29.05.2021, 09:43 202

HALKA ADANMIŞ BİR ÖMÜR: OSMAN SEBRÎ

HALKA ADANMIŞ BİR ÖMÜR: OSMAN SEBRÎ

Grigory Petrov, “Aydın olmak; güzel kıyafetler giymek, kolalanmış yaka takmak ve başında modern bir

şapka taşımaktan ibaret değildir. Aydın, halkın beynidir.” der. Hele ki o aydın ezilen bir topluluğu

temsil ediyorsa sadece beyni olmakla kalmayıp eli ayağı da olur. Hayatı çetrefillidir, muktedirlere karşı

mücadele ettiği kadar kendi halkının çürümüşlüğüyle de mücadele etmek zorunda kalır yani çoğu

zaman halkını halkına karşı korur. Özgürleşme yolunda en ön safta yer alır ki tarihi paramparça

edilmiş bir halkın derdine deva olabilsin. Derde deva olabilmek için de, hayat hikayesini mahpus ile

sürgün arasında dokumak zorunda kalmasına rağmen o bu acı gerçekten pişmanlık duymayıp bunu da

hakikat yolunda muazzam bir erdeme dönüştürebilmiştir. Bilgi deryası olduğu kadar çelikten bir

iradeye haiz olup cesur ve kararlıdır.

İşte Osman Sebrî böylesi bir aydındır. Yaşamını, kürtlere büyük trajedilerin farz kılındığı 1900’lü

yılların başından hemen hemen sonuna kadarki yüzyılda sürdürmüştür yani insanlık tarihinin en vahşi

dönemi olan 20.yüzyılın canlı belleğidir. Zîlan’dan Dersîm’e ordan Halepçe’ye adı haritalardan

silinmeye çalışılan bir halkın çığlıklarını yüreğinde hissetmekle kalmayıp ölümden öteye köy mü var

deyip zulme karşı son demine kadar direndi. Direndikçe ülkesinin dağlarına ve ovalarına sırılsıklam

bağlandı ve bağlandıkça da hisleri mürekkep olup kalemden kağıda yol aldı. Yol, Ürdün, Filistin ve

Madagaskar’da sürgüne dönüştü sürgün ise aşağıdaki dizelerde olduğu gibi özlem ve sevdaya…

Nizam bê çi qas bêdilê xwe dûrî welat im,

Ji dil û kezeb evîndarê Dîjle û Ferat im.

(Bilmem ne zamandan beridir gönülsüz ülkemden uzaktayım,

Yürekten ve ciğerden Dicle ve Fırat’ın aşığıyım)

Osman Sebrî, ülkesini zor yoluyla tarumar edenleri hem tarihsel belgelerle hem de edebi metinlerle

kayda almayı görev bildi ve özellikleri kendine has üslubuyla sosyo-politik analizler içeren şiirleri ile

Kürt edebiyatına önemli bir soluk getirmenin yanında tarihsel hafızaya da önemli ölçüde katkı

sunmuştur. Aşağıda Feleka Bêbext (bahtsız felek) adlı şiirinden alıntıladığımız bir bölüm saptamamızı

doğrular niteliktedir.

Zorkerên bêbav bi fen û xapan,

ji berhev xistin dost û yarê min

(Acımasız zorbaların hile ve tuzaklarıyla,

eş ve dostum darmadağın oldu)

qenc û çakên min tev dane kuştin,

Qelandin rêça karguzarê min.

(İyi ve yiğit olanlarımı katlettiler,

yol bilenleriminin soyunu kuruttular.)

Serek û rêber di welêt de neman,

Li erdê hiştin koç û barê min.

(Ülkede Öncü ve lider kalmadı,

göç ve yüküm yerde kaldı .)

Osman Sebrî, yazar olmanın ötesinde kendini halkına adayan cesur bir sosyalisttir. Hayatı,

mücadelesi ve eserleri üstüne onlarca şey söylenebilir. Güçlü bir aşiretten gelip aşiretçiliğe karşı

çıkabilecek kadar harbidir. Ezene, egemene, güçlüye karşı çıkıp ezilenle omuz omuza yürümüştür.

Geçmişiyle ilgili yazdığı eserlerde fikirsel dönüşümünü açık yüreklilikle dile getirmiştir. Aşiret

mantığının dayattığı hizipçi ve dar görüşlülüğü aşıp sosyalist vicdanla yoğurduğu düşüncelerini ulusal

perspektifle iç içe geçirebilmiştir. Aşağıda bir bölümünü alıntıladığımız Ho Beg (Ey Bey) şiirinden de

bakış açısını net anlayabilmekteyiz.

Ho beg!

(Ey bey)

Nijda te nîne,

(soyun yoktur)

bes bike qîr te nîne gazî

(yeter artık söylenme, haykırma)

îro dê bidî tola hezar salên ku borîn

(bugün bin yılın bedelini ödeyeceksin)

divê bizanî,

(bilmelisin)

karker û cotkar bûne qazî

(işçi ve çiftçi yargıç olmuştur)

Osman Sebrî, bilime, fene eğitime önem veren bir şahsiyettir. Egemenlerin ezilen halklara dayattığı

asimilasyon giyotinine karşı kürt diline dört elle sarılmış ve bu durumu önemli bir yurtseverlik görevi

olarak görüp, kürt dili ve edebiyatına önemli katkılar sunmuştur.

Kürt edebiyatında önemli yerleri olan Hawar, Ronahî, Roja nû gibi dergilerde kendisine has bir

üslupla yazılar yazdı. Yaptığı güçlü eleştiri ve saptamalarla kürtlerin yaşamak zorunda kaldığı sömürü

koşullarını sadece dışsal etkenlere değil, içsel sebeplere de bağlamıştır. Ona göre, halkı cehalete

sürüklemiş bu içsel sebepler güçlü bir eğitim ve dar kalıptan uzak düşüncel perspektifle aşılır. Bu

meramını Ho Xwendayê Kurd (Ey okuyan Kürt) şiirindeki bir dizede şöyle ifade etmiştir.

Me zanî çi qas gelê te şaş e,

( Biliyorduk halkın yanlış durumdadır)

Ji ber şaşiyê gelek li paş e.

(Yanlıştan dolayı çok geridedir)

Ji hezar salan ew her bindest e,

(Bin yıllardır o ezilendir)

Ji ber ku bêvac ramanperest e

(Mantıktan uzak düşünceleri savunduğu için)

Özetle ülkesinin taşı ve toprağıyla bütünleşmiş bir şairdir Osman Sebrî. Tıpkı kendisi gibi kalemini de

halkına adayan bir dava insanıdır. Şiirleri, ülkesinin dağları gibi başı dik ve nehirleri gibi asidir.

Uzlaşıdan uzak kavgacı kalemi köhne olan bütün yapılara isyan bayrağı açmıştır. İsyanı büyüktür

Osman Sebrî’nin ve özellikle halkına vatansızlığı dayatan herkese her şeye hınca hınç doludur.

Ülkesindeki derelerinin çığlığını büyük bir ustalıkla okyanuslara kadar götürebilmiştir yani yerele

kader olarak dayatılan zorbalığı edebi bir dille evrensele aktararak hem aydın olmanın gerekliliklerini

yerine getirebilmiş hem de büyük bir edebiyatçı olduğunu kanıtlamıştır.

Işıklar içinde uyu kürtlerin bilgesi Apê Osman…

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Ötekilerin Gündem’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Yorumlar (0)
28
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56