Çarşı pazardaki fiyatlar el yakıyor... 'Hal'den anlayan yok

Çarşı pazardaki fiyatlar el yakıyor. Pazarcıya göre de alışveriş yapana göre de 

Emek-Ekonomi 28.09.2018, 06:56 28.09.2018, 06:56
1
Çarşı pazardaki fiyatlar el yakıyor... 'Hal'den anlayan yok

Çarşı pazardaki fiyatlar el yakıyor. Pazarcıya göre de alışveriş yapana göre de zamşampiyonu domates. Fiyatı markette 11.5 liraya kadar çıkan domates, pazarda 6 lira. “Bu domates özel” diyen pazarcıya göre fiyatlardaki artış “mevsimsel.” Köy biberi bulabilmek için pazarı dolaşan, fiyatları görünce şaşkınlık geçiren emeklinin tepkisi ise doğal olarak “Vay anam vay” oluyor.

Cumhuriyet haberine göre; Başkentin merkezi noktaları arasında yer alan Sıhhıye pazarını dolaştık. Pazarcılar ile konuştuk. Başkentin birden 14 dereceye inen soğunda pazardaki fiyatlar “yakıyor.” Şu anda tam mevsimi olan üzüm tezgâhlarda çeşit çeşit. Siyahı da var beyazı da. Çekirdeklisi de var çekirdeksizi de. Ancak hepsinin fiyatı ortak: 5 lira. Pazarcıya “Nasıl gidiyor” diye sorduk: “Alan yok” yanıtını aldık. “Niye” diye üsteledik, “Marketlerden” dedi. “Marketten alıyorlar” diye de ekledi. Biraz erken de olsa yine mevsiminde sayılabilecek bir diğer meyve mandalina. Fiyatı: 3.5 lira. Ancak “Şeker gibi abi Hatay’dan 2.5 liraya olur” diyen de var. Elma da çeşit çeşit. Fiyatları 2 lira ile 3 lira arasında. Kış denilince akla gelen sebzelerden ıspanak 5 liraya da var 2 liraya da. Salatalık 3-4 lira. Ama 6 liraya satan da var. Fasülye-barbunya “kardeş kardeş” yan yana tezgâhlarda. Onların da fiyatları ortak: 5 lira. Patlıcan, kabak 3 lira. Biberin “köy” olanı da var, “sivrisi” de. Fiyatları 4 lira. Marul, maydanoz, taze soğan 1 lira, 2 lira.

‘Dolarla alakası yok abi’

Bamyanın ise yanına yaklaşılmıyor: 15 lira. “Yüksek mi biraz” diye soruyoruz. “Hep böyleydi. En düşük 12-13 liraydı” yanıtını alıyoruz. Fiyat bamyaya göre “normal” bulunuyor. Yan yana tezgâhlardaki soğan, patates ise 2-3 liradan satılıyor. Ancak bir sebze var ki pazarcıya göre de alışveriş yapana göre de “şampiyon” o. Domates. Marketlerde 11.5 liraya kadar çıkan dometes pazarda tek fiyat: 6 lira. Pazarcıya soruyoruz “niye böyle” diye “Ürün az abi. 5 liraya alıyoruz, 6 liraya satıyoruz” diyor. Fiyatları yüksek bulanlara, “Markette 10 lira. Bizde 6 lira. Pazarcı olmasa kimse bir şey yiyemez” karşılığını veriyorlar. Tezgâhlarda çoğunlukla Ankara’ya has “Ayaş” domatesi var. Bunu bilen pazarcılar “Bu özel domates abi” diye ekliyor. “Peki, İstanbul’daki, İzmir’deki domateste mi Ayaş? Onlar da pahalı ama...” diyoruz, ‘yanıt alamıyoruz.’ Bazı pazarcılar ise az olduğu için domatesin fiyatının yüksek olduğunu ekliyor. “Dolar yüksek olduğu için mi domatesin fiyatı da yüksek acaba” diye sorduğumuzda pazarcıların hepsinin yanıtı ortak: “Hayır abi. Dolarla alakası yok. Tamamen mevsimsel. Artık tarla bitiyor. Seraya geçiyoruz.”

‘Vay anam vay’

Az da olsa bazı pazarcılar ise “Elimizi vicdanımıza koyalım. Fırsatçılık da var” diye mırıldanıyor. “Yoksa geçen hafta 3.5 lira olan domates bir hafta da nasıl 6 lira olur” diye devam ediyor. Ancak “Tarlada 4 lira, bize 5 liraya geliyor. Maliyetler yüksek. Mazot olmuş kaç lira. Yüksek ama aşağıya da satsak zarar ederiz” demeyi de ihmal etmiyor. “Buğdayı vatandaştan 1 liraya alıyorlar. Yurtdışından 1.5 liraya ithal ediyorlar. Bu adam gelecek yıl buğday eker mi? Madem dışıradan 1.5 liraya alacaksın, neden kendi insanından almıyorsun? Samanı bile ithal ediyoruz” diye söylenen pazarcılar da var. Pazarda dolaşanların büyük bölümü emekliler. Yanımızda dolaşan bir emeklinin fiyatlara bakıp “Vay anam vay. Bir şey almadan mı gideceğiz!” dediğini duyuyoruz. Yaklaşıp “Pahalı mı” diye sorduğumuzda, “Görmüyor musun fiyatları” yanıtıyla, biraz da azarlanıyoruz. Emekli amca “Hanım köy biberi arıyordu bulabildi mi acaba” diyerek yanımızdan ayrılıyor. Biraz ileride köy biberi satan tezgâha yanaşıp fiyatını soruyor. Pazarcı eliyle “4” işareti yapıyor. Emekli söylenerek tezgâhtan ayrılıyor. Karı-koca alışverişe gelmiş iki emekliye rastlıyoruz. “Nasıl fiyatlar” diye soruyoruz: “Maydonoz 2 lira olmuş. Mandalinanın yanına bile yaklaşamadık, 5 lira” diyorlar. Bize de “başarılar” dileyerek ayrılıyorlar. Başka bir emekli, “rezalet, rezillik” diye başlıyor, “Öğretmen emeklisiyim. Emekliler için bu fiyatlar çok yüksek. Perişanları oynuyor herkes. Emekli nasıl geçinsin” diye devam ediyor. Arkasından da son noktayı koyuyor: “Siz yazsanız da, çizseniz de fayda yok. Böyle...”
Pazarda az da olsa alışveriş yapan gençlere de rastlıyoruz. “Gazeteciyiz, fiyatlar...” diyoruz, “Teşekkür ederim” diyerek uzaklaşıyorlar.

Tezgâh fiyatları ikiye katlandı

Türkiye genelinde olduğu gibi İstanbul’da da pazar ve market fiyatları cep yakıyor. İlçelere göre fiyatlar değişse de diğer semtlere göre daha uygun fiyatların bulunduğu Avcılar ve Esenyurt pazarında dahi fiyatlar, geçen seneye göre yüzde 50 zamlı. Bir haftalık pazar alışverişini geçen sene 60 TL’ye yapabildiğini aktaran bir yurttaş, bu yıl aynı ürünleri alabilmek için en az 120 TL ile pazara çıkmak gerektiğini anlatarak dert yanıyor.

Pazarcı ve yurttaşın nabzını ölçmek için gezdiğimiz Avcılar, Esenyurt ve Fatih pazarlarında yalnızca bir kilo domatesin iki hafta önce 2.5 TL iken bu hafta 5 TL’ye satıldığını öğreniyoruz. Marketlerde ise kilosu 12 TL’ye kadar çıkıyor. Fiyatlardaki ani yükselmenin nedenini sorduğumuz pazarcı, hem ürünün azlığından hem de benzine gelen fiyat artışlarından dolayı nakliyatın zamlanmasının tüm ürünlerde zamma sebep olduğunu söylüyor.

Zam üstüne zam

Geçen yıl yarım kilosu 4 TL’ye satılan köy biberi bu yıl yüzde 50 zamlanarak 8 TL’ye çıktı.
Pazarcıların aktardığına göre nakliyatın zamlanması sebebiyle fiyatı en fazla artan ürünlerden bir diğeri de salamura yaprak. Geçen yıl kilosunun 13 liraya satılan yaprak, bu yıl Avcılar’da 18 TL, Fatih’te 20 TL’ye satılıyor. Pazarcılara bu durumun sebebini sorduğumuzdaysa, “Trakya’dan geliyor. Benzin zamlanınca bizim de maliyetimiz katlandı” cevabını alıyoruz.

Taze fasulyenin 2017 Eylül’de 7 TL iken 2018 Eylül’de 10 TL’ye yükseldiğini anlatan pazarcılar, geçen sene kilosu 3 liradan satılan salatalığın ise bu yıl 5 TL’ye çıktığını söylüyor. Salatalığın marketlerdeki fiyatı ise 6 TL’den başlıyor. Birkaç ay önce fahiş fiyatartışlarıyla gündeme gelen patates, soğan ve limon fiyatlarının ise düştüğünü görüyoruz. Yaz aylarında kilosu 10 TL’yi aşabilen limon, şimdilerde 5 TL’ye inmiş. Patates-soğan fiyatları marketlerde bile en fazla 3 TL. İthal edilen patatesler ise büyük marketlerde halen 10 TL’ye satılıyor.







Deterjan el yakıyor

Pazar alışverişini yapan yurttaşlar, sebze ve meyve fiyatlarının haricinde marketten yaptıkları diğer ev ve temizlik ürünlerini satın almada da geçen seneye göre zorlandıklarını anlattı. Aynı semtlerde gezdiğimiz marketlerden birinde konuştuğumuz bir yurttaş, bir iki ay önce 30 TL’ye satılan 5 kilo çamaşır deterjanının şimdi 42 TL’ye satılmasından dert yandı. Aynı ürünün 2017 Eylül’deki etiketine baktığımızdaysa 28 TL olduğunu görüyoruz.

Geçen yıl 5 litre sıvı yağını 32 TL’ye aldığını anlatan bir diğer yurttaş da bu yıl aynı ürünün 40-42 TL’ye yükselmesinden şikâyetçi.

Market alışverişi sırasında satın almada en çok güçlük yaşadığı ürünleri sorduğumuz yurttaşlardan biri, “Çay, şeker, çamaşır deterjanı, sabun, şampuan... Saymakla bitmez” diyor. Bu ürünlere son birkaç aydır tuvalet kâğıdının da eklendiğini kaydeden yurttaş, “Geçen sene 32 TL’ye aldığımız tuvalet kâğıdı bu yıl 56 TL’ye çıkmış.

Avcılar ve Fatih’te dolaştığımız semt pazarlarında alışverişe gelen ev hanımları tuvalet kâğıdı, peçete, deterjan gibi temel ev ürünlerininin de aşırı zamlı olmasından yakındı.
Yorumlar (0)
13°
açık
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12
Günün Karikatürü Tümü