banner9

banner8

02.09.2018, 06:26 40

Hamza Özkan yazdı: Tanrıça

 

 

 

 

 

TANRIÇA

Bizleri doğuran, bizleri aydınlatan ve insanlaştıran tanrıçalardır, Bilge kadınlardır, Filozof kadınlardır, özgür kadınlardır, Barış annelerimizdir. Demokratik Neolitik dönemde özgür, adaletli, eşit toplumun öncüleri kadınlardı. Özgür Kadın-Erkek eşitliğinin ilk defa o dönemde temeli atıldı. Kadınlar yarın ki Demokratik Neolitik toplumu inşa edilebilir mi? Edilebilir yeter ki bizler yani erkekler içimizdeki erkeği öldürelim, Eril zihniyetle, kadın iradesine hiçleştiren anlayışları mahkûm edelim. Kadınlarda kendi iradelerine, tarihlerindeki duruşlarıyla, tanrıçalar, bilge kadınlar ve filozoflar olarak sahip çıkarlarsa yarın ki Demokratik Neolitik toplumu inşa edebiliriz.  Demokratik Neolitik dönemden günümüze kadar kadınlar Eril zihniyet tarafından sömürülmektedirler. Bizler de kadınlara karşı her yerde özeleştiriyle yaklaşırsak bugünden yarına Özgür eş yaşamı, özgür toplumu özgür insan iradesini inşa edebiliriz. Vikipedi de Tanrıçalar ilgili şu bilgelere rastlayabiliriz:

Ceres, Roma mitolojisinde tarım tanrıçası;

Tanrıça, dişi ya da dişil ilah anlamlarına gelebilir. Soyut bir ilahi varlıktır. Birçok kültürde tanrıçalardan bahsedilir. Bazen tek başına, ama çoğunlukla bir panteonun üyesi olarak tanrıça inanışı özellikle paganizmde yaygındır.

Tanrı veya tanrıçada görülen tanrıya bir cinsiyet verme girişimi ve inancı din veya inancın doğduğu kültür ve topluluğun matriarki (anaerkillik) veya patriarki (ataerkillik) yapılarından herhangi birine daha yakın olduğu yönünde ipuçları sağlayabilir. Birçok modern matriarklar ve panteistler tarafından tanrıça anlayışı Tanrı'nın (yani İbrahimi Tanrı'nın) bir versiyonu veya benzeri olarak savunmaktadırlar.

Zaman zaman tanrısallıktaki veya tanrılardaki dişil-eril ilişkiler monizmde farklı bir köken bulabilir; burada daha tanımlı ve kesin bir monoteizm - politeizm karşı kavramlarından farklı olarak Tanrıça ve Tanrı, bir tek aşkın monadın cinsiyetleri olarak görülür.

Her kültürde, özellikle de antik politeistik mitoloji ve inançlarda tanrıçalar çeşitli benzer özellikleri paylaşsalar da, farklı şekil, rol ve adetlerle ortaya çıkmıştırlar. Aşağıda bazı din ve mitolojilerdeki belli başlı tanrıça isimlerini bulabilirsiniz, bu tanrıçaların her biri hakkında daha fazla bilgi için her tanrıçanın kendi maddesine göz atmanız, genel olarak bir kültür, din veya mitolojideki tanrıçalar hakkında bilgi almak içinse o kültür, din veya mitolojinin maddesine göz atmanız gerekir.

Yunan ve Roma mitolojilerindeki tanrıçalar, Antik Yakın Doğu, Mısır, Mezopotamya, Arabistan, Hint-Avrupa Dinleri, Dharmik Dinler, Hinduizm, Ayyavazhi, Greko-Romen Din, Kelt Dini, Cermen Dini, Asya Dinleri, Orta Asya, İbrahimiDinler, Yeni Dini Akımlar, Vika (Wicca) ve Neopaganizm, ÜçTanrıça, Dini Feminizm

Tanımı            Yunan-Roma

Güzellik ve aşk tanrıçası       : Afrodit Venüs, Av ve vahşi doğa tanrıçası: Artemis Diana, Zekâ sanat ve strateji tanrıçası: Athena Minerva, Tarım ve bereket tanrıçası: DemeterCeres, Umut tanrıçası: ElpisSpes, Gençlik ve canlılık tanrıçası: HebeJuventas, Evlilik tanrıçası: HeraJuno, Ocak ateşi tanrıçası: HestiaVesta, Zafer tanrıçası: NikeVictoria, İnanç, vefa ve sadakatin tanrıçası: PistisFides, Ay tanrıçası: SeleneLuna, Talih, tesadüf tanrıçası: TycheFortuna, Anlaşma ve uyum tanrıçası: HarmoniaConcordia, Hakikat tanrıçası: Veritas, Fırın tanrıçası: Fornax, Ate: Hata ve günah tanrıçası, Aurora: Eos’unlatince adı. Şafak tanrıçası, Bellona: Romalılarda zafer tanrıçası, BonaDea: Doğurganlık tanrıçası, Camenta: Romalılarda doğum tanrıçası, Egeria: Romalıların doğum tanrıçası, Eris: Nifak, kavga tanrıçası, Fama: Halkın sesi tanrıçası, Febris: Hararet ve sıtma tanrıçası, Feronia: Çeşmelerin ve ormanların tanrıçası, Flora: Yeşeren bitkilerin çiçeklerin tanrıçası, Fors: Tesadüf tanrıçası, Fornax: Fırın tanrıçası, Fraude: Hile tanrıçası, Gaia: Toprak. Bütün tanrıların soylarının dayandığı ilk tanrıça, Hygieia: Sağlık tanrıçası, Jaso: Hastalıklar tanrıçası, Juturne: Romalıların su kaynakları tanrıçası, Libitina: Roma'da ölüler için yapılan merasimi koruyan tanrıça, Lita'lar: Dua ve niyaz tanrıçaları, Metis: Hikmet ve akıllılık tanrıçası, Moira'lar: Kader tanrıçaları, Momos: Alay ve hiciv tanrıçası, Mnemosyne: Hatıra tanrıçası, Nemesis, (Ultio): İntikam tanrıçası, Nyks: Gece tanrıçası, Panakeia: Asklepios gibi hekimlikle uğraşan sağlık tanrıçası, Parkae: Romalıların talih tanrıçalarına verdikleri ad, Peitho: İkne etme, kandırma tanrıçası, Penia: Yoksulluk tanrıçası, Phantaso: Fantezi Tanrısı, Phobos: Korku tanrıçası, Phthonos: Haset tanrıçalarından biri, Pilumunus: Yeni doğan çocukları koruyan Roma tanrıçası, Pitho: Kandırma ve inandırma tanrıçası, Poine: (Poene) İntikam ve ceza tanrıçası, Pomona: Romalılarda meyve tanrıçası, Pragsidike: Adalet tanrıçası, Rheme: Şöhret tanrıçası, Rheia: Dağlık bölgelerin tanrıçası idi, Salus: Romalıların sağlık tanrıçası, Themis: Kanunların, adaletin, örf ve adetlerin tanrıçası, Urania: Semavi aşk tanrıçası

Antik Yakın Doğu, Mısır dini: İsis, Bastet, Sekhmet, Hathor, Nefthys ve Wadjet

Mezopotamya: Ninhursag, Tiamat, İştar ve Lilith

Arabistan: Bu konuda daha fazla bilgi için: Arap mitolojisi, El-Uzzâ, El-Lât ve El-Menât

Hint-Avrupa Dinleri- Dharmik Dinler

Hinduizm birçok farklı tanrı tanrıçayı şekilsiz, sonsuz ve kişiliksiz tek bir kaynağın, Brahman'ın, yansımaları veya temsilleri olarak gören Advaita geleneği ve çift Tanrı halinde Lakşmi-Vişnu, Radha-Krişna, Devi-Şiva gibi gören Dvaita geleneğini içinde barındıran çok kompleks ve inançsal anlamda heterojenik bir dindir. Barındırdığı farklı tanrı tanrıçalar nedeniyle yine kendi içinde farklı inanç sistemleri oluşmuştur. Şaktalar, Tanrıça tapınanları, bu Tanrı'yı Devi, ana tanrıça, ile eş tutarlar. Bir Tanrı'nın eril Tanrı (Şaktiman) ve dişil enerji (Şakti) gibi yönlerle kabul edilmesi mevcuttur. Hint mitolojisinde her tanrının kendisini eşitleyen bir dişi eşi olması da bunun en önemli göstergelerindendir.Ayyavazhi, Sakthi, Lakşmi, Kali

Greko-Romen Din: PotniaTheron, Demeter,Kybele,Kelt Dini

Keltpaganizmi,DeaMatrona, Sulis, Verbeia,Brigid, Agrona, Mórrígan

Cermen Dini Cermen paganizmi: Freya, Frigg, Fulla, Gná, Gullveig, Hel, Hlín, Iðunn, Nanna, Nerthus, Norns, Skaði, Sol

Asya Dinleri Orta AsyaTürk-Moğol mitolojisine göre bazı tanrıçalar: Ak Ana: Deniz Tanrıçası, Umay: Bereket ve doğum Tanrıçası, Ayzıt: Güzellik Tanrıçası,Gün Ana: Güneşin kişileştirilmiş ve tanrılaştırılmış hali ve Satılay: Fesat Tanrıçası.

İbrahimi Dinler

Sadece bir ilahı tanıyan ve kabul eden monoteistik kültürler genellikle bu ilahı erkek olarak tanımlarlar ki buna olan vurgu dillerin gramerinde eril kurallara dahil olmasıyla belirgindir. Bununla beraber, çeşitli monoteistik dinlerde tapılan bir ilahın herhangi bir cinsiyeti olmaması tartışması vardır ve bu monoteistik dinlerin çoğunluğunda cinsiyetin başlı başına insani bir olgu olduğu ve ilahi kavramlara (Tanrı dahil) uygulanamayacağı görüşü hakimdir. Ayrıca bazı monoteistik dinlerde inanılan tek İlah'ın cinsiyeti olmadığı dinin amentüsünde yani esaslarında belirtilmiştir. Öte yandan, neredeyse bütün monoteistik dinlerde ilahlığın dişil bir yönünü vurgulayan çeşitli mistik gruplar ve ezoterik akımlar çıkmıştır. Örnek olarak erken dönem Hıristiyanlık zamanında çıkan Collyridianlar verilebilir, bunlar Meryem'i Tanrıça olarak görmekteydi.

Yeni Dini Akımlar

Vika (Wicca) ve NeopaganizmVika (Wicca) geleneğinde Büyük Tanrıça'ya Boynuzlu Tanrı ile birlikte büyük bir saygı gösterilirken, DianikWicca bağlıları sadece Tanrıça ve tanrıçaları anar ve kutsar. Vika mitolojisi Avrupa mitolojisinin tarihsel anlamda tanımlama ve çıkarımlarını temel alır. Diğer neopagan gruplar da antik paganist inançları tarihsel anlamda doğru bir biçimde bugüne aktarma arayışı içindedirler. Ayrıca bugün bazı neopaganlar Ana (Arz) Tanrıça ile ekolojik meseleler arasında ilgi kurmuşlardır.

Üç Tanrıça'nınlunar (aysal) sembolü

Birkaç antik Avrupa pagan mitolojisinde tanrıça veya yarı-tanrıçalar üçlü gruplar halinde yer almaktadır; bunlara Yunan Erinyes ve Moirae, İskandinav Norns ve Keltler'dekiBrighid ile yine Brighid olarak anılan diğer iki kız kardeşi dahildir. "Bakire", "Anne" veya "Kocakarı" üçlemesi olan üç tanrıça veya tanrıça üçlemesi özellikle Robert Graves tarafından popülerleştirilmiş bir kavram veya inançtır. Her ne kadar fikri belirgin tarihsel bulgular ve delillere dayanmasa da şiirsel ilhamı ve farklı bulgulara üç tanrıça temelinden yaklaşması sonucu elde ettiği çeşitli sonuçlar belirli bir kesim tarafından kabul görmüştür. Bu üçlemenin farklı biçim ve varyasyonları aslında neredeyse her pagan dinde bulunmaktadır fakat herhangi bir benzeşim söz konusu değildir ve bilimsel olarak bir açıklama getirilmemiştir. Üç tanrıça tapımının sembolik açıdan da farklı bir önemi vardır.

Dini Feminizm: Tanrıça akımları, feminizm bazlı düşünsel ve inançsal bir akımdır. Özellikle Batı'da ortaya çıkmış ve gelişmiş olan bu akımlarda genellikle tanrıçalara veya daha sıklıkla belirli Bir Tanrıça'ya yani Ulu Tanrıça`ya tapım veya inanç mevcuttur. İkinci form monoteistik bir yapı gösterir. Yine de dini feminizm olarak da anılan tanrıça akımlarının dini statüsü tartışmalıdır, zira bu akımlar çoğu zaman belirli bir dini yapıdan veya tanımdan uzaktırlar ve daha çok birer öğreti biçimindedirler; nitekim bu akımların bağlılarının çoğu akımları birer dinden çok mistik veya dogmatik yanlar barındıran birer hayat görüşü veya öğreti olarak tanımlamaktadırlar.
Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 14 33
2. Rizespor 14 25
3. Boluspor 14 25
4. Pendikspor 13 24
5. Keçiörengücü 13 24
6. Samsunspor 13 23
7. Bodrumspor 14 22
8. Manisa FK 13 20
9. Sakaryaspor 15 19
10. Altay 14 18
11. Bandırmaspor 13 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 13 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü