Özel gereksinimli çocuklarda ergenlik ve cinsellik: Çocuğumu nasıl destekleyebilirim?

Ergenlik döneminde olan özel gereksinimli bireylerin cinsel bilgi ve becerileri öğrenmesi için desteklenmesi gerekir.

Güncel 11.02.2021, 08:08 11.02.2021, 08:12
14
Özel gereksinimli çocuklarda ergenlik ve cinsellik: Çocuğumu nasıl destekleyebilirim?
Ergenlik döneminde olan özel gereksinimli bireylerin cinsel bilgi ve becerileri öğrenmesi için desteklenmesi gerekir.

İnsan birbiriyle etkileşen gelişim alanlarıyla bir bütün. Bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal ve cinsel gelişim alanları bu bütünü oluşturur. Hiçbir gelişim alanı diğerinden öncelikli değil. Tüm gelişim alanları paralel bir şekilde gelişim gösterdiğinde birey kendini gerçekleştirebilir. Ergenlik ise bu gelişim sürecinin bir evresi...

Ergenlik dönemi, fiziksel ve duygusal süreçlerin yol açtığı, cinsel ve psikososyal olgunlaşma ile başlayan, bağımsızlığa adım atılan, ayrıca duygusal dalgalanmaların yaşandığı yetişkinliğe geçiş dönemi olarak adlandırılabilir.

Özel gereksinimli bir ergen, bazı aileler açısından daha farklı bir sürece işaret edebilir. Özel gereksinimli çocuklar gelişim alanlarının bazılarında akranlarına göre daha yavaş gelişim göstermelerine karşın, ergenlik döneminde ise cinsel gelişimleri tipik gelişim gösteren yaşıtlarına göre çoğu zaman farklılık göstermez. Ergenlik döneminde olan özel gereksinimli bireylerin cinsel bilgi ve becerileri öğrenmesi için desteklenmesi gerekir.

ÖZEL GEREKSİNİMLİ ERGENLERİN CİNSEL EĞİTİMİNDE NELER YAPILABİLİR?

Ülkemizde cinsellikle ilgili konular üzeri örtülerek ya da ayıplanarak göz ardı edilen konular. Dolayısıyla ülke bazında bir cinsel eğitim politikasından da söz edilemiyor ne yazık ki. Oysa cinsel eğitimin bireysel ve toplumsal pek çok yararı olduğu ve özellikle ülkemizde cinsel eğitime gereksinim duyulduğu açık. Cinsellikle ilgili konuları bilimsel olarak konuşmak ve çocuklarımızı cinsel gelişim süreçlerinde desteklemek, rehberlik etmek önemli. Bu destekleme ve rehberlik süreci özel gereksinimli bireylerde farklılaşabiliyor.

Özel gereksinimli bireylerde cinsel eğitim sürecinde ebeveynlerin yeri çok önemlidir. Cinsel eğitim, bireyin bedensel, duygusal ve cinsel gelişimini anlaması, olumlu bir kişilik geliştirmesi, cinselliğe karşı olumlu davranışlar ve değer yargıları geliştirmesini sağlar. Ayrıca çocuğun kendini istismardan korumasına da destek olur. Bu nedenle ebeveynlerin ve eğitimcilerin diğer gelişim alanları ile paralel olarak çocuğun yaş dönemine uygun cinsel gelişimi destekleyici etkinlikler yapması önemli.

Ebeveynler tarafından verilen sağlıklı cinsel eğitim, çocuğun başka kaynaklardan kontrol edemeyeceğimiz bilgileri edinmesini engeller. Çocuğun aile içerisinde doğru ve sağlıklı cinsel eğitim alması bedeninin özel olduğunu, kendi izni olmadan başkalarının ona dokunamayacağını algılamasına ve kendini cinsel istismardan korumasını sağlar.

Peki neler yapmalıyız?

- İlk olarak cinsel gelişim süreçleri ile ilgili kendimizi bilgilendirmeliyiz. Cinsel eğitime nasıl ve nereden başlayacağınız konusunda uzmanlardan destek almaktan çekinmemelisiniz.

- Ergenlik belirtileri başlamadan önce çocuğunuzla konuşmalı ve bu süreçte gerekirse uygun görsel materyallerden faydalanmalı ya da uzmanlardan destek istemeliyiz. Yaşına ve gelişim düzeyine uygun olarak açıklamalar yapmalıyız. Eksik ya da fazla bilgi vermekten kaçınmalıyız.

- Vücut bölümlerini bilimsel adları ile öğretmeliyiz. Takma isimler kullanmamalıyız.

- Cinsel organların öğretiminde bir kadın ve bir erkek vücudu resmi/maketi üzerinde öğretim yapabiliriz ve cinsiyetine uygun olarak cinsel organının ayrıntıları hakkında bilgi verebiliriz.

- Cinsel organlarının ve vücudunun temizliğinin detaylarını basit ve anlaşılır bir şekilde öğretebilirsiniz, bunun için öykülerden faydalanabilirsiniz.

- Çocuğunuzun içinde bulunduğu gelişim dönemini dikkate alarak, gösterdiği cinsel içerikli davranışlara aşırı tepki vermek yerine uygun şeklini, yerini ve zamanını öğretmeliyiz. Olumsuz davranışa vurgu yapmamalıyız.

- Özel gereksinimli ergenler çoğu zaman mastürbasyonu bilinçli yapmamaktadırlar. Fark ettiğimizde mutlaka çocuğunuzun anlayacağı düzeyde açıklama yapmalı, uygun yer, zaman, uygun, temiz şekilde ve kendine zarar vermeden yapabilmesini sağlamalısınız. Kendine ait özel bir oda ya da banyoda yapabileceğini söyleyebilirsiniz, bu onun özel alan bilgisi için önemlidir.

- Kız çocuklarına regl dönemi boyunca pedini ne zaman ve nasıl değiştireceği öğretilmelidir.

- İyi ve kötü dokunmayı mutlaka öğretmeliyiz. Cinsel istismarın ne olduğunu hangi durumda kendini nasıl koruyacağını öğretebiliriz, gerektiği durumlarda yanına bir düdük verebilirsiniz ya da bağırması gerektiğini anlatabilirsiniz.

Aşağıda önerdiğim kitaplarda cinsel eğitim sürecinde yol gösterebilir.

Tohum Otizm VakfI Özel Gereksinimli Erkek ve Kız Çocukların Ergenliği Üzerine Bir Ebeveyn Kılavuzu - Online Eğitimi Youtube

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN ERGENLİĞİ ÜZERİNE BİR EBEVEYN KILAVUZU:

Vanderbilt Üniversitesi‘nin “Özel Gereksinimli Erkek ve Kız Çocukların Ergenliği Üzerine Bir Ebeveyn Kılavuzu”, Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı Bizi Bağlayan Şeyler Özel Desteği kapsamında Türkçe’ye çevrilerek, ailelerin ve uzmanların kullanımına sunuldu.

Kılavuza erişmek için: https://tohumotizmportali.org

ERGENLİK KABUS OLMASIN: OTİZM'E SAHİP BİREYLER VE AİLELER İÇİN REHBER

Yayınevi: Eğiten Kitap

Yazarlar: Deniz Tekin Ersan, Nurgül Akmanoğlu

Kitap, ailelerin otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuklarıyla ergenlik sürecinde yaşadıkları sorunlara çözümler önermek ve ailelere yol göstermektir.

REGL KİTABI: GENÇ KIZLARIN BÜYÜME REHBERİ:

Yayınevi : Martı Yayınları Yazar: Karen Gravelle

Ergenlik öncesindeki kızların soruları doğrultusunda yazılan bu rehber, regl döneminin nasıl olduğu, neler hissettirdiği, ped ve tampon kullanımı, ebeveynlerle bu konunun nasıl konuşulacağı gibi başlıklarla bilgiler sunuyor.

BEDENİM BANA AİT:

Yazar: Pro Familia Çevirmen: Kazım Özdoğan

Yayınevi : Gergedan

Kitapta, çocukların kendi kendilerinin nasıl tavır alacaklarını ve başkalarına karşı nasıl davranacaklarını öğrenebilecekleri gündelik hayattan durumlar ile anlatılmaktadır.

DOWN SENDROMLU ÇOCUKLARA BEDENLERİNİ, SINIRLARINI VE CİNSELLİĞİ ÖĞRETMEK:

Yazan: Terri Couwenhoven, M.S. Çeviren: Funda Sezer

Kitap, çocuklar ve gençlerle bedenleri, mahremiyet, cinsellik, ilişkiler ve istrismarı önlemek üzerine doğrudan ve açıkça konuşmaya teşvik ediyor. “Down Sendromlu Çocuklara Bedenlerini, Sınırlarını ve Cinselliği Öğretmek” hem aileler hem de uzmanlar için çok önemli bir rehber.

https://www.downturkiye.net/kitaplar/down-sendromlu-cocuklara-bedenlerini-sinirlarini-ve-cinselligi-ogretmek adresinden kitap satın alınabilir.

banner3
Yorumlar (0)
8
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 22 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
Günün Karikatürü Tümü