banner9

banner8

Ben û Sen'deki yıkımın kaydı: Fotoğraf politiktir

Ben û Sen'deki yıkımı belgeleyen yönetmen Ensar Özdemir, bitmeyen göç serüvenini belgelemek istediğini belirtirken, Tamer Pınar da, "Fotoğraf bana göre politiktir" diyerek amaçlarının yaşananları belgelemek olduğunu ifade etti. 

Haberler 18.05.2022, 17:07
29
Ben û Sen'deki yıkımın kaydı: Fotoğraf politiktir
banner44

DİYARBAKIR - Ben û Sen'deki yıkımı belgeleyen yönetmen Ensar Özdemir, bitmeyen göç serüvenini belgelemek istediğini belirtirken, Tamer Pınar da, "Fotoğraf bana göre politiktir" diyerek amaçlarının yaşananları belgelemek olduğunu ifade etti. 

Diyarbakır'ın Yenişehir ilçesine bağlı Şehitlik Mahallesi'nin Ben û Sen Semti "kentsel dönüşüm" adı altında yıkıldı. Yıkılan semte kayyım eliyle AKP'nin yerel seçim projesi olan "Millet Bahçesi" yapılacağı belirtiliyor. 

Semtteki yıkımı, Diyarbakır Fotoğraf Sanatı Derneği'nden (DİFAK) bir grup fotoğrafçı, kayıt altına aldı. Ben û Sen "Bir kentin yiten hafızası" adıyla belgesel ve fotoğraf çalışması yapan Aylin Kızıl, Ensar Özdemir, Refik Tekin, Tamer Pınar, Türkan Kılıç Pınar, yok edilen bir yaşam alanına dair bir kayıt oluşturmayı amaçlıyor. 

7 Mayıs'ta DİFAK'ta düzenledikleri etkinlikle belgesel gösterimiyle fotoğraf sergisinin açılışını yapan fotoğrafçı Tamer Pınar ve yönetmen Ensar Özdemir, projeyi anlattı. 

Bölgeye dair yıkım kararıyla birlikte "Ne yapabiliriz" sorusu etrafında tartışma yürütürken böyle bir çalışmaya başlama fikrinin oluştuğunu, proje öncesinde de bölgeyi fotoğrafladıklarını belirten Ensar Özdemir, mahallenin 1990'lı yıllarda köyleri boşaltılan yurttaşların yaşadığı yer olduğuna dikkat çekerek, "Kendi istekleri dışında bir göçe zorlandılar ve şimdi tekrar kendi istekleri, iradeleri dışında oradan çıkarıldılar. Bizi oraya iten de bitmeyen göç serüveniydi. Böyle başladık" dedi. 

ADI KONULMAMIŞ KAMP

Özdemir, mahalledeki bir diğer durumu da şu sözlerle özetledi: "O mahallelerin birçoğu Suriyeliler. Suriye savaşında göçertilen, savaş olduğu için kaçanların büyük bir kısmı oraya yerleşmek zorunda kaldı. Aslında Ben û Sen adı konmayan mülteci kampı gibi. Zorunlu göçle gelip bir şekilde kendi imkanlarıyla hayat kurmaya çalışan insanlar. Biz hep diğer insanları konuşuyoruz ama Suriyelilerin durumu daha vahim." 

'KAMU YARARI YOK'

"Bir yerde kentsel dönüşüm yapılıyorsa yerinde dönüşüm yapılır. Yıkılanın yerine yapılan yapı hak sahibine verilir. O alanda olmuyorsa bile başka alanda ev yapılarak verilir. Ancak orada millet bahçesi yapılacak, birçoğunun evleri tapusuz. İnsanlara 'oradan çıkacaksınız' denilmiş ama nereye gidebileceklerine dair bir hazırlık yapılmamış. Konutların tapusuz olmasından kaynaklı da birçok kişiye komik rakamlar verilmiş. Maksimum 90 bin TL verilmiş. Hukukçular şunu söylüyor; bir yerde kamulaştırma yapılması için üstün kamu yararı şartı var. Nedir bu; o bölgede kamu adına çok önemli bir şey yapılacaksa bireylerin mülkiyet hakkı kısıtlanabilir. Ama Millet Bahçesi üstün bir kamu yararı barındırmıyor" diye konuştu. 

'KENTLERİN KİMLİKLERİ KAYBOLUYOR'

İnsanların büyük bölümünün yasal haklarını bilmemesinden kaynaklı bir yere başvuramadığını aktaran Özdemir, bu anlamda insan hakları örgütleri ve barolara çok ciddi iş düştüğünü söyledi. Yıkımla birlikte kentin dokusunun da yok edildiğine işaret eden Özdemir, "Ben bir sürü şehir geziyorum. Kaldırım taşından tutun sokak lambasına kadar tüm şehirler birbirine benziyor. Bırakın aynı sokakta dolaşmayı başka yere gittiğinde bazen hangi şehirde olduğunu unutuyorsun. Sorun bu, yoksa Diyarbakır'ın kendine ait mimarisi yok mu? Hepimiz biliyoruz ki var. Diyarbakır'ın bazalt taşı var. Mardin'in bir mimarisi var. Ama şu anda her kent birbirine benziyor. Yürürken hangi şehirde olduğunu unutuyorsun. Hangi mahallede olduğunu unutuyorsun, kentlerin kimlikleri kayboldu. Sur'dan çıktıktan sonra Diyarbakır'da olduğunuzu unutuyorsunuz. Çünkü dediğim gibi ha Ankara Kızılay caddesinde yürümüşsünüz, ha Diyarbakır'da Mahabad'da, Diclekent'te yürümüşsünüz aynı." 

Ben û Sen'de insanların yaşama koşullarının kötü olduğunu ancak bunun yerinde dönüşümle giderilebileceğini söyleyen Özdemir, "Diyarbakır'da yapılan bir müftülük binası Ben û Sen'de yapılmış bildiğin saray. Basitçe bir hesaplama yapılsın. Oradaki parayla 2 tane Ben û Sen de inşa edilir, yanına da mütevazi 5-10 tane de cami yapılır."

YIKIMI BELGELEDİLER

Bu çalışmaya başlarken yıkımı önlemeye güçlerinin yetmeyeceğini bildiklerini dile getiren Özdemir, "Bizim yapacağımız şey hafıza oluşturmak, belgelemek. Olur da ileride onarıcı hukuk sistemi devreye girdiğinde geriye dönüp baktıklarında a burada böyle bir şeyde yaşanmış desinler. Ben daha demokratik bir toplumda yaşıyor olsaydım fotoğraf için başka bir şey çalışırdım. Ama yaşadığımız yerde bir sorun varsa bunu belgelemeye çalışıyorum" diye belirtti. 

Tamer Pınar ise, daha önceki yıkılan mahallelerden TOKİ'ye yerleşen insanların beton içinde bir yaşama alışamadığını dile getirerek, "TOKİ'lerde komşuluk ilişkisi yok. Orada herkes birbirine yardım ediyordu, insanlar mahallesinde gezebiliyordu, sokakta oturuyordu. Biz bunu kendimizden görüyorduk. Kendimden örnek vereyim, ben Fiskaya'da doğum, Bağlar'da büyüdüm. Mahalle çok farklı bir şey, beton bambaşka bir şey" dedi. 

Diyarbakır Surlarının UNESCO tarafından Dünya Mirasları Listesi'ne alınmasının bir nedeninin de ilçe içindeki yaşam olduğuna işaret eden Pınar, "Aslında Sur'u Sur yapan oradaki yaşamdı. Oradaki renkli sokaklardı. Ben û Sen'de çocuklar sokakta oynuyor, özgür ama bu yaşama da müdahale var. Birinin evinde bir tencere yemek pişiyorsa, o mahallede en azından 3-5 komşunun doyma garantisi var. Ciddi bir dayanışmadır bu. Hem sen bu kültüre saldır, yok et, ortadan kaldır sonra dönüp mahalle kültürü bizim geçmişimizde şöyle bir kültürümüz vardı de. Geriye dönük samimiyetsiz bir durum var" diye ifade etti. 

SALDIRI HAFIZAYA YÖNELİK

Ortadaki ana sorunun hafızaya yönelik saldırı olduğunu belirten Pınar, "Oradaki çocuklar yarın gittikleri zaman ben şu okulda okudum diyemeyecekler, ben şu sokakta oyun oynadım diyemeyecek çünkü sokak kalmamış. Hafızaları yok. 90'larda zaten bir hafıza kaybına uğramışlar. Burada da ikinci defa aynı şeyi git diyerek yaşatıyorsun" dedi. 

Amaçlarının belge toplayarak hafıza oluşturmak olduğunu söyleyen Pınar, "Fotoğraf bana göre politiktir. Sanatın kendisi politik olmalıdır. 2 yıl boyunca sokak sokak, kapıları, pencerelerini çektim tüm Diyarbakır ve ilçelerinin. Elimizde kayıt olsun, envanter olsun dedim. O kadar zulüm, problem var,  fotoğrafçılar olarak amacımız bunu belgelemek. Yarın bir şey olursa al fotoğraflar bizde var deriz. Ben kendimi sorumlu hissediyorum ve vicdan azabı çekiyorum. Bir fotoğrafçı olarak bunu benim yapmam gerekiyor" diye ifade etti. 

MA / Dicle Müftüoğlu

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü