Aşkın ve barışın simgesi: Sêva Mêxekrêj

Kürt tarihinde aşkın ve barışın simgesi olarak kabul görünen Sêva Mêxekrêj (Karanfilli elma) geleneği kuşaktan kuşağa canlılığını koruyor.

Kültür-Sanat 15.02.2021, 09:18
26
Aşkın ve barışın simgesi: Sêva Mêxekrêj

İSTANBUL – Kürt tarihinde aşkın ve barışın simgesi olarak kabul görünen Sêva Mêxekrêj (Karanfilli elma) geleneği kuşaktan kuşağa canlılığını koruyor.  

Kürt tarihinde aşkı ve barışı simgeleyen Sêva Mêxekrêj (Karanfilli elma), bir gelenek olarak yıllardır kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Kişinin dile gelmeyen aşkının tasavvuru olarak karanfillerin elmaya nakşedilmesi sevgiye olan bağlılığın nişanesi olarak biliniyor. Sêva Mêxekrêj, bir elmanın boşluk kalmayacak şekilde karanfille süslenmesiyle ortaya çıkıyor. Karanfil kokusunun elmada vücut bulmasıyla yüzyıl boyunca bozulmadan kendini koruyor. Yüzyıllar boyunca elmanın saklanması ise aşkın ve barışın gücüne var olan inançtan geliyor.

Unutulmaya yüz tutan bu gelenek, günümüzde özel günlerde yapılan etkinliklerle ayakta tutulmaya çalışılıyor. Geleneğin unutulmaması için çeşitli çalışmalar yapan sanatçı Seywan Saedian ile konuştuk. 

MASALLARDA RASTLANAN İZ

Sêva Mêxekrêj geleneğinin Kürt kültüründe çok eskiye dayandığını ve yazılı kaynaklarda az da olsa rastlandığını aktaran Saedian, bu geleneğe genellikle masal ve stranlarda sıkla rastlandığını söyledi. Saedian, Kürt masallarında geçen bir anekdotu şu şekilde aktardı: “Tarlası sürülecek olan bir kız vardır. Kızla annesi tek başlarına oldukları için genç erkekleri çalışmaya çağırmışlar. Tarlayı sürmeden bir gün önce kız erkeklere ayrı yerlerde karanfilli elma vermiş. Ertesi gün tarlada çalışan erkekler kıza ‘hangimizi seviyorsun’ diye sorduğunda ise kız ‘karanfili elma verdiğim erkeği seviyorum’ dermiş. Böylece erkekler sadece kendilerine verildiğini sanarak çok iyi çalışmışlar.”

AŞKIN VE BARIŞIN SEMBOLÜ

Saedian, annesinden öğrendiğini belirttiği gelenek hakkında “Kürdistan’da kadınlar aşık olduklarında sevdiğine aşkını söyleyemezlermiş. Sevdiğini söylemenin yolunu ise Sêva Mêxekrêj’de bulurlar. Sevdiklerini belli etmek için elmayı karanfille işleyip aşklarını ilan eder. Bu açıdan baktığımızda aşkın sembolü olduğunu görüyoruz. Karanfili elma aşkın yanı sıra barışında simgesidir. Aşiretler arası çatışmaları önlemek ya da birbirini seven insanları barıştırmak için de kullanılmıştır” diyerek bilgilendirmede bulundu.

İLGİ YOĞUN

Geleneğin sürdürülmesi çalışmalarına annesinin kendisine hediye ettiği Sêva Mêxekrêj ile başladığını kaydeden Saedian, çalışmalarına ilk olarak Irak’ta başladığını oradan da birçok yere sirayet ettiğini söyledi. Saedian, “İstanbul, Diyarbakır ve Van’da da projelerimiz gerçekleşti. Bunun yanı sıra Avrupa’da, Belçika ve İsveç de hala devam eden çalışmalar var. Bugüne kadar yaptığımız çalışmalarda güzel bir ilgiyle karşılaştık. Karanfilli elmayı alanlar ya da yapanlar sadece Kürtler değil. Avrupa’da yaşayan insanlarında büyük ilgisine şahit olduk” diye belirtti.

KÜLTÜRÜ YAŞATMALIYIZ

Salgın nedeniyle yüz yüze yapılan etkinliklere ara vermek zorunda kaldıklarını ifade eden Saedian, online platformlarda Sêva Mêxekrêj’in tarihini ve yapılışını anlatmaya devam ettiklerini aktardı. Saedian, aşkın ve barışın simgesi olan geleneğin korunması adına ellerinden geleni yapacaklarını ifade etti. Gençlerin kültürlerinden uzaklaşmasıyla toplumun yaralandığını ve bunun büyük bir sorun teşkil ettiğini söyleyen Saedian, kültürlerini yaşatmak için gençlerin üstüne büyük bir sorumluluk düştüğünü ifade etti. Saedian, “Gençler sadece karanfilli elmayı değil, Kürtçeyi de geliştirmek ve Kürt kültürünü yaşatmak için çok çaba sarf etmeli. Aslında sadece gençlerin değil kültürü yaşatmak hepimizi görevi. Fakat unutulmak üzereyken canlandırdığım karanfilli elma geleneği son yıllarda gençler tarafından popüler kültür malzemesi haline getirilmeye çalışılıyor. Bu durum ise beni rahatsız ediyor” diyerek, geleneğin yozlaştırılmadan özünde korunması ve yaşatılması gerektiğine dikkati çekti.

MA / Kadir Güney

banner3
Yorumlar (0)
9
açık
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Beşiktaş 10 20
4. Alanyaspor 10 20
5. Fenerbahçe 10 19
6. Karagümrük 10 18
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 10 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 21
2. Real Madrid 9 20
3. Sevilla 9 20
4. Atletico Madrid 9 18
5. Real Betis 10 18
6. Osasuna 10 18
7. Rayo Vallecano 10 16
8. Athletic Bilbao 9 16
9. Barcelona 9 15
10. Valencia 10 13
11. Espanyol 10 13
12. Mallorca 10 12
13. Villarreal 9 11
14. Celta de Vigo 10 10
15. Elche 11 10
16. Deportivo Alaves 10 9
17. Granada 9 7
18. Cádiz 10 7
19. Levante 10 5
20. Getafe 10 2
Günün Karikatürü Tümü
banner56