Ekonomik krizin derinleşmeye başlamasından bu yana 30'dan fazla büyük şirket konkordato ilan ederek borçlarını erteletti.

Konkordato, batan şirketleri nispeten koruyan bir yöntem olarak artık hayatımızın bir parçası. İşsizlikten ve borçlardan bunalan yurttaşların ise böyle bir şansı yok.

Emek-Ekonomi 02.10.2018, 05:29 02.10.2018, 05:29
2
Ekonomik krizin derinleşmeye başlamasından bu yana 30'dan fazla büyük şirket konkordato ilan ederek borçlarını erteletti.
Konkordato, batan şirketleri nispeten koruyan bir yöntem olarak artık hayatımızın bir parçası. İşsizlikten ve borçlardan bunalan yurttaşların ise böyle bir şansı yok. Çaresizlik bazen intiharlara yol açıyor

Ekonomik krizin derinleşmeye başlamasından bu yana 30’dan fazla büyük şirket konkordato ilan ederek borçlarını erteletti. Neredeyse her gün bir şirketin daha battığını ve mahkemeye başvurup borçlarını yapılandırma talebinde bulunduğunu gazetelerde okuyoruz. Ayakkabı sektörü neredeyse tümüyle battı, inşaatçılar ise ısrarla hükümetten “tasfiye kararnamesi” isteyip çukura saplanan projelerden kurtulmaya çalışıyorlar. Yıl sonuna kadar bu eğilimin hızlanarak artacağı bütün iktisatçıların ortak görüşü… Ancak, şirketleri koruyan ‘konkordato’ ya da “tasfiye” gibi önlemler, sıradan yurttaşlar için yok. Aslında “konkordato” hakkı yasada yurttaşlar için de var gibi görünüyor ama pratikte uygulanması kolay değil.

Ağır baskı bunaltıyor

Bütün bunlar olurken, gerçekçi hesaplamalara göre işsiz miktarı 6 milyona dayanmış durumda ve kredi kartı başta olmak üzere yurttaşların borçları gitgide daha fazla icraya düşüyor. Arada fırsatçı yarımafyatik şirketler de borcunu ödeyemeyen yurttaşlara yasal olmayan yollardan baskı yapmayı sürdürüyor. Bu kadar büyük baskı koşulları ise özellikle psikolojisi sağlam olmayan insanlar üzerinde intihara sürükleyici bir etki yapıyor. Önceki hafta çocuğunun pantolonu uygun olmadığı için okula alınmayan İsmail Devrim’in trajik intiharının ardından konu yeniden tartışılmaya başlandı. Çünkü buzdağının görünmeyen kısmı daha endişe verici. Resmi rakamlara göre, geçen yıl 233’ü “geçim zorluğu” nedeniyle olmak üzere toplam 3 bin 69 kişi intihar etti. İntihar sebepleri incelendiğinde ise, geçen yılın verilerine göre bir yılda “sebebi bilinmeyen” intihar sayısı bin 248 görünüyor. Ancak, intihar, sonuçta insanların yaşamsal sorunlarına çözüm bulamamasına bağlı olduğu için “bilinmeyen sebepler”“” tanımı içerisinde de çok sayıda maddi sorunun yer aldığı tahmin ediliyor. Raporda ayrıca 653 kişinin “hastalık” 128 kişinin “aile geçimsizliği” 86 kişinin “istediği kişi ile evlenememe” altı kişinin “ticari başarısızlık” üç kişinin “öğrenim başarısızlığı” nedeniyle yaşamına son verdiği belirtiliyor ama bu sebeplerin de ekonomiyle dolaylı-dolaysız bağlantıları açık.

Gençlerde yoğun

İntihar dalgası sadece en alt kesimi de sarmış değil. Vakalarda ilkokul mezunları bin 345 kişiyle ağırlıkta ama lise ve üniversite eğitimi almış kişilerde de bine yakın bir toplam var. Daha vahimi ise gençlikte yaşanıyor. Örneğin, 2014 ve 2017 yılları arasındaki rakamlara göre, intiharlar en fazla 20-24 yaşları arasında, yani tam da ekonomik- sosyal olarak yeni bir düzen kurulan ya da kurulamayan yaşlarda.

Borç yiğidin ölümü oluyor

Merkez Bankası’nın Bu yılın haziran ayında yayınladığı Finansal İstikrar Raporu’na göre, vatandaşın banka, finansal kurumlara, TOKİ ve varlık yönetim şirketlerine 574,6 milyar lira borcu var. Borçlu sayısının ise yaklaşık 32 milyon olduğu tahmin ediliyor. Vatandaş, bankalara 516,1 milyar lira, finansman şirketlerine 17,3 milyar lira, TOKİ’ye ise 20,4 milyar lira borçlu. Varlık yönetim şirketlerine satılan icralık borçların toplamı ise 2018 Mart ayında yüzde 24,1 artışla 20,8 milyar liraya ulaştı. Bütün bunlar da alt kesimlerde ciddi bir psikolojik baskı yaratıyor ve en zayıf halkalarda intihar eğilimini tetikliyor. Bir başka deyişle, baskı altındaki birey, kendi iflasını yaşamını yok ederek ilan ediyor.



İşçilerde çok yaygın

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’ne (İSİG) göre Türkiye’de işçi intiharlarının ilk üç nedeni borç, mobbing ve işsizlik. Bununla beraber her yıl işyeri dışında intihar eden yüzlerce işçinin intiharının doğrudan iş ile ilişkili olduğunun saptanmasındaki zorluğa dikkat çekiliyor. (İSİG) verileri, 2017 yılında en az 89 işçinin işyerinde veya işyeri dışında işe bağlı nedenlerle intihar ederek yaşamını yitirdiğini gösteriyor. 2016 yılında ise en az 90 işçinin intihar ettiği tespit edilmiş. Son iki seneye ait yıllık tespitler, 2013- 2015 döneminde tespit edilebilen işçi intiharlarının toplamına yakın.

Kriz varsa ölüm var 

Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’nde 2016’da yayınlanan bir araştırmada kriz dönemleriyle intiharlar arasındaki ilişki açıkça görülüyor. Örneğin araştırmaya göre, 1993 yılında bin 229 intihar vakası görülürken bu sayı ekonomik krizin yaşandığı 1994 yılında bin 536’ya çıkmıştı. Yine 2001 yılında meydana gelen kriz de işsizlik oranları üzerinde büyük bir etki yaratmış ve işsizliğin artışı, intihar oranlarına dramatik bir şekilde yansımış, 2000 yılında bin 802 birey intihar ederken bu sayı 2001 yılında 2 bin 584 kişiye yükselmişti.

(KAYNAK YENİ YAŞAM GAZETESİ EKONOMİ SERVİSİ)
Yorumlar (0)
12°
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Bursaspor 18 30
7. Tuzlaspor 17 30
8. Ankara Keçiörengücü 17 28
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 19 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü