Irak’ta hükümet kurulabilecek mi?

Irak’ta parlamentonun toplanacağı tarihin belirlenmesiyle, gözler hükümetin kurulması için yürütülen çalışmalara çevrildi. 

Dünya 06.01.2022, 13:04
33
Irak’ta hükümet kurulabilecek mi?

HABER MERKEZİ - Irak’ta parlamentonun toplanacağı tarihin belirlenmesiyle, gözler hükümetin kurulması için yürütülen çalışmalara çevrildi. 

Irak Yüksek Federal Mahkemesi, 10 Ekim’de yapılan seçim sonuçlarını resmi olarak 27 Aralık 2021’de kesin olarak onadı. Seçim sonuçlarına yapılan tüm itirazlar da reddedildi. Irak’ta seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından gözler yeri kurulacak hükümete çevrildi. Hükümette kimler yer alacak, nasıl bir hükümet kurulacağı merak konusu. 

Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih’in çağrısıyla parlamento ilk oturumunu 9 Ocak’ta yapacak. Seçimde birinci çıkan Şii lider Muqteda El-Sadr, parlamento oturumu öncesinde yeni hükümet kurma müzakerelerini sürdürdü. Sii ve Sünni kesimlerle görüşerek Sadr, çoğunluk hükümeti kurulması için çabaladığını söyledi. 

Irak’ta kurulacak yeni hükümet ve yürütülen çalışmalara ilişkin Hawar Haber Ajansı’na konuşan Irak Siyasal Bilimler Derneği üyesi Dr. Mihemed El Hedîsî, “Seçimlerin başından bu yana Muqteda El Sadr’ın İran’a yakın gruplarla uzlaşması uzak bir ihtimal olarak değerlendiriliyordu. Seçimlerden önce yapılan açıklamalar ve atılan tweetler bunun kanıtıydı. Siyasi çoğunluğu elinde bulunduran Sadr, hükümette çok fazla çevrenin yer almasını istemiyor” dedi.

SADR-MALİKİ ARASINDAKİ SORUN

Sadr’ın, açık ve net şekilde Kanun Devleti Koalisyonu’nun hükümet çalışmalarında yer almasını istemediğini belirten Mihemed El Hedîsî şunları söyledi: “Nuri El Maliki’nin liderlik ettiği Kanun Devleti Koalisyonu’nu istememesinin nedeni ise Maliki ile yaşadığı kişisel sorunlardır. Her türlü iç ve dış baskıya rağmen Sadr, Maliki’yi hükümet çalışmalarından uzak tutmaya devam ediyor. Diğer güçlerin varlığını siyasi çerçevede kabul etti. Diğer taraftan El Hanana ile yapılan görüşmeler Şii çerçevede sınırlı kaldı. Sünni ve Kürt bloklar Şiilerin ülkenin başbakanı belirlemesinin karşısında olduklarını gösterdi.”

Parlamentonun ilk toplantısında Parlamento Başkanı belirlenecek. Ardından 30 gün içinde belirlenecek yeni Cumhurbaşkanı hükümeti kurması için parlamentoda grubu bulunan parti liderlerinden birisine yetki verecek. Anayasaya göre yetki ilk olarak çoğunluğu elinde bulundurulan partiye verilecek.

HALBUSİ MECLİS BAŞKANI SEÇİLEBİLİR

Irak'taki siyasi durumun, üç başkanlığın da yenilenmesi olasılığını göstermediğini düşünen Mihemed El Hedîsî şunları söylüyor: “Irak'ın eskiden gelen siyasi deneyimi, parlamentonun yenilenmesi olasılığını dışlıyor. Yabancı güçler, Meclis başkanının Irak'taki siyasi durumu etkileyebilecek güçlü bir Sünni olmasını istemiyor. Sadece Meclis’te değil, birçok vilayette de hegemonyası olan El-Helbusi. Enbar’da gösterdiği başarılar nedeniyle diğer siyasi güçlerin Helbusi’nin başkanlığını onaylayacağına inanıyorum. Elbette bu, Helbûsi'nin birçok partinin onun bu pozisyonda kalmasını istemediği yönündeki eleştirilerini haklı çıkarmaz.”

Irak’ta parlamento, hükümet ve cumhurbaşkanlığı ülkedeki etnik yapılar arasında paylaşılıyor. İçtihatlara göre, Cumhurbaşkanı’nın Kürt, Parlamento Başkanı’nın Sünni ve Başbakanın Şiilerden oluşuyor. Bu dağılım ABD’nin Irak’a müdahale ettiği 2003 yılından bu yana bu şekilde uygulanıyor.

Buna ilişkin olarak Dr. Mihemed El Hedîsî, “Bu dağılımın bir süre daha bu şekilde devam edeceğini tahmin ediyorum. Çünkü Irak’ta kurulan hükümetler ve bulunan siyasi güçler, azınlıkların da haklarını koruyabilecek demokratik bir sistem kuramıyor” şeklinde konuştu.

ÇOĞUNLUK HÜKÜMETİ ZOR

Yeni hükümetin kurulması ihtimaline ilişkin olarak Mihemed Eel Hedîsî, “Hükümetin kurulması konusunda 4 senaryo bulunuyor. Birincisi; Muqteda El Sadr’ın söz ettiği çoğunluk hükümetidir. Ancak şu ana kadar bu konuda herhangi bir anlaşma sağlanabilmiş değil. İkinci senaryo ise Muqteda El Sadr’ın taviz vereceği bir senaryo olur. Diğer Şii güçlere ve İran’a bir daha ılımlı yaklaşarak anlaşma hükümetinin kurulması olur. Bu biraz daha El Kazimî ve Adil Ebid El Mehdi hükümetlerine benziyor. Bu gerçekleşmesi en muhtemel senaryodur” ifadelerini kullandı.

Hedîsî üçüncü ihtimali şöyle değerlendirdi: “Yeni bir hükümetin kurulamaması ihtimalidir. Maliki ve El Sadr arasındaki anlaşmazlıkların sürmesi halinde bu senaryo yaşanabilir. Bu durumda diğer bloklar parlamento başkanı ve cumhurbaşkanını belirleyemez. Bu da Kazımi hükümetinin başarısı anlamına gelir. Bu ihtimal ikinci ihtimal kadar yakın olmasa da çok uzak bir ihtimal de değil.”

4’ÜNCÜ SENARYO: KAOS

Yine 4’üncü senaryonun ise uzak bir ihtimal olduğunu dile getiren El Hedisi, “Siyasi güçler arasında büyük bir kaosun yaşanması ihtimali dördüncü senaryodur. Siyasi alanı elinde bulunduran Şii güçler arasında yaşanabilecek bir kaos El Sadr’ın hükümet çalışmalarından diğer güçleri uzak tutmaya çalışmasından kaynaklanabilir. Bütün grupların kendine bağlı milis güçleri bulunuyor. Yani siyasi güçler çıkmaz bir yola girerse bunun çatışmayla sonuçlanması doğal olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

DIŞ GÜÇLERİN ETKİSİ

Dış güçlerin hükümet kurma çalışmalarına müdahalesini değerlendiren Mihemed El Hedisi, “İran-ABD ilişkilerinin Irak’ta etkilerinin olduğunu açık bir şekilde söyleyebiliriz. ABD, Irak’taki güçlere çok müdahale ediyor. İran da ülkedeki Şii güçlerin yanı sıra bazı Sünni gruplara ve Kürt gruplarına müdahale ediyor. Şii güçler İran'ın kalıcı bir müttefiki olabilir, ancak bu Sünni ve Kürt güçlerin İran projesinden dışlanacağı anlamına gelmez” şeklinde konuştu.

Hedisi son olarak şunları söyledi: “İran şu anda nükleer programı konusunda ABD ile görüşüyor. Şüphesiz bu müzakerelerin sonuçları siyasi durumu etkileyecektir. Her zaman olduğu gibi, bir hükümet kurmak için İran ile ABD arasında bir anlaşmaya varılması gerekiyor.” (MA)

Yorumlar (0)
-2
hafif kar yağışlı
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü