'Çayda kota kaldırılmalı, özel sektör denetlenmeli’

Hopa Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Harun Vayiç, özel sektöre düşük fiyattan çay alımına karşı bir düzenlemeye gidilmesi gerektiğini belirterek, düzenlemeyle üreticinin kota sorununun kalmayacağını söyledi.

Ekonomi 30.05.2021, 09:51 30.05.2021, 09:59
5
'Çayda kota kaldırılmalı, özel sektör denetlenmeli’

ARTVİN - Hopa Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Harun Vayiç, özel sektöre düşük fiyattan çay alımına karşı bir düzenlemeye gidilmesi gerektiğini belirterek, düzenlemeyle üreticinin kota sorununun kalmayacağını söyledi.

MA'nın haberine göre; Doğu Karadeniz’de çay hasadının başlaması ile birlikte üreticiler birçok alanda sorun yaşamaya başladı. Devletin açıklamış olduğu 4 TL’lik taban fiyatını az bulan üreticiler, daha sonra açıklanan kota ve kontenjan ile birlikte fiyatın daha da düştüğünü belirtiyor. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün (ÇAYKUR), hasadın başlamasının hemen ardından dönüm başına günlük yaş çay alımına 15 kilogramlık bir kotanın konulduğunu açıkladı. Açıklanan kota sonrası özel çay firmaları taban fiyatının altında çay alımına başladı. Bazı bölgelerde yaş çayın fiyatı 2 TL 80 kuruşa kadar düştü. Bu duruma tepki gösteren üreticiler ise Artvin, Rize ve birçok yerde alanlara çıkarak, yaşananlara tepki gösterdi. Kota ve kontenjan uygulamasının kaldırılmasını isteyen üreticiler, bazı ilçelerde polisin sert müdahalesi ile karşılaştı. Üreticiler her yıl çay hasadının başlamasıyla yaşadığı sorunlarla bir daha karşılaşmamak için sorunlarının çözülmesini istiyor. 

Hopa Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Harun Vayiç, çay üreticilerinin yaşadığı sorunları ve çözüm önerilerine ilişkin ajansımıza önemli değerlendirmelerde bulundu. 

EK GELİR OLDU

Devlet tarafından açıklanan taban fiyatının düşük olduğuna dikkati çeken Vayiç, artan maliyetlere bakıldığı zaman daha yüksek bir fiyatın açıklanması gerektiğini söyledi. Vayiç, “Geçen yıl aldığımız gübrenin fiyatı ile bu yılki gübre fiyatı arasında yüzde 30 gibi bir fark var. Bunun için daha iyi bir fiyat açıklanabilirdi. Karadeniz’de tarım, parçalanmış bir tarım olarak görülüyor. Herkesin belli bir miktar çayı var. Ancak arazi miras olarak parçalandığı için herkesin çok yaş çay toplama gibi bir durumu yok. Bunun için fiyat gerçekten düşük. Çay üreticiye göre ek gelir olduğu için insanlar geçimini sağlamak için başka yerde çalışmak zorunda. Bunun içinde çayın değeri insanların gözünde daha da düşüyor” dedi. 

KAPASİTE ARTTIRILMALI

“Kota ve kontenjan olayı başlı başına bir sıkıntı” diyen Vayiç, devletin dönüm başına 600 kilogram yaş çay kotası açıkladığını belirtti. Buna göre 10 dönüm tarlası olan bir üreticinin devlete 6 ton yaş çay verebileceğini aktaran Vayiç, “Fakat dönüm başına verim 800 kilogramı bulabiliyor. O zaman geriye kalan çayı da özel sektöre vermek zorunda kalıyoruz. Yine günlük dönüm başına 15 kilogram yaş çay kotası açıklandı. Bu durumda da fazla çayı özel sektöre vermemiz gerekiyor. Fiyat bu noktada da çok önemlidir. Devlet taban fiyatını açıkladı. Özel sektör, devletin açıkladığı fiyatın altında çay alamaz garantisinin verilmesi gerekiyor. O zaman kota ve kontenjan gibi sorunları yaşamak zorunda kalmayacaktık. Ya da ÇAYKUR fabrikalarında kapasite artırımına gidecek veya dönüme göre bir üretim sistemi yapacak” diye belirtti. 

DENETİM YOK

Devletin özel sektörü denetleyeceği bir mekanizmasının olmadığına işaret eden Vayiç, şunları söyledi: “Kapitalizmin olduğu bir ülkede yaşıyoruz. Özel sektör fiyatını belirliyor. ‘İsteyen verir istemeyen vermez’ diye düşünüyor. Onun için bu durum sistemsel bir sıkıntı. Kapitalizmin olduğu bir yerde, devlet yaptırım uygulamadığı sürece bu işin önüne geçemeyiz. İnsanlar çayı bir an önce elinden çıkarmaya çalışıyor. Üretici açısından sorun burada başlıyor. Üretici çayın değerini kendisi belirlemek zorundadır. Fakat özel sektöre verdiği için ister istemez çayın değerini özel sektör belirliyor. Çay gerçek değerinin altında satılıyor. Üretici bir an önce çayı bitirmek, devlet ise 30-40 gün sürdürmek istiyor. Çelişki burada başlıyor.” 

İŞÇİ SORUNU 

Çay hasadında işçi sorununun da yaşandığına dikkat çeken Vayiç, bu sorunun temelinde köylerin boşaltılması olduğuna dikkati çekti. Bu sürecin köy okullarının kapatılması ile başladığını belirten Vayiç, insanların şehirlere inmesi ile köylerin başıboş kaldığını kaydetti. Tarımdan uzaklaşan köylünün daha sonra da büyükşehirlere göç ettiğini dile getiren Vayiç, “Pandemiden kaynaklı gençler köylerine geri döndüğü için işçi sorunu son iki senedir büyük bir sıkıntı çıkarmadı. İnsanlar bir şekilde kendi çayını kendisi toplayabildi. Fakat bu herkes için bir çözüm olmadı. İnsanlar büyükşehirlerden gelip 2-3 güne çayını toplayıp gidecek. İnsanlar çaya bakamadığı için bu verimi ve kaliteyi de düşürüyor. Bahçenin yabancı otlarını almak, gübre atmak gerekiyor. Bunun için tarımı biraz daha ciddiye almak gerekiyor” diye konuştu. 

ÖNEM VERİLMİYOR

“Ülkenin tarıma vermiş olduğu değer her geçen yıl azalıyor” diyen Vayiç, sözlerine şöyle sürdürdü: “Bu ülkenin yüzde 50-60’ı tarım ile geçiniyordu. Son verilere baktığımız zaman bu oran yüzde 18,7’ye düşmüş. Üreticinin tarım yapabilmesi için ürününe alım garantisi vereceksin. Bunu yaparsan insanlar belki yine tarımla ilgilenir. Ama üretmeyip dışarıdan alma mantığını seçtiğimiz sürece insanlar tarımdan uzak duracaktır. Çay üreticisi çayı toplayıp ürünün ekonomik karşılığını almak istiyor. Çayı topladığımız zaman ‘nereye satacağız’ derdi olmayacak. Esas sıkıntı ülkenin tarım politikasından kaynaklanıyor diye düşünüyorum.” 

KOOPERATİFLER

İnsanların kooperatifçiliğe güvenmesi gerektiğini vurgulayan Vayiç, “Fakat Karadeniz’de bizim dışımızda bir de Trabzon’da bir çay kooperatifi var. Bu meselelerin çözümü aslında kooperatifçilikten geçiyor. Bugün Kemalpaşa’da bir fabrika var. Yarın Hopa’da da açmak gerekiyor. Fabrikaları bu bölgelere getirdiğimiz zaman sorunun büyük bir kısmını çözmüş olacağız. Sadece çayda değil bütün tarım ürünlerinde de kooperatifleşmek ve buna göre üretim yaparak dışa bağımlı olmamamız gerekiyor” şeklinde konuştu.

banner3
Yorumlar (0)
26
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56