banner55

Akdoğan: Anadilde yazmak bizim gibi yasaklı bir dile sahip olanlar için zor bir durum

Kürt yazar Mehmet Akdoğan; Bu ülkede romanlar veya şiirler kendini yazdırır. Çünkü trajedi yazarını yaratmanın bütün koşullarını sunmuştur.  Bu trajedi destanlara, kahramanlıklara fazlasıyla yazara yazma malzemesi sunmuştur.

Kitaplar 20.01.2021, 13:54 08.02.2021, 07:35
134
Akdoğan: Anadilde yazmak bizim gibi yasaklı bir dile sahip olanlar için zor bir durum

Bilindiği üzere "Ötekilerin Gündemi" haber sitemizin yazılımını güncelleştirdik, bu doğrultuda daha önce (21/12/2019) yaptığımız söyleşi ve röportajlarımızı yeni sitemizde tekrar paylaşıp, sitemizin kategorilerini  güncelleştiriyoruz. 

DİYARBAKIR- ÖTEKİLERİN GÜNDEMİBayê Cilo romanı, Destana Cizîrê, guhnedin loman ve Sevda benim için Çarmahtı yazan Kürt yazar Mehmet Akdoğan Gazeteci Hamza ÖZKAN’nın sorularını yanıtladı.




Söyleşimize sizi tanıyarak başlamak istiyoruz,  Yazar Mehmet Akdoğan kimdir, neler yapar, nasıl bir hayat görüşünü benimser, evrenle ve insanla nasıl bir ilişki içindedir?

Mehmet akdoğan; yaşadığı yeri seven, yaptığı her şeye anlam veren, herkesin payını gördüğü, hayalini ekebileceği, mutlu olabileceği, doğası ile var olmayı becermek isteyen bir dünya görüşüne sahibim. Yaptığı her şeyde buna hizmet etmek isteyen biri. Bunun için boşluk bırakmadan dolu dolu yaşamak istemektedir.

Bir şair olarak dil sizin için nasıl bir anlam taşıyor ve özelinde şiir sizin için ne ifade ediyor?

Uğrunda bedel ödenen her şeyin temelinde dil olduğuna inanan biriyim. Dolayısıyla dil var olma gerekçesidir. Dilden bağımsız yürütülen hiçbir mücadele, tam anlamıyla hedefine hizmet edemez diye düşünüyorum. Şiir ise bu dilin ve yaşadığın yerin acısı, sevinci ve haykırışıdır. Dolayısıyla şiir benim için kutsaldır. Bedel ödeyenlerin şiire yaklaşımı daha anlamlıdır. Bu benim içinde aynı şeyi ifade eder.

Şiir yazmak nasıl bir süreç, hangi aşamalarda geçiyorsunuz?

Şiir yazmanın belli bir zamanı yoktur. Şiir bir duygu işidir. Her zaman görülmez. Etkileşimin en yoğun olduğu anda bir vahiy gibi ortaya çıkar ve kendini yazdırır.

Mehmet Akdoğan Destana Cizîrê ile ilgili görsel sonucu

Ana dilinizde şiir ve Roman yazmak nasıl bir süreç neler hissettiriyor size, Türkçe şiir yazmayla kıyasladığınızda ne tür farklılıklar var, iki dil ile şiir ve roman yazabilmek nasıl bir deneyim?

Anadilde yazmak bizim gibi yasaklı bir dile sahip olanlar için zor bir durum. Biliyorsunuz bedelden bahsettik. Yazmak ne kadar seni mutlu ediyorsa, engellemelerde seni o kadar acıtır. Dolayısıyla böylesi bir dünyada pişiyorsun. Bunu da belki de en muazzam direniş olarak görebiliriz. Bu uğurda bu toprak çok yazarları bağrına bastı. Bu nedenle Türkçe ile kıyaslanmak bile doğru olmaz. Biri yasaklı bir de dayatılan bir dil. Ne yazması, ne konuşması aynı hakka sahip değil.

Yayınlanan Bayê Cîlo, Sevda benim için Çarmahtı kitaplarınızın temaları neler, okuyucuya neler anlatıyorsunuz, kitaplarınız nasıl bir sanat anlayışı ile yazıldı?

Bu ülkede romanlar veya şiirler kendini yazdırır. Var olan ve kırk yıla yayılmış zemin, yazanlara büyük bir yazma fırsatı sunmuştur. Cesareti olan, bedel ödemeyi göze alanlar yazmakta zorlanmazlar. Çünkü trajedi yazarını yaratmanın bütün koşullarını sunmuştur.  Bu trajedi destanlara, kahramanlıklara fazlasıyla yazara yazma malzemesi sunmuştur. Yazdığım Bayê Cilo romanı, Destana Cizîrê ve guhnedin loman kitabimin, şiirleri de bundan bağımsız değildir. Ülkemizin acıları, sevinçleri, kahramanlıkları ve aşklarıyla doludur. Roman olarak kendi ülkemin romanı diyebilirim. Dolayısıyla okuyucuların kendi anadiliyle okuduğu, beğeni topladığını düşündüğüm bir roman. Şiirler hem klasik yani divan hem de serbest yani modern şiir temelinde yazılmıştır. Dolayısıyla birçoğu sanatçılar tarafından bestelendi.

Türkiye ve şiir kavramlarını aynı anda kullandığımızda aslında tek bir şiirden bahsedemiyoruz. Bu topraklarda yaşayan pek çok halkın şiirinden de bahsetmek gerekiyor. Kürtçe şiirler yazan biri olarak Türkiye’de şiir ve Kürt şiiri hakkında neler söylersiniz?

Türkiye de birçok halk beraberce yaşadığı için birçok dilde mevcuttur. Halkların birbirinden farklılığı olduğu gibi şiirlerinde de farklılıklar vardır. Bu bölgenin zenginliği olarak tanımladığımız bir olgudur. Fakat maalesef Türkçe dışında çok ciddi bir baskı ve asimilasyon altında oldukları için kendi gerçekliği ile ortaya çıkmasına izin verilmiyor. Bana göre bu ülkemiz açısından ciddi bir sorundur.

Hep şiirlerinizden söz ettik ama ‘Bayê Cilo ‘kitabınız roman olarak raflardaki yerini aldı. Roman yazmaya sizi iten ne oldu, romanın sizdeki yeri nedir?

Roman yazmak bir nevi kendi penceremden tanık olduğum olayların üstümde yarattığı etkinin dile gelmesidir. Tanık olduğun şeylere sırtını dönemezsin ve görmezden gelemezsin. Dolayısıyla bendeki yeri çok önemli ve asla yazmaktan vazgeçemeyeceğim bir olgudur. Ana dilinde yazmak var olmanın mücadelesinde en ön safta direnmenin bir başka adı olduğunu farkındayım.

Türkiye’nin geleceğine dair endişeleriniz nelerdir, bu gidişat sizi, sanatı ve özelde de edebiyatı nasıl etkiliyor?

Mutlu olmak istiyorum. Fakat mevcut hükümetin veya devleti yöneten üst aklın yaklaşımı maalesef çok umut vermiyor. Fakat umut vermiyor diye her yazarın, her edebiyatçının, her sanatçının ve demokrasi adına konuşan herkesin yapacağı bir şeyin kalmadığı anlamına gelmiyor. Her alanın bir direnişi ve demokrasi çizgisini güçlendirmek için yapacağı bir şeyi vardır. Engellemeler her zaman kendinden daha büyük çıkışları da getirmektedir. Buna inanıyorum. Yazmak başlı başına bir direnmedir.

Ötekilerin Gündemi olarak çok teşekkür ederiz

Yorumlar (0)
12
açık
Günün Anketi Tümü
2020- 2021 Yılın Şampiyonu Hangi Takım olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56