Özel gereksinimli çocuklarda ergenlik ve cinsellik: Çocuğumu nasıl destekleyebilirim?

Ergenlik döneminde olan özel gereksinimli bireylerin cinsel bilgi ve becerileri öğrenmesi için desteklenmesi gerekir.

Güncel 11.02.2021, 08:08 11.02.2021, 08:12
194
Özel gereksinimli çocuklarda ergenlik ve cinsellik: Çocuğumu nasıl destekleyebilirim?
Ergenlik döneminde olan özel gereksinimli bireylerin cinsel bilgi ve becerileri öğrenmesi için desteklenmesi gerekir.

İnsan birbiriyle etkileşen gelişim alanlarıyla bir bütün. Bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal ve cinsel gelişim alanları bu bütünü oluşturur. Hiçbir gelişim alanı diğerinden öncelikli değil. Tüm gelişim alanları paralel bir şekilde gelişim gösterdiğinde birey kendini gerçekleştirebilir. Ergenlik ise bu gelişim sürecinin bir evresi...

Ergenlik dönemi, fiziksel ve duygusal süreçlerin yol açtığı, cinsel ve psikososyal olgunlaşma ile başlayan, bağımsızlığa adım atılan, ayrıca duygusal dalgalanmaların yaşandığı yetişkinliğe geçiş dönemi olarak adlandırılabilir.

Özel gereksinimli bir ergen, bazı aileler açısından daha farklı bir sürece işaret edebilir. Özel gereksinimli çocuklar gelişim alanlarının bazılarında akranlarına göre daha yavaş gelişim göstermelerine karşın, ergenlik döneminde ise cinsel gelişimleri tipik gelişim gösteren yaşıtlarına göre çoğu zaman farklılık göstermez. Ergenlik döneminde olan özel gereksinimli bireylerin cinsel bilgi ve becerileri öğrenmesi için desteklenmesi gerekir.

ÖZEL GEREKSİNİMLİ ERGENLERİN CİNSEL EĞİTİMİNDE NELER YAPILABİLİR?

Ülkemizde cinsellikle ilgili konular üzeri örtülerek ya da ayıplanarak göz ardı edilen konular. Dolayısıyla ülke bazında bir cinsel eğitim politikasından da söz edilemiyor ne yazık ki. Oysa cinsel eğitimin bireysel ve toplumsal pek çok yararı olduğu ve özellikle ülkemizde cinsel eğitime gereksinim duyulduğu açık. Cinsellikle ilgili konuları bilimsel olarak konuşmak ve çocuklarımızı cinsel gelişim süreçlerinde desteklemek, rehberlik etmek önemli. Bu destekleme ve rehberlik süreci özel gereksinimli bireylerde farklılaşabiliyor.

Özel gereksinimli bireylerde cinsel eğitim sürecinde ebeveynlerin yeri çok önemlidir. Cinsel eğitim, bireyin bedensel, duygusal ve cinsel gelişimini anlaması, olumlu bir kişilik geliştirmesi, cinselliğe karşı olumlu davranışlar ve değer yargıları geliştirmesini sağlar. Ayrıca çocuğun kendini istismardan korumasına da destek olur. Bu nedenle ebeveynlerin ve eğitimcilerin diğer gelişim alanları ile paralel olarak çocuğun yaş dönemine uygun cinsel gelişimi destekleyici etkinlikler yapması önemli.

Ebeveynler tarafından verilen sağlıklı cinsel eğitim, çocuğun başka kaynaklardan kontrol edemeyeceğimiz bilgileri edinmesini engeller. Çocuğun aile içerisinde doğru ve sağlıklı cinsel eğitim alması bedeninin özel olduğunu, kendi izni olmadan başkalarının ona dokunamayacağını algılamasına ve kendini cinsel istismardan korumasını sağlar.

Peki neler yapmalıyız?

- İlk olarak cinsel gelişim süreçleri ile ilgili kendimizi bilgilendirmeliyiz. Cinsel eğitime nasıl ve nereden başlayacağınız konusunda uzmanlardan destek almaktan çekinmemelisiniz.

- Ergenlik belirtileri başlamadan önce çocuğunuzla konuşmalı ve bu süreçte gerekirse uygun görsel materyallerden faydalanmalı ya da uzmanlardan destek istemeliyiz. Yaşına ve gelişim düzeyine uygun olarak açıklamalar yapmalıyız. Eksik ya da fazla bilgi vermekten kaçınmalıyız.

- Vücut bölümlerini bilimsel adları ile öğretmeliyiz. Takma isimler kullanmamalıyız.

- Cinsel organların öğretiminde bir kadın ve bir erkek vücudu resmi/maketi üzerinde öğretim yapabiliriz ve cinsiyetine uygun olarak cinsel organının ayrıntıları hakkında bilgi verebiliriz.

- Cinsel organlarının ve vücudunun temizliğinin detaylarını basit ve anlaşılır bir şekilde öğretebilirsiniz, bunun için öykülerden faydalanabilirsiniz.

- Çocuğunuzun içinde bulunduğu gelişim dönemini dikkate alarak, gösterdiği cinsel içerikli davranışlara aşırı tepki vermek yerine uygun şeklini, yerini ve zamanını öğretmeliyiz. Olumsuz davranışa vurgu yapmamalıyız.

- Özel gereksinimli ergenler çoğu zaman mastürbasyonu bilinçli yapmamaktadırlar. Fark ettiğimizde mutlaka çocuğunuzun anlayacağı düzeyde açıklama yapmalı, uygun yer, zaman, uygun, temiz şekilde ve kendine zarar vermeden yapabilmesini sağlamalısınız. Kendine ait özel bir oda ya da banyoda yapabileceğini söyleyebilirsiniz, bu onun özel alan bilgisi için önemlidir.

- Kız çocuklarına regl dönemi boyunca pedini ne zaman ve nasıl değiştireceği öğretilmelidir.

- İyi ve kötü dokunmayı mutlaka öğretmeliyiz. Cinsel istismarın ne olduğunu hangi durumda kendini nasıl koruyacağını öğretebiliriz, gerektiği durumlarda yanına bir düdük verebilirsiniz ya da bağırması gerektiğini anlatabilirsiniz.

Aşağıda önerdiğim kitaplarda cinsel eğitim sürecinde yol gösterebilir.

Tohum Otizm VakfI Özel Gereksinimli Erkek ve Kız Çocukların Ergenliği Üzerine Bir Ebeveyn Kılavuzu - Online Eğitimi Youtube

ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN ERGENLİĞİ ÜZERİNE BİR EBEVEYN KILAVUZU:

Vanderbilt Üniversitesi‘nin “Özel Gereksinimli Erkek ve Kız Çocukların Ergenliği Üzerine Bir Ebeveyn Kılavuzu”, Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı Bizi Bağlayan Şeyler Özel Desteği kapsamında Türkçe’ye çevrilerek, ailelerin ve uzmanların kullanımına sunuldu.

Kılavuza erişmek için: https://tohumotizmportali.org

ERGENLİK KABUS OLMASIN: OTİZM'E SAHİP BİREYLER VE AİLELER İÇİN REHBER

Yayınevi: Eğiten Kitap

Yazarlar: Deniz Tekin Ersan, Nurgül Akmanoğlu

Kitap, ailelerin otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuklarıyla ergenlik sürecinde yaşadıkları sorunlara çözümler önermek ve ailelere yol göstermektir.

REGL KİTABI: GENÇ KIZLARIN BÜYÜME REHBERİ:

Yayınevi : Martı Yayınları Yazar: Karen Gravelle

Ergenlik öncesindeki kızların soruları doğrultusunda yazılan bu rehber, regl döneminin nasıl olduğu, neler hissettirdiği, ped ve tampon kullanımı, ebeveynlerle bu konunun nasıl konuşulacağı gibi başlıklarla bilgiler sunuyor.

BEDENİM BANA AİT:

Yazar: Pro Familia Çevirmen: Kazım Özdoğan

Yayınevi : Gergedan

Kitapta, çocukların kendi kendilerinin nasıl tavır alacaklarını ve başkalarına karşı nasıl davranacaklarını öğrenebilecekleri gündelik hayattan durumlar ile anlatılmaktadır.

DOWN SENDROMLU ÇOCUKLARA BEDENLERİNİ, SINIRLARINI VE CİNSELLİĞİ ÖĞRETMEK:

Yazan: Terri Couwenhoven, M.S. Çeviren: Funda Sezer

Kitap, çocuklar ve gençlerle bedenleri, mahremiyet, cinsellik, ilişkiler ve istrismarı önlemek üzerine doğrudan ve açıkça konuşmaya teşvik ediyor. “Down Sendromlu Çocuklara Bedenlerini, Sınırlarını ve Cinselliği Öğretmek” hem aileler hem de uzmanlar için çok önemli bir rehber.

https://www.downturkiye.net/kitaplar/down-sendromlu-cocuklara-bedenlerini-sinirlarini-ve-cinselligi-ogretmek adresinden kitap satın alınabilir.

Yorumlar (0)
banner57
0
açık
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Fenerbahçe 15 27
3. Konyaspor 14 26
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 14 18
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 14 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Bursaspor 14 17
14. Menemenspor 13 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 14 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Brentford 15 17
13. Crystal Palace 15 16
14. Leeds United 15 16
15. Southampton 15 16
16. Everton 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Osasuna 16 21
10. Athletic Bilbao 15 20
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü