And Dağlarının Nietzsche’si: Nicolas Gomez Davila

Kolombiyalı radikal modernite karşıtı düşünürü takdim etmek benim nezdimde çok kıymetli. Modernitenin katı olan her şeyi akışkan ve kaçışkanlaştıran, değerleri değersizleştiren, değersizi değerlileştiren veçhesine bir itirazdır Davila. Modern politik ve edebi dünyada kendisine dair en çok itilaf oluşan yazarlardan biridir o. Moderniteyle, onun teknolojik karmaşıklaşmasıyla ve kurumlarıyla, kapitalist devletle, ruhban sınıfıyla uzlaşmaz, renkli, çoğul, edebi, kendinden emin, keskin, provakatif bir tek kişilik haçlı seferi düzenledi. Kesin, köşeli, keskin doğru bellediklerimize karşı şaşmaz, yılmaz, yırtıcı, yıkıcı, sarkastik bir dil ile hesaplaştı. Evet, Davila provakatiftir, kışkırtıcıdır; okurunu zihinsel olarak kışkırtarak, çimdikleyerek düşünmeye, kanılarını, sanılarını yıkmaya davet eder.

Güncel 26.12.2020, 21:43 26.12.2020, 22:32
18
And Dağlarının Nietzsche’si: Nicolas Gomez Davila

And Dağlarının Nietzsche’si: Nicolas Gomez Davila

Kolombiyalı radikal modernite karşıtı düşünürü takdim etmek benim nezdimde çok kıymetli. Modernitenin katı olan her şeyi akışkan ve kaçışkanlaştıran, değerleri değersizleştiren, değersizi değerlileştiren veçhesine bir itirazdır Davila. Modern politik ve edebi dünyada kendisine dair en çok itilaf oluşan yazarlardan biridir o. Moderniteyle, onun teknolojik karmaşıklaşmasıyla ve kurumlarıyla, kapitalist devletle, ruhban sınıfıyla uzlaşmaz, renkli, çoğul, edebi, kendinden emin, keskin, provakatif bir tek kişilik haçlı seferi düzenledi. Kesin, köşeli, keskin doğru bellediklerimize karşı şaşmaz, yılmaz, yırtıcı, yıkıcı, sarkastik bir dil ile hesaplaştı. Evet, Davila provakatiftir, kışkırtıcıdır; okurunu zihinsel olarak kışkırtarak, çimdikleyerek düşünmeye, kanılarını, sanılarını yıkmaya davet eder.

Aforizmalarını, yalnızca yanında yöresindeki dostlarının zorlamasıyla gönülsüzce yayımlattı. Düşünce çakımları, parıldamaları gibidir tümceleri. Mutlaka Türkçeye tercüme edilmelidir. Dahası şimdiye gelesiye çevrilmemiş olması, kültür dünyamız için mahcup olunması gereken bir durumdur. Modernitenin kendi sorunlarına sunduğu çözümlerin, sorunun kendisinden daha sorunlu olduğunu düşünür. Katolik olmasına karşın Hristiyanlığın kurumlarını kıyasıya eleştirmekten sakınmadı. Ömrünün son demlerinde Kierkegaard'ı kendi dilinde okuyabilmek uğruna Danca öğrenmeye tevessül ettiğine dair bir tevatür bile vardır.

Vitrinde olmak gibi bir derdi olmamıştır asla. Otuz bini geçkin ciltten müteşekkil kütüphanesinde gönüllü bir inziva halinde ve küçümen bir dost çevresinde geçmiştir ömrü. Öyle ki hastalandığında yatağını kütüphanesine taşıttırma gereği duymuş. Tanınırlık kazanmasında ise ölümüne yakın Almancaya çevrilmesi etkili olmuştur. Modernite karşıtlığı, yoğun, kompakt aforizmatik üslubundan ötürü kendisine "And Dağlarının Nietzsche'si" denilmiştir. Reaksiyonerliğe, muhafazakârlığa bir başka mahiyet getirmiş ve onun, çağ dışılık, zaman aşımına uğramış değerlerin kaskatı savunulması, muhafaza edilmesi değil de varlığa yaraşan, onun lâyık olduğu saygınlığın muhafazasında ısrar etmek olduğunu söyler. Davila'nın gayesi, okuyucuya fragmanlar, parçalar sunmak ve onları okurun bütünlüklü, uyumlu, tutarlı bir metin bedeni şeklinde yorumlamasını ve birleştirmesini sağlamaktır.


Davila'nın nazarında modern dünya, ahlaksızlığın, erdemsizliğin, kötülüğün, çöküşün pislik yuvasıdır, fosseptik çukurudur, kanalizasyon dehlizidir. Hal böyle olunca da Davila, bir reaksiyoner olarak modernitenin bütün tezahürlerine karşıdır: endüstriyelleşme, prosedürel demokrasi, eşitlik, serbest girişim, liberalizm, marksizm, kapitalizm, hümanizm... Ama Davila'nın tavrını nihilizmle özdeş tutmamalı. O, sadece modernitede muhafaza edilmeye lâyık hiçbir değer mevcut olmadığını ifade eder.

Şimdi sizlere Davila’nın düşünce dünyasına konuk olabilmeniz için onun aforizmalarından bir güldeste sunuyorum:

"Reaksiyoner, geçersiz kılınmış, ilga edilmiş bir mâzinin düşlemini kuran hayalperest değil, ebedi ve ezeli tepelerin üzerindeki kutsal gölgelerin izini sürendir.”


"Zamane reaksiyonerleri, sadece haysiyetiyle bu mahvoluşa katlanmaktadır."


"Modern sözcüğü, budalalar haricinde artık öyle kendiliğinden/otomatik saygınlığa sahip değildir."


"Çağdaşlarımız gibi düşünmek, zenginlik ve ahmaklığın reçetesidir."


"Sadece tanrıya güvenmek hakiki özerkliktir."


"Eşitlik mefkûresi, mevcut algılayışımızı eğip bükmekte, geçmişe dair vizyonumuzu da sakatlamaktadır."


"Kilise günahları bağışlama işlevini görmekteydi, şimdiyse günahları aklama küstahlığını göstermekte."


"Dünya tarihinin Fransa tarihinin bir bölümü olduğunu düşünmeyen çok az fransız tarihçi vardır."


"Fikirlerimizin hakiki/özgün tutarlılığı/uyumu, onları birbirine rapteden mantıktan değil, onlara kaynak oluşturan manevi itkiden neşet eder."


"Ahmakça kanılar ölümsüzdür ve her yeni nesil onları bir daha yumurtlar."


"Kültürlü insan hoşgörüsüz olmak zorundadır."


"Şiir, insan balçığında Tanrı'nın parmak izleridir."


"Hiçbir şey, ahmak sayısını şöhret örnekleri kadar çoğaltamaz."


"Medeniyet, an itibarıyla nesli tükenmiş bir türün icat edilmesi gibi görünüyor."


"Tarih, hükmetmenin insanın kudretini aşan bir vazife/angarya olduğunu ayan beyan göstermiştir."


"Hakikat tarihtedir, lakin tarih hakikat değildir."


“Kitab-ı Mukaddesin yalvacı geleceğe dair kehanette bulunmaz, Tanrı'nın mevcudiyetine dair şahitlik eder."


"Her devirde o çağın güncel/popüler edebiyatı kültürün en menfi düşmanıdır. Edebi hassasiyete halel getiren, eleştirel hissiyatı körelten nice kitap okunurken, okuyucunun kısıtlı zamanı heba olur."


"Modern insan, imar ettiğinde imha ettiğinden daha fazla imha eder."


 

"Modern insan sevmeye kâdir değildir, ancak sevgiye sığınır; umut etmeye muktedir değildir, ancak umuda sığınır; inanmaz fakat bir dogmaya sığınır."


"Modern devlette hâlihazırda sadece iki parti vardır: yurttaşlar ve bürokrasi."


"Hiçbir diploma ruh cehaletini tedavi edemez."


"Modern metropol, kent değildir; o bir hastalıktır."


"Hiçbir kamusal neden, zeki bir insanın sınırsız bağlılığına lâyık değildir."


"Tanrı, sünnetsiz bir yüreği, hadım edilmiş bir akla yeğler."


"Hristiyanlığın yitiverdiği bir zeminde, tamahkarlığı, hasedi ve şehveti haklılaştırmak uğruna binlerce ideoloji peydahlanır."


"Toplumların daha düne değin saygın şahsiyetleri vardı, bugün ise şöhretlileri var."


"Moda, teknolojiden çok daha fazlasıdır, modern dünyanın tekdüzeliğinin sorumlusudur."


"Ahmak, kanaatlerinin yanlış/hatalı/kusurlu olduğunun söylenmesinden değil, miadını doldurduğunun söylenmesinden huzursuzdur."


"Devrimler korkutucu, seçim kampanyaları ise tiksinti vericidir."


"Nezaketin aşırısı paralize eder, yoksunluğu ise vahşileştirir."


"En yüce/yüksek aristokrat, kalesinde ikamet eden değil, hücresinde/çilehanesinde inzivaya çekilip de tefekküre dalan keşiştir."


"Ritüel, mukaddes bir enstrümandır, her inovasyon dinin saygınlığına aykırı bir küfürdür."


"Felsefenin çözümleri, kılık kıyafet değiştirmiş yeni sorunlardan başka bir şey değildir."


"Hakikat izafi değildir, hakikate ilişkin kanaatlerimiz görecelidir."


"Yavan hoşnutsuzluk, önünde sonunda önemsizdir."


"İlerleme, kibir ve intikamı bir arada eritir."


"Tanrı, modern insanın nezdinde baş belası/karın ağrısıdır."


"Düşünme yükümlülüğünden azade olmanın en iyi yolu, kanaat sahibi olmaktır."


"Seven ya da nefret eden bir yazar, seven ya da nefret eden herhangi bir insandan daha az inandırıcıdır."


"Felsefe, edebi bir türdür."


“Modern trajedi, mağlup olmuş aklın değil, galip çıkmış aklın trajedisidir."


"Bütün çağlar benzer kötülükleri/ahlaksızlıkları ibraz eder, ancak aynı erdemleri dışavurmaz. Her çağda mebzul miktarda harabe mevcuttur, ancak bazılarında saraylar bulunur."


"Kadim zamanların insanı, Büyük İskender ve Aşil'in şahsında, insan hayatının merkezi/ortak ölçütü olan tarihi ve efsanevi/mitsel kahramanlığa tanık oldu. Büyük insan, onların varlığından ibret ve örnek alıyordu. Bunun aksine demokratik model/örnek, vülger ve küçük insandır."


"Hristiyan olmaktan ziyade Mesih'e/İsa'ya inanan bir paganım."


"Sıradan Hristiyanların kararlılığı olmaksızın kilise kurulamazdı."


"Hakiki okur keyif için okur, diğerleriyse çalışmak için."


"Çağdaşlarıma grotesk, yararsız/köhne görünen bütün fikirlere itimat eder oldum."


"Yazmak, içine doğulan tarihe mesafe almanın yegâne yoludur."


"Seçmen istediğine oy vermez, istediğini sandığına oy verir."


"Kitab-ı Mukaddes ve komünist manifesto gitgide saygınlıktan düşerken geleceğin iktidarı coca cola ve pornografide yatıyor."


"Modernitenin en büyük yanılgısı, tanrının öldüğü fikri değil, şeytanın olmadığı fikridir."


"Marx'ın dediği gibi devrimciler tarihin lokomotifi olabilirler, ancak ben yayan yapıldak ya da at sırtında yolculuğu yeğlerim."


"Hakiki meselelerin çözümü değil tarihi vardır."


"Medyanın saymakla bitmez budalalıklar yayınladığı zamanımızda aydın şahsiyet, bildikleriyle değil bilmedikleriyle tarif ve ayırt edilir."


"Modern birey, dünyanın cesedinden yayılan soğuğa karşı kitlelerin yaydığı sıcaklığa sığınır."


"Pespaye bir toplumu tehdit eden anarşizm, onun cezası değil devasıdır."


"Demokrasinin aygıtlarında terör, nihayetinde de totaliterizm vardır."


“Kıskançlık, ahlakî öfkenin ardındaki esas/hakiki güç olma eğilimindedir."


"Cehaletimizle hünerle baş edebilmeyi bize bir tek yıllar öğretebilir."


"Modernite kesinlikle zafer kazanabilmiş değil, o sadece tek tük galibiyetlerini kutluyor."


"Bireycilik, bayağılığın beşiğidir."


"Bir tütsünün bulutu binlerce vaaza evladır."


"Aklî/bilgece politika, topluma hayatiyet bahşeden devletiyse güçten düşürendir."


"Merak duygusunun reddi, canavarın emaresidir."


"Bir fikre samimi sadakat göstermek, bütün sosyal ve psikolojik dürtülerden baskındır."


"Uygarlık, isyankâr kabilelerin ortasında yetersiz şekilde tahkim edilmiş bir kamptır."


"Demokratik parlementolar, müzakere edilinen/tartışılan mekânlar değil, popüler mutlakiyetçiliğin buyruklarının kayıt yeridir."


"Felsefenin gayesi, yeni nesneler resmetmek değil, aşina olunan nesnelere hakiki renklerini teslim etmektir."


"Fildişi köşk, sadece entelektüel ağılın sakinlerinin nazarında kötü şöhretlidir."


"Modern politik ideolojilerin yadsıdıkları sahici, olumladıklarıysa sahtedir.”

“Budalanın hayırseverliği, onun utancından daha büyüktür."


"Devletin büyüdükçe birey küçülür."


"Marx, Marksizmin rezil edemediği yegâne marksisttir."


"Biz reaksiyonerler bahtsızız: sol fikirlerimizi, sağ vokabülerimizi çaldı."


"Filozof zamanın sözcüsü/temsilcisi değil, zamana mahkûm edilmiş bir melektir."


"Kanaatlerdeki bayağılık, seçmenleri sinek misali çekiyor."


"Modern olmak, esasında her çağda bayağılıktır."


"Edebiyat hiç kimse yazmadığında değil, aksine herkes yazmaya giriştiği vakit ölür."


"İnsanlığın üç hasmı vardır: şeytan, devlet ve teknoloji."


"Tanrı aletleri yarattı, şeytan ise makineleri."


"Sözcükler insanlar arasında doğar, yazarlar arasında gelişir, orta sınıfın ağzında ölür."


"Bir entelektüelin komünizmle evliliği, daima tecavüzle nihayete erer."

"Sınırsız ifade özgürlüğü, yine de yetenek yoksunluğunu telafi edemez."


"Özgürlük farklı olma hakkıdır, eşitlik ise farklı olma hakkının aforoz edilmesidir."


"Demokratik seçimler, kimin yasal olarak zulüm göreceğini tayin eder."


"Retorik, demokrasi bahçesinin biricik çiçeğidir."


"Bir tacirin, finansçının ya da sanayicinin zenginliği, estetik bakımdan bir hayvan sürüsünden ya da mahsuldar topraktan daha bayağıdır."


"Sağlıklı bir toplumda devlet, hegemonik sınıfın organıdır; kamburlu bir toplumda devlet, bürokratik sınıfın enstrümanıdır."


"Budala, göreneklerin değişimine tanık olduğunda ahlak değişiyor sanır.”


"Politika mevzubahis olduğunda hiç kimse yıktığı ve inşa ettiği şeyin ne gibi neticeler doğuracağını öngöremez."


"Kiliseyi tehdit eden sapkınlık zamanede 'dünyeviyatçılık/maddiyatçılık'tır."


"Nedendir kendimizi aldatışımız? Bilimin bu yegâne önemli soruya yanıtı yok."


"Medyanın saymakla bitmez budalalıklar yayınladığı bir zamanede eğitimli/aydın insan, bildikleriyle değil, bilmedikleriyle tarif edilir."


"Şiddet, bir medeniyetin mahvoluşu için elzem değildir. Her medeniyet, onu var kılan özgün, emsalsiz değerlere karşı umursamaz davranarak ölür."


"Ruhumuzun geleceği vardır, ne var ki insanlığın yoktur."


"Gizemle çevrili olduğunu hissettiren her şey insanı daha zeki kılar."


"Uygar bireyler, medeniyetin sonucu değil sebebidir."


"Mümkün olan tek ilerleme, içsel ilerlemedir."


"İlkeler, hayatın apansız taşkınlarının üstündeki köprülerdir."


"Modernitenin yarattığı gürültü ruhumuzu sağırlaştırıyor."


"Tarımın endüstrileşmesi, dünyadaki nezaketin kaynağını tıkamakta."


"Hakkaniyetsiz eşitsizlik, eşitlikle sağaltılamaz, ancak sadece eşitsizlikle deva bulabilir."


"Bütün ölümler bir matem sebebidir, bütün yaşam bir umutsuzluk sebebidir."


"Zamanımızda budalaların taşkın tükürmelerindeki vatanperest belâgat, kültürel hitabetin yerini almıştır."


"Meşhur, yabancı bir konuk gibi sıkıcı..."


"Hayırseverlik/sadaka, dinden dönmenin en kurnazca/hilekârca/örtük hali olabilir."


"Tutarsız bir muhatap, hasmane birinden daha asap bozucudur."


"Modern topumun mekanizması, asap bozucu değerleri teşvik eder, sevimli değerleri cezalandırır."


"En fevkalade ifade yüklemine/ağırlığına sadece yalın sözcüklerin marifetiyle erişilir."


"Karmaşık kanaatler ve bulanık bir gölcük derinlikmiş gibi görünür."


"İnsani meseleler/ilişkiler önemli değildir, ancak biz, sanki öyleymiş gibi eylemeliyiz."


"Rönesansın zaferi, Rönesans insanını yaratmaktı, teknoloji çağı ise büsbütün bu ruhu parçalayan bir aygıttır."


“Yaşam ırmağının nefes almak için onları denize taşıyacağı sanısına kapılan insanlar, yüzme zahmetine katlanmazlar."


"İnsanlar, politika kurumunun sorunlarını çözüme kavuşturacağı kanısından vazgeçtiğinde olgunlaşır."


"Pornografi, modern ruhun sözcüsüdür."


"Payidar dostluklar, genellikle müşterek utançlara dayanır."


"Batı, ona dokunan Batılı olmayan her ruhu çürütür."


"Rasyonalizm, gnostizmin resmi takma ismidir."


"Bir duygunun sahihliği/otantikliği/özgünlüğü, düşüncenin berraklığına tâbidir."


"Gnostikler, doğuştan devrimcidirler, çünkü onların bütünsel reddedişleri, kutsal özerkliklerinin kusursuz bir beyannamesidir."


"Yabancılaşma hali, tarihsel bir sürekliliktir; lakin toplumsal bunalım zamanlarında daha yoğun/keskin bir vaziyet alır."


"Bir reaksiyonerin (modernite karşıtının) itirazı/karşıtlığı, tartışılmaya tenezzül dahi edilmeden küçümsenir."


"Kitlelerin politik mevcudiyeti, daima cehennemî bir kıyamet ile neticelenir."


"Devrimci entelektüellerin bir sonraki zulüm için sözcük dağarcığı ve tema icat etmek gibi bir misyonu vardır."


"İsa, bugün Tanrı'nın oğlu olarak vaaz verse dinleyicilerini cezbetmeyecekti, ancak bir marangozun oğlu olarak değil."

"Demokratik antropologlar, "kültürel evrim" kavramı marifetiyle biyolojinin meselelerinden kaçınır."


"Modern insanın bedbahtlığı, vasatî bir yaşam sürmek değil, vasat olmayan bir hayat yaşayabileceğine inanmaktır."


"Modern antropologlar, demokratların haşin/sert/kem bakışları altında kızgın kömürler misali farklılıkları hızla atlıyor.”


"Modern dünya yenilmezmiş gibi görünüyor, tıpkı nesli tükenmiş dinozolar gibi."


"Toplumda hürmete lâyık hiçbir şey kalmadığında, sessiz bir sadakatle, bir başımıza kendimizi inşa etmeliyiz."


"Modern insan için 'kendini bulmak', herhangi bir kolektif varlık içinde çözünmek mahiyetine gelir."


"Medeniyetler, iki kış arasındaki böceklerin yaz gürültüsüdür."


"Modern insan, hür olduğu sanısına kapılan bir tutsaktır; zira o, zindanının duvarlarına dokunmaktan kaçınır."


"Otantik ateizm, yazısız çizisiz bir sayfadır; gnostik ateizm, görünmez mürekkeple yazılmış bir metni saklı tutar; üstinsan, konformizm karşıtı bir ateizmin merciidir; Nietzsche, Tanrı'nın ölümü yönünde insanî bir avuntu icat eder, gnostik ateizm ise insanın tanrısallığını ilan eder."

( Düzenleyen ve tashih eden: Serdar Taş )

banner3
Yorumlar (0)
11°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12
Günün Karikatürü Tümü