banner9

banner8

MED-DER’ê rêveberiya xwe ya nû hilbijart

MED-DER’ê Yekemîn Kongreya xwe ya Awarte li Eywana Konferansê ya Tahîr Elçî li dar xist û rêveberiya xwe nû hilbijart.  

Kongre 01.10.2022, 17:49 02.10.2022, 00:19
66
banner44

AMEDMED-DER’ê Yekemîn Kongreya xwe ya Awarte li Eywana Konferansê ya Tahîr Elçî li dar xist û rêveberiya xwe nû hilbijart.  

Komeleya Lêkolînên Ziman û Çandên Mezopotamyayê (MED-DER) Kongreya xwe ya Awarte ya 1’emîn bi dirûşma “Zimanê kurdî mifteya azadiya gelê kurd e” li Eywana Konferansê ya Tahîr Elçî ya Baroya Amedê li dar xist. 

Rêveberên Partiya Demokratîk a Gelan (HDP), Partiya Herêmên Demokratîk (DBP) yên Amedê, Komeleya Alîkarî û Piştevaniya bi Malbatên Girtî û Hikumxwaran re (TUAY DER), Komeleya Yekitî Çand Piştevanî û Alikariya bi Kesên Xizmên Xwe li Dergûşa Şaristaniyê Winda Kirine re (MEBYA-DER), Komeleya 78’an, gelek saziyên sîvîl û sendîka tev li kongreyê bûn. 

Di kongreyê de giringiya zimanê kurdî hat bibîrxistin û rêveberiya nû hate hilbijartin. Di kongreyê de Hevserokê HDP’a Amedê Zeyad Ceylan, Haci Ozkan, Saadet Acar Gok, Mehmet Arat û Yuksel Çelîk ji bo diwana hilbijartinê hatin pêşniyazkirin û bi dengdayîna beşdaran hat qebûlkirin. 

‘PÊŞÎ LI BER XWEPIŞAFTINÊ BIGIRIN’

 Zeyad Ceylan di destpêka kongreyê de axivî û bi bîr xist ku hişmendiya netewî dewlet, hişmendiya kapîtalîst li ser helandina çand û zimanan xwe afirandiye. Ceylan da zanîn ku hişmendiya netew a Tirkiyeyê jî li ser qirkirina çandan, zimanan xwe afirandiye û ev qirkirin hêj jî berdewam dike. Ceylan wiha axivî: “Para me kurdan jî zilma ser netewa me ket, zilm û înkara li ser zimanê me ket. Hej jî vê înkarê di astekî herî bilind de berdewam dikin. Pişaftinekî pir dijwar li ser zimanan hate kirin. Zanist dibêjin, tu bixwazî zimanekî bi afirînî herî hindik hezar sal dem divê hebe. Ji bo wê çawa zimanê her kesî pîroz e, zimanê kurdî jî pîroz e. Zanist dibêjin ku ziman zindî ne û di nava 200-300 salan de heke li ziman xwedî neyê derketin, ji holê radibin. Hetanî niha ji ber hişmendiya kapîtalîst, ji ber hişmendiya netew dewletan û ji ber lêxwedî nederketinê gelek zimanên pîroz li ser erdnîgariya me jî li ser erdnîgariya cîhanê jî hatin windakirin. Mafê tu kesî tuneye ku bibe sedema windakirina zimanekî. Em niha behsa zimanê kurdî dikin. Em mecbur in ku pişaftina li ser zimanê kurdî hatiye ferzkirin pêşî li ber bigirin. Pêşî liberxwe pişaftinê bigirin. Desthilatdar ji bo ku pişaftinê li me ferz bikin, çi ji destê wan tê dikin.” 

‘TIRKIYE MECBÛR E ZIMANÊ ME WEK ZIMANÊ FERMÎ QEBÛL BIKE’

Ceylan bal kişand ser qebûlkirina zimanê kurdî di asta fermî de û wiha got: “Niha bi zimanê me perwerdehî nîne, zimanê me fermî nîne, ji bo zimanê me li qada jiyanê were astengkirin çi ji destê wan tê dikin. Konserên me qedexe dikin, civînên me qedexe dikin, şanoyên me qedexe dikin, sînemaya kurdî qedexe dikin. Lê tevî van qedexeyan jî, tevî  zîhniyeta pişaftinê jî, tevî hişmendiya înkar û redkirinê jî em minatdarê gelê xwe ne, minetdarî dayikên xwe ne , mînetdarê dîroka xwe ne ku zimanê me gihîştandine merheleya me ya îro. Dewleta Tirkiyê mecbûre zimanê me wek zimanê perwerdehiyê û wek zimanê fermî qebûl bike. Ev qebûlkirin jî ji ber xwe ve çênabe. Heke em berxwedan nekin, heke em netêkoşin, heke em xwedî li zimanê xwe dernekevin û vê xwedî derketinê jî nekin malê bi milyonan em nagihîjin wê astê ku em bikaribin zimanê xwe li ser vê erdnîgariya pîroz bikin zimanê perwerdehiyê. Divê asta têkoşîn û xwedî lê derketinê em bilind bikin. Ji bo ku tahlûkeya li ser zimanê me rabe divê em fermîbûna zimanê xwe bi dewletê bidin qebûlkirin. Di vê hêlê de têkoşîna me berdewam dike, her ku diçe jî dê berdewam bike. Ji bo vê yekê divê em her kêlî xwedî li zimanê xwe derkevin. Her malekî bikin dibistanek, her malekî bikin zanîngehek, her şexsek di şexsê xwe de bibe fêrgehek, bibe dibistanek û bibe zanîngehek. Wê çaxê em ê ji xetereyê û pişaftinê rizgar bibin.”

‘EV DEWLET 100 SAL IN ZIMANÊ ME ÎNKAR DIKE’

Hevserokê MED-DER’ê Rifat Ronî jî bi bîr xist ku di 29’ê cotmehê de Komara Tirkiyeyê sedsaliya xwe tije dike. Ronî da zanîn ku di vê sedsalê de gelê kurd li dadgehan bi zimanê xwe axivî, hatin cezakirin û darvekirin. Ronî di dewama axaftina xwe de wiha got: “Di nexweşxaneyan de ji ber ku nikarin derdê xwe bibêjin ji ber teşhîs û dermanên şaş gelek kesan jiyana xwe ji dest da. Ji ber ku zimanê kurdî nebûye zimanê perwerdehiyê îro zarokên kurd û bi milyonan gelê kurd hatiye asta ji zimanê xwe, ji çanda xwe û ji nasnameya xwe dûr bikeve. Ji xwe hemû hewldanan rayedarên dewletê jî vê dixwaze. Lewma jî em dibêjin çi bibe bila bibe, zimanê me mîrateya dayik û dapîr, bav û bapîrên me ye. Em ê vî zimanî bi avayekî gelek mezin radestî zarok û neviyên xwe bikin. Em soz didin gelê xwe ku em hemû bi hev re b, berpirsiyarî tevbigerin. Di raportên UNESCO de dibêje ku ne wekheviya herî  ber bi çav û domdar ew e ku di welatekî de gelek hetanî dawiyê ji maf û azadiyan sûd werbigere û gelekî din jî ji mafên perwerdahiya zimanê dayikê bêpar be. Ev sed sal e gelê kurd mafên xwe yên rewa û bingehîn bê parastin.”

RÊVEBERIYA NÛ HAT BIJARTIN 

Piştî axaftinan di hilbijartina hat kirin de ji bo hevserokatiya MED-DER’ê Rifat Ronî û Şukran Yakût hatin bijartin. Her wiha Dîlan Guvenç, Remzî Azîzoglû, Îpek Oyûr, Mehmet Mezher Aktaş, Îlyas Gun, Eyyup Akdenîz, Hatîce Barût, Mûstafa Açmaz, Îbrahîm Halîl Taş, Ersel Dogûç, Ramazan Holat, Yaşar Aslan, Diyadîn Dargin, Necmettîn Sonyaci jî ji bo rêveberiya komeleyê hatin bijartin. 

Piştî hilbijartinê kongre bi dawî bû. 

( Çavkanî Nucê niviskî  MA )

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü