banner9

banner8

13.01.2023, 23:06 10

Altılı’nın “Cumhurbaşkanı adayı belirleme” imtihanı

Liderler arasındaki istişare daha geniş çevreye yayılabilir. Bu, Altılı Masa olarak değilse bile farklı yöntemlerle başarılabilir. Cumhurbaşkanı adayı, bütün muhaliflerin katkısıyla belirlenebilir.

2017 seçiminden günümüze dört yıldır Türkiye cumhuriyet tarihinin en uzun seçim dönemini yaşıyoruz. Saatler seçime ayarlandı, beş ay kaldı.

Muhaliflerin Cumhurbaşkanı adayının kim olacağına ilişkin tartışma iyice alevlendi.

Cumhur İttifakı’nın bir kez daha seçimi kazanması durumunda, Türkiye için geri dönülmesi oldukça zor ve çetin bir yola girilmiş olacak.

Muhalefetin kazanmasının garantisi, HDP ve Altılı Masa dışındaki muhaliflerin ‘zorunlu, kerhen’ veya “bağırlarına taş basarak” Altılı Masa’nın adayına oy vermesi değil. Adayın belirlenmesi süreci dahil seçim kampanyasının tümünde, bütün muhaliflerin proaktif yer almaları şart. Bunun için de adayın tüm muhalifleri kucaklayan bir aday olması gerekiyor.

Bunu gerçekleştirecek siyasi pozisyona sahip olanlar, Altılı Masa’ da yer alan partilerin liderleri. Bir yolunu, yöntemini bulmak zorundalar. Bu tarihi siyasi sorumluluk onların omuzlarındadır.

Gecen hafta cuma günü Altılı Masa ve Emek Özgürlük İttifakı tam gün toplantı yaptılar. Her ikisinin de sonuç bildirisi yayınladı. Seçim hazırlıkları açısından şimdiye kadar yaptıkları açıklamaların en kapsamlısı ve net olanı oldu.

Altılı Masa, toplantı sonrası yaptığı basın açıklamasında, Cumhurbaşkanı adayının belirlenmesi konusunda, “Genel Başkanlar arasında ortak Cumhurbaşkanı adayının tespiti ile ilgili istişarelerin başlatılması” kararı alındığını duyurdu.

Emek ve Özgürlük İttifakı ise bir gün sonra yaptığı açıklamada, “Cumhurbaşkanlığı seçiminde kendi adayımızı belirleme sürecinde ilkelerimize uygun, mutabakat ile belirlenmiş ortak aday seçeneğine daha yakın olduğumuzu ilan ediyoruz” biçiminde ortak adaya işaret etti.

Ancak Altılı Masa’nın aday belirlemeyi genel başkanlar arasında istişare ile sınırlı tutan açıklaması, sanırım HDP’yi yeniden harekete geçirdi. Çünkü bu açıklama aynı zamanda HDP ve diğer muhalif partilerle istişareye kapıyı kapatıyor.

Nitekim HDP Eş Başkanı Pervin Buldan, partisinin Kars kongresinde “cumhurbaşkanı adayımızla seçimlere katılacağız, yakında Emek ve Özgürlük İttifakı adayını açıklayacak” dedi. 27 Eylül 2021 tarihinde yayınladıkları ‘Demokrasiye, Adalete, Barışa Çağrı Deklarasyonu”ndaki görüşleri hatırlattı. Tabi ki aday çıkarma olasılığını vurgulayarak.

Yeni olan hiçbir kelime dahi yok. HDP’liler bir buçuk yıldır her fırsatta aynı şeyleri hatırlatıyorlar. Sonrasında partinin çok sayıda diğer yetkilileri de paralel açıklamalar yaptılar. Sosyal medyadaki yanlış, eksik yorumlarla birlikte, muhalefetin cumhurbaşkanı adayı sorununun tartışılması hararetlenmiş oldu.

CUMHURİYETİ DEMOKRASİ İLE TAÇLANDIRMAK İÇİN HDP ŞART

Bu sorun nasıl çözülür bilemeyiz, ama çözülmesi şart. Bunu HDP’nin el yükseltme taktiği olarak değerlendirmek, meseleyi anlamamak veya hafife almaktır.

HDP, 2023 seçimleri sonrasına yığınak yapan bir strateji izliyor. Bunu da gizli yapmıyor. Önümüzdeki seçimlerde siyasal krizi çözecek bir siyasal iradenin Altılı Masa’dan çıkma olasılığını zayıf gördüğü için böyle davranıyor.

2019 yerel seçimleri sonrası yaşanan kırılmaları, sorunları dikkate alıyor. Kürtlerin “bağırlarına taş basarak” oy verdikleri başkanları iyi bir sınav vermediler. Seçildikten sonra birçoğu Kürt seçmene sırtını döndü. Kurulan diyaloglar geliştirilmedi, geliştirilemedi. Kürt seçmende memnuniyetsizlik gelişti.

Buna son aşamaya gelinen Kobani, kapatma davası ve hazine yardımının bloke edilmesine karşı Altılı Masa’nın üç maymunları oynaması eklendiğinde, HDP seçmeninde sigortaların atmaya başladığını söyleyebiliriz.

Bu noktada, “HDP seçmeni en politik seçmen, bu nedenle feraseti güçlüdür” değerlendirmesinin bir ezbere dönüşmesi riskli bir yaklaşım.  Gönülleri kırılmış seçmenin nasıl davranacağını kestirmek zordur. Yani HDP’li Kürt seçmenin ciddi bir kısmı, HDP’ye rağmen başka bir tutum alabilir. Bir an gelir ezber ters yüz olabilir.

Altılı Masa’nın kimi bileşenlerinin HDP’siz Kürt seçmenin oyunu alma strateji, iktidarın Kürt stratejisinin bir başka versiyonu olarak işlev görüyor. Bu strateji, seçimleri Cumhur İttifakının kazanması ihtimalini güçlendirdiği gibi, Altılı Masa’yı farklı mecburiyetlerle karşı karşıya bırakabilecek bir strateji.

Altılı Masa’nın kimi bileşenlerinin HDP’siz Kürt seçmenin oyunu alma strateji, iktidarın Kürt stratejisinin bir başka versiyonu olarak işlev görüyor.

Bunlardan ilki, HDP seçmeninden bekledikleri ölçüde kopuşun olmaması halinde Cumhurbaşkanı seçimlerinin ikinci tura kalması. Bu durumda, HDP ile ikinci turun yapılacağı 15 gün gibi kısa sürede ilişkileri onarmak çok daha zor olacaktır.

İkincisi ise, seçimler sonucu oluşan TBMM aritmetiğinde HDP, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’e geçişin yol haritasının işletilmesinde kritik bir role sahip olabilir. Bu durumda HDP’nin desteğinin nasıl alınabileceği şimdiden düşünülmek zorunda. Cumhuriyet, ikinci yüzyılında HDP’siz demokrasiyle taçlandırılamaz.

Aksi halde AK Parti ile anlaşmak veya mevcut sistemin devamına onay vermek zorunda kalacaklar. Bunlar mevcut siyasi krizin derinleşmesi ve Bekir Ağırdır’ın belirtiği gibi daha otoriter bir yönetimin oluşması riski demek. 2024 yılında yapılacak yerel seçimler sonrası yeni bir seçim kaçınılmaz hâle gelebilir.

Bütün bunlar Altılı Masa’nın, Cumhurbaşkanı seçimlerine ilişkin HDP başta olmak üzere Altılı Masa dışındaki partilerle daha fazla gecikmeden bir dizi girişimlerde bulunulmasının zorunlu olduğunu gösteriyor. Altı parti ile sınırlı istişare, kapsayıcı bir siyaset olmadığı gibi muhalefetin gerçek potansiyelini de yansıtmayacaktır.

Liderler arasındaki istişare daha geniş çevreye yayılabilir. Bu, Altılı Masa olarak değilse bile farklı yöntemlerle başarılabilinir. Cumhurbaşkanı adayı, bütün muhaliflerin katkısıyla belirlenmelidir. Bunu başarabilecek politik ferasete sahip liderler bir an önce harekete geçmelidir.

Aksi halde ayrımcılık nedeniyle seçim kaybedilecek. Ayrımcılığa maruz kalanları şeytanlaştırmaya çalışmak hiçbir şeyin çaresi olamayacak. Siyasal kriz ve toplumsal kutuplaşmayı derinleştirecek. Meselemiz cumhurbaşkanı seçtirmekle sınırlı değil.

Bu yazı: ilk https://www.politikyol.com/altilinin-cumhurbaskani-adayi-belirleme-imtihani/ yayınlandı

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
HDP cumhurbaşkanı adayı çıkarma kararı aldı. Peki siz bu adayın kim olmasını istersiniz?
HDP cumhurbaşkanı adayı çıkarma kararı aldı. Peki siz bu adayın kim olmasını istersiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 22 54
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 22 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 22 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Hatayspor 21 23
15. Ankaragücü 21 22
16. Kasımpaşa 22 22
17. Giresunspor 21 21
18. İstanbulspor 22 21
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 22 42
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 22 37
7. Sakaryaspor 22 37
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Manisa FK 21 30
11. Göztepe 22 30
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Gençlerbirliği 22 16
18. Denizlispor 22 16
19. Yeni Malatyaspor 22 17
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 21 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 22 39
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 21 24
14. Leicester City 21 21
15. Wolves 21 20
16. West Ham United 21 19
17. Leeds United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 20 53
2. Real Madrid 20 45
3. Real Sociedad 20 39
4. Atletico Madrid 20 35
5. Rayo Vallecano 20 32
6. Villarreal 20 31
7. Real Betis 20 31
8. Athletic Bilbao 20 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 20 28
11. Girona 20 24
12. Celta Vigo 20 23
13. Real Valladolid 20 23
14. Almeria 20 22
15. Espanyol 20 21
16. Sevilla 20 21
17. Valencia 20 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 20 18
20. Elche 20 9
Günün Karikatürü Tümü