banner9

banner8

29.10.2022, 09:28 34

Cumhuriyet ve kısa bir yüzyıl fotoğrafı

Cumhuriyet, ikinci yüz yılına adım atarken, kuruluşundan beri egemenlerin, hakim sınıfların elindeki cumhuriyet, bugün, en kaygı verici sürecindedir. Ve yarını karanlık görünen, neye varacağı bilinmeyen, nereye ulaşacağının endişeyle izlendiği bir sürecin içinde yönünü bulmaya çabalıyor.

Üzerindeki sisi dağıtmaya yetmedi, işçilerin, emekçilerin, halkların gücü. 100 yıl önce gasbedilmiş işçi ve emekçi, yok sayılmış halkların iradesinin yerine ikame edilen egemen güçlerin iradesinin sonucudur bugün gelinen yer.

Ne yazık ki, cumhuriyet, yeniden bir halklar hapishanesidir yüzyıl sonra. Türkler; Türk işçi ve emekçileri başta olmak üzere Kürtler ve tüm dillerden, kültür ve inançlardan halkların sömürü ve baskı altında olduğu bir rejimdir bugünün cumhuriyeti.

“Hiçbir zaman gerçek anlamda demokratik olmadı ki” sesleri hiç dinmese de bugün artık atanmışların yönettiği ve tek adamın iki dudağı arasına sıkıştırılmış kararlara mahkum edilmiş, şekli organlarının da yok edildiği, TBMM’nin işlevsiz kılındığı bir tek adam rejimidir ikinci yüzyıla giren cumhuriyet.

Yüzyıl önce, köhne bir rejimden, oldukça büyük ideallerle ilk taşları dizilen cumhuriyetten eser yoktur. Baskıcı, sömürücü, demokrasinin kırıntılarını yok etmeye yönelmiş bir yönetici kastın elindedir ve derin bir sömürü ağı ile çevrilmiştir bugünkü cumhuriyet.

İşçi ve emekçilerin açlık ve sefaletle boğuştukları örgütsüz, sendikasız bırakıldıkları bir rejimdir yüz yıl sonraki cumhuriyet. Saray rejimidir. Ağzını açanın susturulmak, hapse tıkılmak istendiği bir aşamadadır. Bugünkü yöneticilerin elinde aydınların hedef haline getirildiği bir rejimdir yüz yılı geride bırakan cumhuriyet. Gazetecilerin, yazarların, muhaliflerin her gün herhangi bir vesile ile herhangi bir yerde gözaltına alındığı, işkence gördüğü tutuklandığı bir rejimdir bugünün cumhuriyeti.

Yüzyıl sonra gelinen yer yoğun sömürü altında kotarılan, ancak motorundan dizaynına kadar tüm parçaları başka ülkeler tarafından üretilmiş, montajı ve ufak rötuşları büyük bir başarı olarak kaydedilen otomobilin, TOGG’nin, “100. Yıl Vizyonu” haline geldiği bir dönemdir içinde bulunduğumuz.

Ancak bugün yaşadığımız, sömürünün, baskı ve zulmün köklerini ta oralarda o temellerin atıldığı günlerde aramak çok uzaklara gitmek sayılmamalıdır. Dersle dolu geçmiş atlanmamalıdır. Padişahlıktan, kölelikten, emperyalist bağımlılıktan, kul ve tebaa olmaktan çıkmaktan başka bir düzeye “yurttaşa” ulaşmak elbette önemli bir şeydir. Ancak demokratik bir halk cumhuriyetine ulaşamamış olmak ve halk iradesinin kuruluşun temellerine sindirilmiş olmayışının sonuçlarıdır bugüne kadar uzanan.

Yüzyıl önce halklarımızca ölümüne girilen kavganın sonucunun egemenlerin defterine kaydedilmekte olduğunun resmidir bugünkü halimiz. O büyük bir coşkuyla içine girilen kavganın neferleri çok geçmeden yok sayılıyor, bir kenara atılıyordu. Mustafa Suphi’lerden, Koçgiri’ye bir kan deryası vardır ve bu yeni egemenlerin yolunu döşemiştir.

Tıpkı Rus İmparatorluğu gibi bir halklar hapishanesi olan ancak giderek güçten kuvvetten düşmüş Osmanlı İmparatorluğunun içinden doğan yeninin, çağdaş olanın, halkların katılımı ve gücüyle kazanılan zaferin, halkın ve onların temsilcilerinin elinden çalındığı bir sürece girildi zaman kaybedilmeden.

1921 Anayasası çabucak bir kenara atılacaktı. Kurtuluşun seyri içinde büyük destekler sunan SSCB’den uzaklaşma zamanıydı. O savaşılan “yedi düvelin” aslında bir Sovyet devrimiyle, 1917 Ekim’inde yıkılan Rus İmparatorluğuyla birlikte önemli oranda yenik hale geldiği gerçeği yok sayıldı. Rusya’nın denetimindeki Erzurum, Kars bölgesinin devrimden hemen sonra askerleri geri çekerek derhal teslim ettiği, yine ilk emperyalist savaşın egemen güçlerince aralarında pay ettikleri ülkenin içlerindeki kalıntıların temizlenmesinde o yeni kurulan sosyalist cumhuriyetin desteği vardı.

1919’daki hareketin, emperyalizmden, imparatorluktan kurtuluşun yanı başlarındaki işçi ve emekçi cumhuriyeti SSCB’ye yüzünü dönmüş olması süreciydi. Halk güçlerine dayanan, kongrelerle toparlanan, iradesini emperyalistlere teslim etmiş imparatorluk kalıntılarından kurtuluşun ve giderek ezilenlerin ve direnenlerin yeni cumhuriyeti olarak şekillenmesi öngörülen ülke başka türlü ifade edilmişti. İmparatorluğun zulmü ve sömürü altında yüz yıllardır esaret yaşayan halkların direnişi gücünü ve ilhamını batıdaki, balkanlardaki bağımsızlıkçı, ulusalcı, demokratik direnişten, SSCB’nin işçi cumhuriyetinden alıyordu.

Eski tükendikçe ve yeninin etkileri kendini yeni cumhuriyetin doğuşuna dönüştürdükçe halkların iradesinin elitlerin eline geçişi süreci de hız kazandı. Darbeler ve egemenler arasındaki kavgadan işçi ve emekçilerin ortak direnişine evrilmesine ihtiyaç vardır bugün. Dersler çıkarılmalı ve güçler birleştirilmelidir.

Ve yüzüncü yılını geride bıraktığımız cumhuriyetin otoriter bir rejime dönüşmüş haline karşı da sürmektedir bu demokratik dahası sosyalist bir cumhuriyet mücadelesi.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 14 25
4. Pendikspor 14 25
5. Bodrumspor 15 25
6. Keçiörengücü 14 25
7. Boluspor 14 25
8. Bandırmaspor 15 24
9. Manisa FK 14 23
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü