banner9

banner8

Heykeltraş Orhan: Her sorun sanatçının belleğinde yer edinmeli

“Türkiye’de yaşanan her sorun sanatçının belleğinde yer edinmeli” diyen heykeltıraş Uygur Orhan, “Sanat görünmeyeni, görünür kılan bir araçtır” dedi.

Kültür-Sanat 25.09.2022, 11:12 25.09.2022, 11:14
26
Heykeltraş Orhan: Her sorun sanatçının belleğinde yer edinmeli
banner44

ANKARA - “Türkiye’de yaşanan her sorun sanatçının belleğinde yer edinmeli” diyen heykeltıraş Uygur Orhan, “Sanat görünmeyeni, görünür kılan bir araçtır” dedi.

Ankara’nın Çankaya ilçesine bağlı Ayrancı Mahallesi’nde Çıra Sanat Atölyesi’ni işleten 65 yaşındaki emekli edebiyat öğretmeni ressam, heykeltraş Uygur Orhan, babası Nurettin Orhan’dan öğrendiği mesleği sürdürüyor. Elazığ’ın Harput ilçesinde doğan Orhan’ın babası ise 1945 yılında Nazilerin Almanya’yı işgalinin ardından Türkiye’ye sürgün edilen Yahudi heykeltıraş Rudolf Belling’den öğreniyor. Üniversite öğrenimini Diyarbakır’da tamamlayan Orhan, sanatla olan tanışıklığını ve bitmeyen ilgisini anlattı.  

Doğduğu evde tavandan sarkan tuvallerin olduğuna ve heykellerin olduğu bir ortamda büyüdüğünü dile getiren Orhan, “Atölye ortamında büyüdüm, babamın kerpiçten bir atölye evi vardı ve bu durum beni çok etkiledi. Heykelle doğdum, babam elini çamurdan çıkarmıyordu. Heykel ve resim yapma süreçlerinde hep yanında olurdum. Ben onun bir yontma çırağıyım, o ise benim ustamdı. 1960’ın ‘Akbaba’ dergileriyle büyüdüm. Sadece sanatla uğraşan biri değilim. Yaşama savaşı içinde sanatla da uğraşan biriyim. Sanatım içerisinde en belirgin şey, halka bağlılık ve halkın yaşamı. Yaşar Kemal'in de dediği gibi, iki yaratıcı güç vardır: Doğa ve insanın yaratıcılığı. Bu ikisi de yok oldu mu, bence sanatla uğraşılmaz” dedi.

Sanatın toplumsallıktan da uzaklaşmaması gerektiğini savunan Orhan, sanatın halkın içerisinde üretildiğini söyledi ve ekledi: “Türkiye’nin her sorunu sanatçının belleğinde yer edinmelidir.”

KOMÜN BİR SANAT ANLAYIŞI 

Çalışmalarını uluslararası alanlarda çocuklarla beraber yürüttüğünü söyleyen Orhan, “Sadece bir ressam ya da heykeltıraş değildim, hem üretip hem bulaşık yıkıyorduk, kolektif bir yaşam çerçevesinde. İzmir’in Selçuklu ve Dikili ilçelerinde, kolektif bir yaşamın nasıl olacağını mümkün kıldık. Belediyeler, uygun zamanlarda bizi çağırıyor ve onlara da kolektif yaşamı öğretiyoruz” diye aktardı.

‘SANATÇI SİYASAL BİR VARLIKTIR’

Sanatçının tamamen siyasal bir varlık olduğunun altını çizen Orhan, “Sanatçı sadece gözleri ve kulakları olan biri değildir. Sanatçı, toplum sorunlarından kendini bağımsız tutamaz ya da kendini bu duruma karşı koyamaz. Sanat görünmeyeni, görünür kılan bir araçtır” diyerek, günümüzde ise sanatın sergi salonlarına hapsedildiğini dile getirdi.

‘SANATÇI TOPLUMUN YANINDA YER ALMALI’ 

Türkiye’de heykel sanatının piyasalaştırılmasını eleştiren Orhan, “Bir kentin dokusunu ve tarihini yok etmek için o kentlerdeki binaları ve yapıları kendilerine göre yönlendiriyorlar. Osmanlı mimarisi ve Selçuklu mimarisi deyip halkı kandırıyorlar. Bunlara karşı mücadeleyi büyütüyorum. Çalışmalarımı yaptığım bu yer kira. Ve burayı bağışlarla ayakta tutuyorum. Sanatçı, mücadele eden kesimin yanında olmalı. Kadın cinayetlerinden, iş cinayetlerine, cumartesi annelerinden, cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerine kadar, sanatçı toplumda yaşanan her türlü olayın yanında yer almalı. Sanatçıların örgütlü olması gerekir. Öyle uzaktan uzağa destekliyorum demeden, içinde olacaksın. Ben küçük bir kıvılcım yarattım. Bu zamana kadar ürettim, üretmeye de devam edeceğim” dedi.

HER ŞEY YAŞAM SANATININ İÇİNDE

Hem resimleriyle hem de heykeltraşlarıyları toplumun sorunlarına eğilen Orhan, 1 Eylül Dünya Barış Günü açtığı resim sergisini Cumartesi Anneleri’ne atfettiğini hatırlatarak, şunları söyledi: “Dünya halkları şu anda savaş halinde ve savaş kışkırtıcıları var. Bu durum bütün topluma acı vermiştir. Emek en yüce değerdir. Cumartesi Anneleri dramatik bir acı. O acıları düşünürken resimde fırçam da kaybolmuş gibi hissettim. Düşünsenize, en sevdiğiniz şeyler kaybolmuş ve bilmiyorsunuz nerede olduğunu, ‘kemiklerini bulsam tutup öpeceksiniz’ diyorsunuz, ‘evimi boyamıyorum ki tanısın, bulsun’ diyen bir yürek beni ilgilendiriyor. Bir kelimenin yasaklanmasından tut, bir insanın işkencede öldürülmesine kadar her şey bu yaşam sanatının içinde. Ben şiirin kelimelerle yazıldığını, bir matematik olduğunu, bir yankı oluşturduğunu sonradan anladım. İlk şiir kitabım yayınevlerinde basıldı ama ilk ödülüm Adnan Yücel ‘Roboski Ölüleri’, Roboski’de öldürülenlere adadım. Kapak ve görseller bana aitti. İki tane büyük projem var şimdilik. Bana bir karavan versinler, sanatımı oradaki gençler ve çocuklarla buluşturayım. Sanatı üretmek için hiç kimse bahane bulmamalı. Sanatta hegemonik bir yapı var. Sanat sadece galerilere tutsak kalmış, ben onların dışında ayrıksıyım.”

Ekonomik krizin sanatçıları da etkilediğini aktaran Orhan, “Her şey çok pahalı tuval ve fırça alamıyorum. Tüm sanatçıların ortak kaygısı da bu nerede üreteceğiz ve nasıl üreteceğiz. Sanat üretiyoruz diye, belediyeler yer versin ve zabıtalar sanatımıza karışmasın. Trafiğe kapalı bir alanda sanatçılar özgürce sanatlarını inşa etsinler. Sanatçıların kalabalığından mı korkuyorsunuz” diye konuştu.

( Kaynak: MA )

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü