13.01.2021, 09:53 259

Fanatizme dair

FANATİZME DAİR 

Doksanlı yılların sonuydu, henüz ortaokul öğrencisiyken futbola taparcasına ilgi duyuyordum. Koyu taraftarı olduğum Beşiktaş’ın bütün maçlarını, deftere not eder ve futbolcularını özel hayatları dahil her detayıyla takip ederdim. Hatta kendi çapımızda organize ettiğimiz maçlara çıkarken afili olsun diye beyaz atlete ayakkabı boyasıyla on numara yazıp, üstüne de sevdiğimiz futbolcunun adını yazardık. (Yoksulluğun gözü kör olsun☺). Dönemin modası ise maç esnasında topla buluştuğumuz an tuttuğumuz takımın en favori oyuncusuyla özdeşleşip adeta spiker gibi (Sergen gidiyor, Topun arkasında Hagi,golün adı Jay Jay Okochaa vb.) bağırarak oyuna heyecan katmamızdı. Yani kısacası takımlarımıza biat eden birer taşralı müritlerdik. Hiç unutmam, o yıllarda tanımadığım iki öğrencinin kendi aralarında futbol ile ilgili olan koyu sohbetine kulak kabartırken, Fenerli olduğunu söyleyen çocuğun Beşiktaş'a sövdüğünü duyunca sorgusuz sualsiz mevzuya dahil olup kavga etmişliğim vardır. Kavgayı zor bela ayıran ve her defasında ekmeksporlu olduğunu belirten okulda görevli hizmetlinin; (Ki halen şu ekmeksporun hangi ligte oynadığını bilmem) "Çocuklar, onlar orda futboldan kazandığı parayla eğlenirken siz de sebepsiz kavga ediyorsunuz" sözü nedendir bilmem yıllarca belleğimin orta yerine çakılı kaldı. Çoğunlukla Marks Amcayı okumadan yaşatan, işçi sınıfının kederli yüreğinden savrulan bu anonim özdeyiş, yıllar yılı dağarcığımın kuş uçmaz, kervan geçmez yerinde çürümeye yüz tutarken, üniversite yıllarındaki yoğun okumalar sayesinde tekrar bilince çıkmıştı. Bilince çıkan basit ve sıradan özdeyişin, heybesinde görünenden çok daha fazlasını taşıdığını görmek ve ekmeksporlu amcanın, sınıfsal adaletsizliğin ötesinde, benliğimizi çürük ve bencil bir öfke sarmalında kemiren fanatizm histerisine vurgusunu, yıllar sonra algılamak, geçte olsa yüzümdeki ekşiye bal sürmüştü. 

Bağnaz aşırılıkla beslenen fanatizm, çağın en etkili ve en tehlikeli silahıdır. Çoğumuz tanımadığımız bilmediğimiz insanlara ya da fikirlere karşı amansız öfke kusarız. Bu öfkenin haklılığını temellendirmek için de amansız mücadele ederiz hatta bu mücadelemizin fiziksel şiddete dönüşmesinden de kaçınmayacak kadar gözü kara davranırız. Zaten bu durum ile ilgili Eric Hoffer Keskin inançlılar adlı kitabında şöyle bir saptama yapar; "Fanatizmden şiddet doğduğu ne kadar doğruysa, şiddetin de fanatizm doğurduğu muhtemelen o kadar doğrudur." Fanatizmin körleştiren, şiddeti kutsayan ve özgünlükleri yadsıyan yapısı, toplumsal kutuplaşmayı beraberinde getirir. Toplumsal kutuplaşma otoriter-totaliter rejimler yaratır, otoriter-totaliter rejimler de toplumun şah damarına kene gibi yapışıp yaşama dair bütün umut ve hayalleri iştahla emer.

Peki kısaca şiddet aygıtlarıyla güçlü bir bağ kuran Fanatizm nedir, hangi topluluklarda yaşam bulur ve nasıl engellenebilir? Acaba François Voltaire'nin dediği gibi batıl inanç ve bilgisizlikten beslenen bir hastalık mıdır, yoksa Rousseau'nun dediği gibi; cani ve bir o kadar zalim olsa da fanatizm, insan kalbini güçlendiren, ölümden korkmamasını sağlayan, insana olağanüstü bir enerji veren ve sadece en yüce faziletlere sahip olmak için akıllıca yönlendirilmesi gereken büyük ve güçlü bir tutku mudur? Biraz incelendiği zaman farklı gibi görünen bu iki tanımlamanın da öz olarak aynı noktada buluştuğu görülür. 

Fanatizmin, ne yazık ki bilinç düzeyi düşük topluluklarda daha hızlı yaşam bulduğu saptanmıştır. Bunun İdeolojik yaklaşımlar, yoksulluk, inançlar, geleneksel yaşam biçimleri gibi birden fazla etmeni vardır.Panzehri de toplumsal bilincin kollektif bir tarzda örgütlülüğünde saklıdır.

…Umutla kalın… 

Yorumlar (0)
14
açık
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Alanyaspor 10 20
4. Fenerbahçe 10 19
5. Karagümrük 10 18
6. Beşiktaş 9 17
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 9 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 21
2. Real Madrid 9 20
3. Sevilla 9 20
4. Atletico Madrid 9 18
5. Real Betis 10 18
6. Osasuna 10 18
7. Rayo Vallecano 10 16
8. Athletic Bilbao 9 16
9. Barcelona 9 15
10. Valencia 10 13
11. Espanyol 10 13
12. Mallorca 10 12
13. Villarreal 9 11
14. Elche 10 10
15. Celta de Vigo 9 7
16. Granada 9 7
17. Cádiz 10 7
18. Deportivo Alaves 9 6
19. Levante 10 5
20. Getafe 9 2
Günün Karikatürü Tümü
banner56