19.01.2021, 11:06 30

ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân

Yeni seçilen ABD Başkanı Joe Biden yarın görevine resmen başlayacak. Seçim sonuçlarını kabul etmeyen Trump taraflarının, Kongre binasını işgallerinin tartışılması, daha uzun süre devam edeceğe benziyor.

Kongre binasının işgal girişiminin açığa çıkardığı ve görünür kıldığı; ABD’deki güvenlik zafiyeti ve demokrasi sorunu, şimdilik tartışmanın odak noktalarını oluşturuyor. Ancak bu sorunların doğmasına yol açan sosyal, kültürel ve ekonomik sorunların ve ABD kapitalizminin yaşadığı değişimin çözümlenmesi yapılmadan/ kavranmadan, krizin kökten çözümüne ilişkin politikalar geliştirilmesi mümkün olamayacaktır.

Sorunu otoriter popülizmle ve kültürel değişim/ yozlaşmayla sınırlayan tartışmalar, sorunun sosyal, ekonomik, sınıfsal boyutunu önemsizleştirerek, sorunların kronikleşmesi ve yaygınlaşması tehlikesini barındırıyor.

AK Parti/siyasal İslam, muhafazakâr Anadolu sermayesinin temsilcisi olarak iktidar oldu, palazlandırdığı “yeni sermaye sınıfının” temsilcisi olarak 18 yıldır iktidarda.  Trump  da,  ABD’nin yeni sermaye sınıfının ve bunların politik kültürünün agresif politik temsilcisi oldu.

Her iki ülke, sadece bu yönleriyle benzer değiller. Trump taraftarlarının en önemli kesimini oluşturan 1776 yılı “Kurucu Babaları” grubu da, bizdeki “milliciler /yerelciler” gibi öze dönmeci.

Türkiye muhalefeti için dersler

Politikacılar her zaman sorunları temsil etmezler, aksine çoğu zaman politik, sosyal, ekonomik ve kültürel sorunları inşa ederler. Trump, bizdeki Kürt karşıtlığına benzer bir biçimde, ABD’de zaten oldukça güçlü olan siyah ve göçmen karşıtlığını, ayrımcılığı, cinsiyetçiliği, faşizanlığı ve kadın düşmanlığını kışkırtarak, Yerel Beyazları palazlandırdı, güçlendirdi. Türkiye’de olduğu gibi toplumsal kültürel, ekonomik ve sosyal değişim yarattı. Her iki ülkede de ırkçı, milliyetçi, ayrımcı, cinsiyetçi siyasal sorunlar, bizzat iktidar tarafından inşa edildi, yaratıldı.

ABD ile Türkiye arasındaki fark, güçler ayrılığının, denge denetimin ilkelerinin ABD’de hala geçerli olmasıdır. Yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı olarak tanımlanan temel prensiplerin geçerliğini koruması ve anayasaya sadakat konusundaki kurumsal duyarlılık, Trump’ı ve faşistleri frenledi. Bizde ise yargı, neredeyse iktidar partisinin tam kapasiteyle çalışan parti disiplin kurulu gibi işliyor. 

Hiç kuşkusuz, bizdeki gibi yargının adeta siyasal iktidarın aparatı gibi çalışmaması, kurumların, bürokratların anayasaya ve yasalara bağlılıklarının büyük ölçüde sürüyor olması, otoriter anlayışların geri püskürtülmesi için hayati önemdedir.  Hukuksal meşruiyeti olan bir ülkede, düzenin sağlanması daha kolay oluyor.

Türkiye’nin son ABD deneyimden çıkarması gereken çok fazla ders olduğu, çok açıktır. İktidar ve muhalefet partilerinde

n hangileri bu konuda daha tutarlı ve gerçekçi olursa, başarıyı onun yakalayacağı kesin. Türkiye’de iktidar partileri,  Donald Trump’la paralel siyasal zeminde yürüdüklerine göre, Türkiye’nin geleceğini belirleyecek olan, muhalefetin merkezini oluşturan CHP’nin izlediği veya izleyeceği siyaset olacaktır.

ABD seçimlerinde Joe Biden’in hangi seçmen kitlesinden ne kadar ve hangi yöntemle oy aldığının incelenmesi,  CHP’nin, otoriter tek adam rejimini engellemesi için izlemesi gereken siyasete dair yeteri kadar ip ucu veriyor.

Değerler siyasetinin ve politik çözümlerinin ciddi oy kazandırdığı görülecektir. Değişik kaynaklarda yer alan bir iki örnek:  ABD seçmeninin %20’sini oluşturan siyahların oylarının yüzde 92’sini Biden, sadece yüzde 7’sini Trump almış. Yine ilk kez 3 Kasım seçimlerinde oy kullanan seçmenin yüzde 64’ü Biden’a, yüzde 32’si Trump oy vermiş. Yeni seçmenlerin total seçmen içindeki oranının yüzde 14 olması ise çok fazla dikkat çeken bir konu.

Değerler siyaseti, ayrımcılığa, ötekileştirici politikalara kapalı olmayı, korkuların esiri olmamayı gerektiriyor. Toplumsal dönüşümü gerçekleştirmek için, milliyetçi popülizm başta olmak üzere her türden egemen milliyetçiliğe meydan okumayı gerektiriyor.

Türkiye’deki ana muhalefeti ise, bir taraftan Türk milliyetçiliğinin, popülizmin politik zemininde bulunuyor, diğer yandan bunun bir türevi olarak yaratılan Kürt/HDP korkusuyla muhalefet cephesi inşa etmeye çalışıyor. Siyasetinde sağ müttefiklerin politik duruşlarının, beklentilerinin ve duyarlılıklarının fazlaca izini taşıyor, rotasını belirliyor. Bu, genç seçmene, başka bir Türkiye özlemi yaşayan seçmene demokratik gelecek için güven vermiyor.

Bu durum ise siyasal iradenin ve siyasi liderin güveninin, kredisinin zayıflamasını getiriyor. Muhalefet partileri bu sorunu aştıklarında, siyaset direksiyonunu muhafazakâr zemine göre ayarlamak yerine rotalarını evrensel değerlerle belirlediklerinde, başarı olmamaları için hiçbir neden kalmaz.

Yorumlar (0)
9
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Ankara Keçiörengücü 24 39
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 24 39
9. Arsenal 26 37
10. Tottenham 24 36
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Celta de Vigo 25 30
11. Granada 24 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 24 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü