Gözler Merkez Bankası'nın faiz kararında: Türkiye'yi yarın ne bekliyor?

TCMB, yüksek enflasyon ve TL'de art arda gelen sert değer kayıplarının ardından, 16 Aralık Perşembe günü faiz kararını açıklayacak. Yılın son Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısından çıkacak karara ilişkin beklenti ise politika faizinin 100 baz puan daha indirileceği yönünde. Tüm Türkiye'nin merakla beklediği karar öncesi uzman isimler Cumhuriyet'e konuştu.

Ekonomi 15.12.2021, 17:54
8
Gözler Merkez Bankası'nın faiz kararında: Türkiye'yi yarın ne bekliyor?

Türk lirası, döviz kuru karşısında günden güne değer kaybetmeye devam ediyor. Son olarak, dolar kuru 15 TL'ye dayandı, euro ise 16,63'ü gördü.

Piyasadaki hareketlilik devam ederken, tüm dikkatler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) gerçekleştireceği yılın son Para Politikası Kurulu'na çevrildi. 

Karar, yurt dışı piyasaları tarafından da yakından takip edilirken; uluslararası tahminler faizin 100 baz puan daha indirileceği yönünde.

Reuters anketine katılan 13 kurumun 12'sinin tahminleri haftalık repo faizinin 25 ile 200 baz puan indirilmesi arasında yer alırken, ortalama yüzde 14 olarak şekillenmiş durumda. Bir ekonomist ise politika faizinin sabit bırakılmasını bekliyor. Ankette 2022 yılı sonunda politika faizi tahmini için sorulan soruya cevap veren sekiz ekonomistin ortalaması ise yüzde 13 oldu.

16 Aralık Perşembe günü saat 14.00'te açıklanacak karar öncesi; Ekonomist Prof. Dr. Veysel Ulusoy, Maliyeci ve Ekonomist Prof. Dr. Duran Bülbül ve Ekonomi Yazarı Erdal SağlamCumhuriyet'en Miray Özbilek'e konuştu.

'İNAT EKONOMİSİ'

"Türkiye'de artık Merkez Bankası kararları değil, kararı tartışılıyor" diyen Prof. Dr. Veysel Ulusoy, "Diğer bir ifadeyle 'faizi indireceğiz de, ne kadar yapalım' etrafında dönen kısır bir tartışma mevcut. Esasında merkez bankalarının kararları PPK toplantısı sonuna kadar bilinmez ve bu en etkin sonucu verir.  Öte yandan 'siyasetten arındırılmamış bir faiz kararı' tecrübe ettiğimiz üzere Türkiye ekonomisini uçuruma sürüklemekte, adeta 'inat ekonomisi' kuralları işletilmektedir" ifadelerini kullandı.

Merkez Bankası'nın yine faiz indirdiği takdirde döviz kurunun ve hayat pahalılığın nereye gideceğini tartışmaya bile gerek olmadığını aktaran Ulusoy, "Karar vericilerin verdikleri kararlarda akıl dışılığı tartmaktan yoksun olmaları ise karşımızdaki sanırım en büyük sorun. 2022 ile başlayarak Türkiye'de uzun süreli bir restorasyon dönemimin adımları atılacaktır düşüncesindeyim. Yeni ve eğitimli bir ekonomi takımıyla, doğal olarak" diye konuştu.

'ŞU AN YAPILACAK BİR FAİZ İNDİRİMİ, MAKRO DENGELERİ ALTÜST EDER'

Kritik karar öncesi konuşan Maliyeci ve Ekonomist Prof. Dr. Duran Bülbül ise Türkiye ekonomisinin, 2002'den beri yüksek reel faiz, düşük kur sistemine dayalı sıcak para mekanizmasıyla 'göreceli' olarak büyüdüğünü aktardı. Bülbül, "Geldiğimiz noktada sıcak para çekildi ve Türkiye ekonomisinin gerçek durumu ortaya çıktı. Şu an yapılan politika, yanan bir adama sönsün diye son sürat kürekle vurmaktır. Şu an yapılacak faiz indirimi, dolar kurunu daha da artıracak zaten bozulmuş makro dengeleri tamamen altüst edecektir. Ve bunun sonucunda yüksek enflasyon, yüksek işsizlik ve yüksek kur sarmalında çöken bir Türkiye ekonomisi ile karşı karşıya kalacağız" dedi.

Faiz indirimlerinin, normalde yatırımı artırabileceğine değinen Bülbül, "Ancak bu durum, dışa bağımlı olmayan ekonomiler için geçerlidir. Gerçek anlamda bugün ülkemizde, her bir dolarlık ihracatın 85 sent'i ithalattır. Bu nedenle bu kadar dışa bağımlı, ithal ettikçe ihraç yapan bir ülkede faiz indirimi ancak yabancıların işine gelir, elindeki tüm mamülleri ucuzlatır ve etkisiz hale getirir" diye konuştu.

'TCMB VE SİYASİ İKTİDAR PİYASAYA HÜKMEDEMİYOR'

Bülbül, şu sözleri kullandı:

"Merkez Bankası, son tahlilde, faiz indirmiyor. Politika faizini indiriyor ama piyasa faizi inmiyor. Örneğin konut faizi, faiz inirimleri başlamadan önce 1,30 iken, şimdi 1,70 ile 1,80 arasında. Ticari faiz ise faiz indirimleri yapılmadan önce 19'lar civarındaydı, şimdi 27'ler civarında. Hazine ise bugün yüzde 22'lerle borçlanıyor. Şimdi amaç ihracatı artırmak ise burada yapılması gereken işlem şu; sizin 10 yıl öncesinden katma değeri yüksek sanayi ve yatırım malları üretmeniz gerekir. Ayrıca inovasyon ve arge harcamaları yapmanız gerekir. Böyle bir politikaya karar verecekseniz, yine 10 yıl öncesinde nitelikli tarım ekonomisi oluşturmanız gerekir. Eğer bunları hiç yapmamışsanız, bundan sonra yapacağınız faiz indirimleri, bu ülkenin yurttaşına, sanayicisine, yatırımcısına değil; yabancı tekellerin, yatırımcıların işine yarar ve son tahlilde yabancılara hizmet etmiş oluruz."

'TÜRKİYE'DE İLK DEFA YURTTAŞLAR BANKALARA FAİZ ÖDÜYOR'

"Türkiye'de yurttaşlar ilk defa bankalara faiz ödüyorla" diyen Bülbül, "Buradaki amaç yurttaşların mevduat faizlerini düşürmek. Bunu düşürdüler ama gerçek enflasyona bakıldığında, yurttaşın yatırdığı 100 lira, 1 ay sonra 60 lira olarak tekrar alıyor. Yani artık bankalar yurttaşlara değil, yurttaşlar bankaya faiz veriyor. O nedenle, yarın faiz sabit kalabilir, kesinlikle yapmaları gereken bu. Fakat sabit kalması da, artık makro dengeler bozulduğu için bir anlam ifade etmiyor. Faiz indirseler de zaten şu an piyasa kendisini, faiz inecekmiş gibi şartlandırdı. Bu yüzden faiz indirimi yok hükmündedir. İndirseler de, indirmeseler de artık önemini kaybetmiştir. Toplumu cehaletle yönetebilirsiniz ama ekonomi cehaleti kabul etmez" ifadelerini kullandı.

'SÜRPRİZ YAPABİLİRLER'

Karar öncesi piyasalardeki beklentiyi değerlendiren gazetemiz yazarı Erdal Sağlam ise, "Ağırlıklı beklenti 100 baz puanlık indirim yapılacağı yönünde. İşaretler piyasanın beklentilerini doğruluyor. Ancak kurlardaki hızlı artışın, yüklü miktarlara ulaşan müdahalelere rağmen durdurulmamasının etkisiyle, bence faiz indirimlerine ara verilmesi ihtimali de doğdu. Piyasaları biraz sakinleştirmek, yıl sonuna dolar kurunun çok yüksek seviyelerde girmesini engellemek için, sürpriz yapıp faizlerle oynamayabilirler" dedi.

'GERİ DÖNÜŞ ALGISI OLMAZSA, YUKARI SEYİR DEVAM EDER'

"Faiz indirimi kararı alınması halinde dolar kurunun 15 TL’yi aşması kaçınılmaz olacaktır" diyen Sağlam, "İndirim yapılmadığı takdirde kurlar biraz geri gelebilir ama bu kalıcı bir geri geliş olmaz. Bundan sonra atılacak adımlar eğer mevcut politikalarda radikal bir geri dönüş algısı yaratmazsa, kurların yukarı seyri yeni yılda da devam edecektir" ifadelerini kullandı.

( Kaynak: Cumhuriyet )

Yorumlar (0)
1
sisli
Günün Anketi Tümü
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü