banner9

banner8

29.10.2022, 09:28 36

Cumhuriyet ve kısa bir yüzyıl fotoğrafı

Cumhuriyet, ikinci yüz yılına adım atarken, kuruluşundan beri egemenlerin, hakim sınıfların elindeki cumhuriyet, bugün, en kaygı verici sürecindedir. Ve yarını karanlık görünen, neye varacağı bilinmeyen, nereye ulaşacağının endişeyle izlendiği bir sürecin içinde yönünü bulmaya çabalıyor.

Üzerindeki sisi dağıtmaya yetmedi, işçilerin, emekçilerin, halkların gücü. 100 yıl önce gasbedilmiş işçi ve emekçi, yok sayılmış halkların iradesinin yerine ikame edilen egemen güçlerin iradesinin sonucudur bugün gelinen yer.

Ne yazık ki, cumhuriyet, yeniden bir halklar hapishanesidir yüzyıl sonra. Türkler; Türk işçi ve emekçileri başta olmak üzere Kürtler ve tüm dillerden, kültür ve inançlardan halkların sömürü ve baskı altında olduğu bir rejimdir bugünün cumhuriyeti.

“Hiçbir zaman gerçek anlamda demokratik olmadı ki” sesleri hiç dinmese de bugün artık atanmışların yönettiği ve tek adamın iki dudağı arasına sıkıştırılmış kararlara mahkum edilmiş, şekli organlarının da yok edildiği, TBMM’nin işlevsiz kılındığı bir tek adam rejimidir ikinci yüzyıla giren cumhuriyet.

Yüzyıl önce, köhne bir rejimden, oldukça büyük ideallerle ilk taşları dizilen cumhuriyetten eser yoktur. Baskıcı, sömürücü, demokrasinin kırıntılarını yok etmeye yönelmiş bir yönetici kastın elindedir ve derin bir sömürü ağı ile çevrilmiştir bugünkü cumhuriyet.

İşçi ve emekçilerin açlık ve sefaletle boğuştukları örgütsüz, sendikasız bırakıldıkları bir rejimdir yüz yıl sonraki cumhuriyet. Saray rejimidir. Ağzını açanın susturulmak, hapse tıkılmak istendiği bir aşamadadır. Bugünkü yöneticilerin elinde aydınların hedef haline getirildiği bir rejimdir yüz yılı geride bırakan cumhuriyet. Gazetecilerin, yazarların, muhaliflerin her gün herhangi bir vesile ile herhangi bir yerde gözaltına alındığı, işkence gördüğü tutuklandığı bir rejimdir bugünün cumhuriyeti.

Yüzyıl sonra gelinen yer yoğun sömürü altında kotarılan, ancak motorundan dizaynına kadar tüm parçaları başka ülkeler tarafından üretilmiş, montajı ve ufak rötuşları büyük bir başarı olarak kaydedilen otomobilin, TOGG’nin, “100. Yıl Vizyonu” haline geldiği bir dönemdir içinde bulunduğumuz.

Ancak bugün yaşadığımız, sömürünün, baskı ve zulmün köklerini ta oralarda o temellerin atıldığı günlerde aramak çok uzaklara gitmek sayılmamalıdır. Dersle dolu geçmiş atlanmamalıdır. Padişahlıktan, kölelikten, emperyalist bağımlılıktan, kul ve tebaa olmaktan çıkmaktan başka bir düzeye “yurttaşa” ulaşmak elbette önemli bir şeydir. Ancak demokratik bir halk cumhuriyetine ulaşamamış olmak ve halk iradesinin kuruluşun temellerine sindirilmiş olmayışının sonuçlarıdır bugüne kadar uzanan.

Yüzyıl önce halklarımızca ölümüne girilen kavganın sonucunun egemenlerin defterine kaydedilmekte olduğunun resmidir bugünkü halimiz. O büyük bir coşkuyla içine girilen kavganın neferleri çok geçmeden yok sayılıyor, bir kenara atılıyordu. Mustafa Suphi’lerden, Koçgiri’ye bir kan deryası vardır ve bu yeni egemenlerin yolunu döşemiştir.

Tıpkı Rus İmparatorluğu gibi bir halklar hapishanesi olan ancak giderek güçten kuvvetten düşmüş Osmanlı İmparatorluğunun içinden doğan yeninin, çağdaş olanın, halkların katılımı ve gücüyle kazanılan zaferin, halkın ve onların temsilcilerinin elinden çalındığı bir sürece girildi zaman kaybedilmeden.

1921 Anayasası çabucak bir kenara atılacaktı. Kurtuluşun seyri içinde büyük destekler sunan SSCB’den uzaklaşma zamanıydı. O savaşılan “yedi düvelin” aslında bir Sovyet devrimiyle, 1917 Ekim’inde yıkılan Rus İmparatorluğuyla birlikte önemli oranda yenik hale geldiği gerçeği yok sayıldı. Rusya’nın denetimindeki Erzurum, Kars bölgesinin devrimden hemen sonra askerleri geri çekerek derhal teslim ettiği, yine ilk emperyalist savaşın egemen güçlerince aralarında pay ettikleri ülkenin içlerindeki kalıntıların temizlenmesinde o yeni kurulan sosyalist cumhuriyetin desteği vardı.

1919’daki hareketin, emperyalizmden, imparatorluktan kurtuluşun yanı başlarındaki işçi ve emekçi cumhuriyeti SSCB’ye yüzünü dönmüş olması süreciydi. Halk güçlerine dayanan, kongrelerle toparlanan, iradesini emperyalistlere teslim etmiş imparatorluk kalıntılarından kurtuluşun ve giderek ezilenlerin ve direnenlerin yeni cumhuriyeti olarak şekillenmesi öngörülen ülke başka türlü ifade edilmişti. İmparatorluğun zulmü ve sömürü altında yüz yıllardır esaret yaşayan halkların direnişi gücünü ve ilhamını batıdaki, balkanlardaki bağımsızlıkçı, ulusalcı, demokratik direnişten, SSCB’nin işçi cumhuriyetinden alıyordu.

Eski tükendikçe ve yeninin etkileri kendini yeni cumhuriyetin doğuşuna dönüştürdükçe halkların iradesinin elitlerin eline geçişi süreci de hız kazandı. Darbeler ve egemenler arasındaki kavgadan işçi ve emekçilerin ortak direnişine evrilmesine ihtiyaç vardır bugün. Dersler çıkarılmalı ve güçler birleştirilmelidir.

Ve yüzüncü yılını geride bıraktığımız cumhuriyetin otoriter bir rejime dönüşmüş haline karşı da sürmektedir bu demokratik dahası sosyalist bir cumhuriyet mücadelesi.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
HDP cumhurbaşkanı adayı çıkarma kararı aldı. Peki siz bu adayın kim olmasını istersiniz?
HDP cumhurbaşkanı adayı çıkarma kararı aldı. Peki siz bu adayın kim olmasını istersiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 21 25
11. Alanyaspor 21 25
12. Ankaragücü 21 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 21 35
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 22 14
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Fulham 22 32
7. Brighton 19 31
8. Brentford 20 30
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 19 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 19 28
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6
Günün Karikatürü Tümü