banner55

Çay yetiştiricileri şirketlere mahkum ediliyor

Çay kotasının kaldırılmasını isteyen Hopalı yetiştiriciler, ÇAY-KUR'un almadığı çayı özel şirketlere daha düşük fiyata satmak zorunda kaldıklarını söyledi.

Ekonomi 28.05.2021, 09:12 28.05.2021, 09:17
8
Çay yetiştiricileri şirketlere mahkum ediliyor

ARTVİN - Çay kotasının kaldırılmasını isteyen Hopalı yetiştiriciler, ÇAY-KUR'un almadığı çayı özel şirketlere daha düşük fiyata satmak zorunda kaldıklarını söyledi.

Karadeniz bölgesi kentlerinde bu yılki çay hasadı üreticilerin isyanı ile başladı. Üreticiler, yaş çay taban alım fiyatının prim desteğiyle birlikte 4 TL olarak belirlenmesine tepkili. Üreticilerin memnun olmadığı bir başka nokta ise, çay alımlarındaki kota uygulaması. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAY-KUR), kotadan kaynaklı üreticiden günlük dönüm başına 15 kilo çay alımı yapıyor. Üreticiler, geriye kalan çayları özel şirketlere satmak zorunda kalıyor. Bu da fiyatların düşmesine neden oluyor. 4 TL olarak açıklanan fiyat kimi bölgelerde 3 TL’ye kadar düşüyor.  

ÜRETİCİ KAZANAMIYOR  

Çay üreticilerinden Özcan Ustabaş, çayda yaşadıkları sıkıntının başında kota uygulaması geldiğini aktardı. Ustabaş, “Kontenjan uygulaması başlayınca üretici kendi çayını satamıyor. 5 ton çay üreten bir üreticinin çayının 3 tonunu ÇAY-KUR alıyor. ÇAY-KUR’a satamayınca özellere satmak zorunda kalıyor. Normalde 10-15 gün de bitmesi gereken çay hasadı, ÇAY-KUR'un uyguladığı kotadan kaynaklı 1,5 aya kadar çıkıyor" dedi. Çayın uzun süreli dalda kalması nedeniyle verimin düştüğüne dikkati çeken Ustabaş, "Üretici yine mağdur oluyor. Her gün tarlaya arabayla gitmek zorundayız, o da ayrı masraf. Çay toplamak için işçi tutuluyor. Çay parasının üçte biri işçiye gidiyor. Çaya başlamadan gübreleme yapılıyor. Ortalama üçte biri de oraya gidiyor” diye konuştu. 

FİYAT DENETİMİ TALEBİ  

Gübre fiyatlarına yaklaşık yüzde 40 zam geldiğini söyleyen Ustabaş, buna rağmen çay alımına sadece yüzde 17 zam yapıldığını ifade etti. Hopa’daki çay fabrikasının da yetersiz olduğunu kaydeden Ustabaş, “Yeni bir fabrika kurulabilir. Ama özel şirketler ile iş birliği içinde oldukları için bırakın yeni fabrika kurmayı, mevcut fabrikanın kapasitesini bile arttıramıyorlar. En azından özel sektöre müdahale edilmeli. Özel sektörlerinde çayı 4 TL’nin altında almasına izin verilmemeli. Bununla ilgili ciddi bir yasa çıkması lazım. Özel sektöre ciddi bir denetleme yapılması lazım. Halk artık bıktı. Esnaf dükkanını kapatmış ‘bari çay toplayayım’ diyor. Ama bakıyoruz ki devlet orada da sömürüyor” diye kaydetti. 

ÖZELE MAHKUM 

Çay üreticilerinden Elmas Karabacak, devletin çayı kendilerinden almasını istedi. ÇAY-KUR’un önce kontenjanı düşürdüğünü ardından ise randevulu sisteme geçtiğini anımstan Karabacak, “Çayımızı nasıl satacağız?” diye sordu. Özel şirketlere mahkum edildiklerini vurgulayan Karabacak, “Onlar da  keyiflerine göre alıyorlar. Devletin açıkladığı fiyat boşuna. Günlük bin 300 TL işçilere veriyoruz. İşçisi olmayan da günlük 200 kilo topluyor. Onun da 50 kilosunu devlet alıyor. Geri kalanı özele gidiyor. Özeller de çay parasını gelecek yıl Mayıs ayında verecek. Karadeniz’de bir çayımız var onu da devlet bize haram etti. Devlet fabrika yapsın. Hopa’da bir tane fabrika var" şeklinde konuştu. 

KOTA TEPKİSİ

Kota ve özel şirketin fiyatları düşürmekten dert yanan çay üreticisi Havva Ustabaş, kendisinin çay toplayamadığını, işçi tutmak zorunda kaldığını ve kazançlarının büyük bir bölümünün işçi ücretlerine gittiğini söyledi. "Böyle giderse aç kalırız" diyen Ustabaş, "Şimdi de kontenjanı düşürdü. Bizim bağımız ve bahçemiz yok, sadece çayımız var. Şuan çamurun içinde çay topluyoruz. Topladığımız çayın yarısını ÇAY-KUR’a vereceğiz. Ama diğer yarısı elimizde kalacak. İnsanlar sabaha kadar çayını satmak için bekliyor” dedi. 

BEKLETİLEN ÇAY KURUYOR 

Benzer sıkıntılar yaşayan çay üreticisi Umut Berkay Ustabaş ise, özel sektöre satmak istemedikleri çayların dallarında kuruduğuna işaret etti. Ustabaş, "Karadeniz dendiği zaman akla çay gelir. Bunun için fabrikaların büyük olması lazım. Ama bu fabrikalar bu çayı alamıyorlar. Bazen hiç çay almıyorlar.100 kilo olan kontenjanı 3 günde 15 kiloya kadar indirdiler. Bazı insanlar çay parası ile geçiniyordu ama artık geçinemez hale geldiler. İnsanların çaylarını dereye bile döktüğü oluyor. Bu işin düzülmesini, çayda kota uygulamasının kaldırılmasını istiyoruz.” 

MA / Tolga Güney 

Yorumlar (0)
26
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56