banner9

banner8

Fırat Nehri zehir akıyor: Çernobil kadar etkili bir felaketin eşiğindeyiz

Fırat Nehri’ne dökülen 20 ton siyanürün Çernobil kadar etkili bir felakete neden olabileceği uyarısında bulunan İliç Doğa ve Çevre Platformu üyesi Füsun Kayra, 12 yıldır faaliyette olan madenin 3 kat büyütülmesinin hedeflendiğine ve gerçekleşirse Munzur Dağları’na kadar bütün bölgenin maden alanı olacağına dikkat çekti. 

Ekoloji 28.06.2022, 10:58
28
Fırat Nehri zehir akıyor: Çernobil kadar etkili bir felaketin eşiğindeyiz
banner44

JINNEWS- Habibe Eren-Safiye Alağaş

HABER MERKEZİ - Fırat Nehri’ne dökülen 20 ton siyanürün Çernobil kadar etkili bir felakete neden olabileceği uyarısında bulunan İliç Doğa ve Çevre Platformu üyesi Füsun Kayra, 12 yıldır faaliyette olan madenin 3 kat büyütülmesinin hedeflendiğine ve gerçekleşirse Munzur Dağları’na kadar bütün bölgenin maden alanı olacağına dikkat çekti. 

21 Haziran’da Erzincan'ın İliç ilçesi Çöpler köyünde, Türkiye ve Kanada ortaklığı ile işletilen ve 2010 yılından beri faaliyette olan Anagold altın madeni işletmesinin yığın liç sahasına ait boru hatlarında yaşanan arıza sonrası 20 ton siyanür Fırat Nehri’ne döküldü. Anagold bünyesindeki Alacer Gold ve AKP’ye yakın bir şirket olan Çalık Holding yaşamı zehirleyen madenin sahibi. Suçlamaların odağındaki Anagold Madencilik, döküntünün içerisindeki toplam siyanür miktarının 8 kilogram olduğunu ve hemen temizlendiğini iddia etti. Erzincan Valiliği ise sızıntının Fırat Nehri'ne ulaşmadığını öne sürdü.

Savcılığa suç duyurusunda bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, kirliliğin dere yatağına ulaşmadığını savunarak, göstermelik olarak maden şirketine üst sınırdan 16 milyon ceza verdi.

Yapılan incelemede, boru hattından kaynaklanan sızıntının tesis sınırlarının dışına taşarak, eğimli arazide aktığı, mevsim itibarıyla alt kotta bulunan dere yatağında herhangi bir su akışı bulunmadığı, kuru dere yatağına ulaşan herhangi bir kirlilik olmadığı öne sürülse de bölgede bulunan çevre dernekleri ve doğa aktivistleri durumun aksi yönünde olduğunu vurguluyor ve bir bütün olarak Yukarı Fırat Havzası’nın bundan etkileneceğini belirtiyor. 

Bu gelişmelerin ardından kamuoyunun da tepkisiyle dün Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, madende faaliyetlerin durdurulduğunu açıkladı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, "Erzincan’ın İliç ilçesinde bulunan altın madeni işletmesinin faaliyeti durdurulmuştur. İlave çevresel iyileştirme çalışmalarının tamamlandığı Bakanlığımız denetim ekiplerince tespit edilene kadar tesisin faaliyet göstermesine izin verilmeyecektir” denildi.

Bölgede mücadele eden çevrecilerden İliç Doğa ve Çevre Platformu üyesi Füsun Kayra madenin doğal yaşama etkisini ve bundan sonra yaşanacak tehlikelere dikkat çekti. 

‘İki ay içinde iki kaza yaşandı’

Madende iki ay içerisinde iki kaza yaşandığını aktaran Füsun, bundan önceki patlamanın yaklaşık bir ay önce gerçekleştiğini belirterek, “Liç sahasında yaşanan heyelandan sonra bir sızma oldu. Hem şirket, hem bakanlık hem de Valilik yalanlamıştı. Bölgeye müfettişler gitti ama örtbas edildi. Son yaşanan olayda yoğun kamuoyu baskısı oluştuğu için açıklama yapmak zorunda kaldılar. Bu son yaşanan patlama atık havuzuna siyanür taşıyan borularda meydana geldi. Genellikle bu tarz siyanür liç yöntemi kullanılan madenlerde görülen bir kaza şekli. Bu boru patlaması ile siyanür madenin dışına aktığı için bunu yalanlayamadılar. Yerelde mücadele eden çevrecilerden Sedat Cezayirlioğlu görüntülerini aldı. Görüntüler basına yansıyınca da kabul etmek zorundalar” dedi. 

Jandarma tutanağında 20 ton olarak geçiyor

Füsun, Jandarmaya suç duyurusunda bulunulduğunu ve Jandarma tutanağında sızıntının tonaj olarak değil metreküp olarak verildiğini söyledi.  Ancak 20 metreküp siyanürün 20 tona tekabül ettiğine dikkat çeken Füsun, “Bu siyanür toprağa karıştı, üstelik valiliğin iddia ettiği gibi de kuru dere yatağına değil, akan suya karıştı. O akan su da Karasu’ya oradan da Fırat’a gidiyor. Bu da videolarla ispatlı” ifadelerini kullandı. 

‘Maden 3 katı büyüyecek’

Bu durumun sadece Erzincan ve İliç’le sınırlı olmadığını Yukarı Fırat Havzası’nın tümünün etkileneceğine dikkat çeken Füsun, sözlerine şöyle devam etti: “Fırat’ın akıp gittiği Harran’a ve Suriye’ye kadar etkilenecek. Ama nedense çok büyük bir çevre felaketi olarak algılatılmak istenmiyor. Sadece küçük bir çevre olayıymış gibi gösterilmeye çalışılıyor. Ama biz çok net söylüyoruz ki; bu bir eko yıkımdır. Şu an madenin kapasite artışı için bilirkişi keşfi yapıldı Nisan ayında bunun raporu bekleniyor. Ne yazık ki onaylanırsa maden 3 katı daha büyüyecek. Bu konuda ÇED olumlu raporu alınmış. Eğer bu gerçekleşirse Sivas, Divriği, Malatya, Munzur Dağları her yer maden olacak. Pek çok yerde sondaj çalışmaları başlatılmış. Bunun önünün alınması gerekiyor. Böyle kazaların olduğu madende, güvenliğin hiç düşünülmediği, uygulanmadığı bir yerde yaşanan bu yıkımın bütün yöreye yayıldığını hayal edin; gerçekten sadece Erzincan’ın sorunu değil, bütün bölgenin sorunu.”

‘İliç Erzincan’da kanser ve ölümlerin en çok görüldüğü yer’

Füsun, İliç’in Erzincan’da kanser vakalarının en çok görüldüğü ve ölümlerin en çok yaşandığı yer olduğunu vurgularken, “Ama hepsi örtbas ediliyor. Yani siyanürün bu kadar yüksek yoğunlukta toprağa ve suya karışması öncelikle kanser vakalarını artıracak. Sadece siyanür değil, sülfirik asit de içinde. Altın çıkartırken liçleme dağlarında kimyasal materyallerde ortaya çıkıyor. Onlar hava ve su ile temas ettiğinde ayrıca zarar veren bir durum ortaya çıkıyor. Konu sadece siyanür de değil çok büyük bir tehdit. O yüzden bütün bölgenin sahiplenmesi gerekiyor ki bu faaliyetler durdurulsun. Maden durdurulsun, tek hedefimiz bu” şeklinde konuştu.

‘Çernobil kadar etkili bir felaketin eşiğindeyiz’

Bakanlığın maden şirketine en yüksekten ceza vermesi ile övündüğünü kaydeden Füsun, ancak bölgede bir eko yıkımın yaşandığını ve bu durumun geri dönüşünün olmadığını belirtti. Füsun, “Örtbas edilecek durumu yok. O ceza diye kestikleri şey madenin günlük kazancı bile değil. Dolayısıyla göstermelik hareketler bizim için yeterli değil. Madenin durdurulması ve işlememesi en temel hedefimiz.  Bölge Çernobil olarak adlandırıldığında durumun büyütüldüğü söylenmişti ama son iki ayda yaşadığımız iki kaza, az bile söylendiğini gösteriyor. Yani 20 ton siyanürün toprağa, suya karıştığını söylüyoruz. Üzerine çamaşır suyu dökerek, toprakla yığın kapatarak ortadan kaldırılacak bir kirlenme değil. Çernobil kadar etkili bir felaketin eşiğinde olduğumuzu her gün olabileceğimizi ve çok büyük bir yöreyi etkilediğini anlamak ve buna göre de bütün Türkiye’nin buraya gözünü çevirmesi bu mücadeleyi desteklemesi gerekir” sözlerine yer verdi.

Kamuoyu baskısı oluşturulmalı 

Ölüm saçan ve yöre halkının zehir solumasına neden olan madenin 12 yıldır faaliyette olduğunu ve bu kadar büyümesinin bölgenin hep birlikte sahiplenilmemesinden kaynaklandığını dile getiren Füsun, “Twitter eylemi gerçekleştirdik.  Madenin durdurulması için. Change org da başlattığımız imza kampanyasına bir ayda 15 bin imza aldık. Kamuoyu baskısı ile bakanlık açıklama yaptı. Bilirkişi raporu çıkmadan büyük bir baskı oluşturulması için madenin durdurulması gerekiyor” dedi. Bu durumla ilgili önümüzdeki günlerde Munzur Sivas Doğa Dernekleri'nin İstanbul’da basın açıklaması gerçekleştireceklerini aktaran Füsun, “Bu olay burada kalmayacak duyurabildiğimiz kadar duyuracağız” diyerek mücadeleyi büyütme çağrısında bulundu. 

Fırat Nehri nereye dökülüyor?

Fırat Nehri Erzincan, Sivas, Tunceli, Elazığ, Malatya, Diyarbakır, Adıyaman, Antep, Urfa il sınırını belirledikten sonra Suriye, daha sonra Irak topraklarına girer. Irak'ta denize uzak olmayan bir noktada Dicle Nehri ile birleşerek Şatt'ül-Arab'ı oluşturur ve Basra Körfezi'ne dökülür.

JINNEWS’ten not: 16 Haziran'da tutuklanan müdürümüz Safiye Alagaş serbest bırakılıncaya kadar, yaptığımız haberlerde imzasını kullanmaya devam edeceğiz.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü