Aşkın ve barışın simgesi: Sêva Mêxekrêj

Kürt tarihinde aşkın ve barışın simgesi olarak kabul görünen Sêva Mêxekrêj (Karanfilli elma) geleneği kuşaktan kuşağa canlılığını koruyor.

Kültür-Sanat 15.02.2021, 09:18
22
Aşkın ve barışın simgesi: Sêva Mêxekrêj

İSTANBUL – Kürt tarihinde aşkın ve barışın simgesi olarak kabul görünen Sêva Mêxekrêj (Karanfilli elma) geleneği kuşaktan kuşağa canlılığını koruyor.  

Kürt tarihinde aşkı ve barışı simgeleyen Sêva Mêxekrêj (Karanfilli elma), bir gelenek olarak yıllardır kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Kişinin dile gelmeyen aşkının tasavvuru olarak karanfillerin elmaya nakşedilmesi sevgiye olan bağlılığın nişanesi olarak biliniyor. Sêva Mêxekrêj, bir elmanın boşluk kalmayacak şekilde karanfille süslenmesiyle ortaya çıkıyor. Karanfil kokusunun elmada vücut bulmasıyla yüzyıl boyunca bozulmadan kendini koruyor. Yüzyıllar boyunca elmanın saklanması ise aşkın ve barışın gücüne var olan inançtan geliyor.

Unutulmaya yüz tutan bu gelenek, günümüzde özel günlerde yapılan etkinliklerle ayakta tutulmaya çalışılıyor. Geleneğin unutulmaması için çeşitli çalışmalar yapan sanatçı Seywan Saedian ile konuştuk. 

MASALLARDA RASTLANAN İZ

Sêva Mêxekrêj geleneğinin Kürt kültüründe çok eskiye dayandığını ve yazılı kaynaklarda az da olsa rastlandığını aktaran Saedian, bu geleneğe genellikle masal ve stranlarda sıkla rastlandığını söyledi. Saedian, Kürt masallarında geçen bir anekdotu şu şekilde aktardı: “Tarlası sürülecek olan bir kız vardır. Kızla annesi tek başlarına oldukları için genç erkekleri çalışmaya çağırmışlar. Tarlayı sürmeden bir gün önce kız erkeklere ayrı yerlerde karanfilli elma vermiş. Ertesi gün tarlada çalışan erkekler kıza ‘hangimizi seviyorsun’ diye sorduğunda ise kız ‘karanfili elma verdiğim erkeği seviyorum’ dermiş. Böylece erkekler sadece kendilerine verildiğini sanarak çok iyi çalışmışlar.”

AŞKIN VE BARIŞIN SEMBOLÜ

Saedian, annesinden öğrendiğini belirttiği gelenek hakkında “Kürdistan’da kadınlar aşık olduklarında sevdiğine aşkını söyleyemezlermiş. Sevdiğini söylemenin yolunu ise Sêva Mêxekrêj’de bulurlar. Sevdiklerini belli etmek için elmayı karanfille işleyip aşklarını ilan eder. Bu açıdan baktığımızda aşkın sembolü olduğunu görüyoruz. Karanfili elma aşkın yanı sıra barışında simgesidir. Aşiretler arası çatışmaları önlemek ya da birbirini seven insanları barıştırmak için de kullanılmıştır” diyerek bilgilendirmede bulundu.

İLGİ YOĞUN

Geleneğin sürdürülmesi çalışmalarına annesinin kendisine hediye ettiği Sêva Mêxekrêj ile başladığını kaydeden Saedian, çalışmalarına ilk olarak Irak’ta başladığını oradan da birçok yere sirayet ettiğini söyledi. Saedian, “İstanbul, Diyarbakır ve Van’da da projelerimiz gerçekleşti. Bunun yanı sıra Avrupa’da, Belçika ve İsveç de hala devam eden çalışmalar var. Bugüne kadar yaptığımız çalışmalarda güzel bir ilgiyle karşılaştık. Karanfilli elmayı alanlar ya da yapanlar sadece Kürtler değil. Avrupa’da yaşayan insanlarında büyük ilgisine şahit olduk” diye belirtti.

KÜLTÜRÜ YAŞATMALIYIZ

Salgın nedeniyle yüz yüze yapılan etkinliklere ara vermek zorunda kaldıklarını ifade eden Saedian, online platformlarda Sêva Mêxekrêj’in tarihini ve yapılışını anlatmaya devam ettiklerini aktardı. Saedian, aşkın ve barışın simgesi olan geleneğin korunması adına ellerinden geleni yapacaklarını ifade etti. Gençlerin kültürlerinden uzaklaşmasıyla toplumun yaralandığını ve bunun büyük bir sorun teşkil ettiğini söyleyen Saedian, kültürlerini yaşatmak için gençlerin üstüne büyük bir sorumluluk düştüğünü ifade etti. Saedian, “Gençler sadece karanfilli elmayı değil, Kürtçeyi de geliştirmek ve Kürt kültürünü yaşatmak için çok çaba sarf etmeli. Aslında sadece gençlerin değil kültürü yaşatmak hepimizi görevi. Fakat unutulmak üzereyken canlandırdığım karanfilli elma geleneği son yıllarda gençler tarafından popüler kültür malzemesi haline getirilmeye çalışılıyor. Bu durum ise beni rahatsız ediyor” diyerek, geleneğin yozlaştırılmadan özünde korunması ve yaşatılması gerektiğine dikkati çekti.

MA / Kadir Güney

Yorumlar (0)
30
açık
Günün Anketi Tümü
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Erken seçim olsa hangi partiye oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56