banner9

banner8

27.09.2022, 09:53 24

3. İttifak, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistemden Daha Ötesi

“HDP’nin üçüncü odak olma hedefine, diğer partilerin oylarının ciddi bir katkısı olmayacağını herkes bugüne kadarki seçim tecrübelerinden biliyor ve kestiriyor. Konuyu bu sınırlılıkta değerlendirmek eksik ve yanlış bir yaklaşımdır.”

24 Eylül 2022 Cumartesi Haliç Kongre Merkezinde açıklanan Emek ve Özgürlük İttifakı Deklarasyonu son altı aydır yürütülen bir çalışmanın sonucu.

Altılı Masa’nın oluşum sürecinde kendisine yer verilmeyen HDP’nin çağrısıyla bir araya gelen EHP, EMEP, TİP, TÖP ve Sosyalist Meclisler Federasyonunun oluşturduğu ikinci altılı bir ittifak.

Aslında HDP’nin kendisi demokratik Kürt siyasetinin uzun yıllara yayılan Türkiye Partisi arayışının sonucu olarak, 2013 yılında kurulan bir ittifak partisi. Yeşil Sol Parti, Devrimci Parti, Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi, Ezilenlerin Sosyalist Partisi ve Demokratik Bölgeler Partisi’nden oluşuyor.

HDP’nin kuruluşunda EMEP ve DSİP de yer almıştı, ilerleyen süreçte farklı nedenlerle ayrıldılar.

Emek ve Özgürlük İttifakı’nda yer alanlar, seçimde ve kritik siyasal eşikte hep HDP ile yan yana durdular, birlikte davrandılar.

Demokratik Kürt hareketi, 1994 seçimlerinden itibaren her seçimde mümkün oldukça en geniş sosyalist, sol güçlerle; 2011 seçimlerinden itibaren Kürt çevreleriyle de ittifakla seçimlere katıldı.

Bu anlamda Türkiye’nin en hayati ve kritik seçimlerine ilişkin Emek ve Özgürlük İttifakı oluşturmalarının sürpriz bir yanı yok. Beklenen ve olması gereken bir ittifaktı.

HDP’nin kuruluşunda yer alan Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’nin (DSİP) ittifak çalışmalarına hiç davet edilmemesini ve çalışmanın başında davet edilen Halkevleri, Sol Parti ve TKP’nin hangi gerekçelerle ittifak çalışmalarından çekildiklerini tartışmakta yarar var.

Emek ve Özgürlük İttifakı Deklarasyonu, Kürt demokratik hareketini ve ittifak partilerini izleyen ve aynı mahalleden olanlar için yeni bir şey söylemiyor, heyecan yaratıcı bir niteliği yok. Bildik, tanıdık şeyler.

Ama kritik seçim öncesi, Cumhur İttifakı ve Altılı Masa arasında süren tartışmaya ilişkin daha ilk paragrafında geniş ve yeni bir alan açıyor, mücadeleyi hedefliyor.  

Ekonomiden siyasete birçok alanda Cumhur İttifakı’nın yarattığı yıkımı durdurmak, tek adam yönetimini sonlandırmak, halkın çalışma ve yaşam koşullarını iyileştirmek, demokratik hak ve özgürlükler temelinde bir değişim ve dönüşümün gerçekleşmesini sağlamak önümüzdeki dönemin acil görevidir.” 

Deklarasyonun bu cümlesi, Altılı Masanın tek adam rejiminde yapmayı hedeflediği Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’e geçişin çok ötesinde, önemli siyasal, toplumsal dönüşümün mücadelesini tanımlıyor.

Emek, sermaye çatışmasında kendini emek ekseninde, sistemin restorasyonu, reorganizasyonu tartışmalarında ise sistemin demokratik dönüşümü ekseninde bir yere konumlandırıyor.

Tek adam rejimini değiştirip dönüştürmenin yolunu açmayı tek başına başaramayacağının bilinciyle hareket ederek, Cumhur İttifakı’nın yarattığı yıkımı durdurmak, tek adam yönetimini sonlandırmaktan söz ederken, Altılı Masa’dan hiç söz etmemesi, bu konudaki sorumlu davranışın bir gereği olsa gerek.

HDP’nin üçüncü odak olma hedefine, diğer partilerin oylarının ciddi bir katkısı olmayacağını herkes bugüne kadarki seçim tecrübelerinden biliyor ve kestiriyor. Konuyu bu sınırlılıkta değerlendirmek eksik ve yanlış bir yaklaşımdır.

Her şeyden önce bu Kürt demokratik hareketinin siyasal, sosyal, kültürel yapısını ve mücadelesini doğru analiz edememektir. Kürt mücadelesinin her evresinde sol ve sosyalistler, güçleri ölçüsünde her zaman Kürtlere yol arkadaşlığı yaptılar.

HDP’nin ikili ittifakı

Kimi solcuların, muhafazakârların, aydınların sandığı gibi hiçbir zaman ne ana akım Kürt siyaseti ne de gelişmiş Kürt sosyal toplumsal yapısı buna yabacı ve kapalı olmadı. Bu fazlasıyla eski bir yanlış ezberdir, günü birlik yaklaşımdır.

Kürt muhafazakârların küçük bir azınlığının, tıpkı Türk muhafazakârların büyük çoğunluğu gibi sol ve sosyalistlere aşırı alerjisi sürüyor. Bunlar Kürt mücadelesinin Kürt Muhafazakârlarda yarattığı değişimi kavrayabilmiş değiller. HDP’yi ulusal hareketin sınırlarına hapsetmek istemekteler.

Diğer yandan ittifak siyaseti nedeniyle HDP’nin Kürt seçmeninde gelişen, “HDP’yi gereğinden fazla sola çektiği, güçleriyle orantılı olmayan bir ağırlık verdiği” yönündeki eleştiriler karşısında; ittifak ve HDP’nin sosyalist, sol bileşenleri ciddi bir yol haritası oluşturmak zorundalar.

HDP içinde ve ittifakta yer alan partiler, örgütsel egolarına, küçük çıkar hesaplarına yenik düşmeyecekleri, sol içi rekabetten uzak demokrat bir konum almak zorundalar. Barışın olanaklarını ve çatışmanın risklerini merkeze almalılar.

Demokratik Kürt siyasetinin bir süredir ikili ittifak politikası izlediği dikkate alındığında, bunun önemi daha iyi kavranacaktır. Barışa giden yolun taşlarını döşenmesine böyle katkı konabilir.

HDP, Emek ve Özgürlük İttifakı çalışmasına paralel, bu güne kadar olduğu gibi bir de Kürt siyasi partileriyle ittifak çalışması yürütmektedir. Bunun da kısa sürede sonuçlanması bekleniyor.

Kürt partileriyle yapılacak ittifakın kendine has zorlukları ve sorunları var. Her ikisi de salt oy ve siyasal güç hesabıyla yapılmıyor. Tartışmalarda siyasal amaç ve fayda çok kez unutuluyor. Bu yanlış bakış ve kavrayış “HDP böyle bir ittifak kurmasa ne kaybeder” sorusunu sorduruyor.

Ana akım Kürt siyaseti, ittifakların getireceği oydan daha fazla, demokratik siyasal sonuçlarla ilgileniyor. Türkiye’nin demokratikleşerek barışa ulaşılacağının farkında olarak strateji geliştiriyor.

Seçim sistemi bugün partileri düne göre ittifaklara daha fazla zorlamasına rağmen, merkez Türk siyaseti HDP ile seçim ittifakı yapmaktan uzak.

HDP’yi ve Kürt haklarını bastırma, yalnızlaştırma ve kriminalize etme siyaseti karşısında, sosyalistlerin enternasyonal olma iddialarının bir gereği olduğu kadar, Türkiye’nin demokratik dönüşüm mücadelesinin de bir gereğidir, bu ittifak. Bunun için illa ittifak içinde yer alma şartı yoktur ama barışın kazanmasını hızlandırmak için, HDP’nin/ Kürtlerin yalnız bırakılmasına rıza göstermemek gerekiyor. Bunun oyla ölçülemeyecek psikolojik ve siyasal değeri vardır.

Seçim sürecinde Emek ve Özgürlük İttifak’ı, tek adam rejiminden kurtulabilme olanaklarını doğru değerlendirmenin imtihanından geçecek. Demokratikleşme, sosyal ve siyasal eşitlik, adalet, hukuk derdi olan ittifak dışındaki muhalefet ise, Emek ve Özgürlük İttifak’ı ile ortaklıklarını çoğaltmanın imtihanından geçecek.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Rizespor 15 28
3. Samsunspor 15 27
4. Keçiörengücü 15 26
5. Pendikspor 15 25
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü