Şifacıların simgesi Şahmeran

“Yılanların şahı” Şahmeran, yaklaşık 3 bin yıldır Mezopotamya coğrafyasının en bilinen efsanesi ve mitolojik sembolüdür. Hindistan’da doğduğuna inanılan bu efsanenin Mezopotamya coğrafyasındaki yansıması şifacılıktır.

Kültür-Sanat 15.02.2021, 10:22 15.02.2021, 10:27
141
Şifacıların simgesi Şahmeran

HABER MERKEZİ - Yılanların şahıŞahmeran, yaklaşık 3 bin yıldır Mezopotamya coğrafyasının en bilinen efsanesi ve mitolojik sembolüdür. Hindistan’da doğduğuna inanılan bu efsanenin Mezopotamya coğrafyasındaki yansıması şifacılıktır.

Şahmeran efsanesinin, milattan önce (M.Ö.) 1000’li yıllardan günümüze değin uzandığı ve dünyanın geniş bir coğrafyasını etkisi altına aldığı söylenebilir. Şahmeran, İran-Pers mitolojisinde rastlanan akıllı ve iyicil olarak tanımlanan belinden aşağısı yılan, üstü ise insan şeklindeki mitolojik figürdür. Doğaüstü varlıkların başında bulunan ve hiç yaşlanmayan Şahmeran’ın ölünce, ruhunun kızına geçtiğine inanılır. Adı, Farsça’da yılanların şahı anlamına gelen “Şah-ı mârân”dan gelir. Halk arasında “Şahmeran” ya da “Şahmaran” olarak da tabir edilir.  

Ülkesi yeraltıdır…

Şahmeran’a ilişkin tüm efsaneler ve bu efsanelere özgü tüm betimlemelerde bu varlık dişidir. Şahmeran’ın Akdeniz bölgesinin Tarsus ilçesinde bulunan Ceyhan ile Misis arasındaki yılan kalede yaşadığı söyleniyorsa da efsaneye göre Şahmeran bir yeraltı ülkesinde yılanlarıyla birlikte yaşamaktadır.

Benzer bir efsane de Mardin yöresinde geçer. Bu yörede Şahmeran bir resimle tasvir edilir ve Şahmeran ustaları tarafından yapılan tablolar evlerin duvarlarını süsler.

Şahmeran efsanelerinin Hititler zamanında anlatılan Illuyanka efsanesine dayandığı ve mitolojide anlatılan Gigantların (Yunan mitolojisinde Tartarus ve Gaia'nın birleşmesi sonucunda yaratılan yılan ayaklı ölümsüz devler) bu efsanenin yaratılışına kaynak olduğunu da söylenir. Yine kimi kaynaklara göre Şahmeran efsanelerine Hint coğrafyası kaynaklık eder. Efsane buradan İran’a, Mezopotamya’ya, Anadolu’ya, Kafkasya ve batıya aktarılır ve bu geçişte evrensel bir efsaneye dönüşür.

Şahmeran’la tanışan ilk insanın ismi bazı kaynaklarda Belkıya ya da Cemşab olarak geçer.  Kimi kaynaklarda ise Şahmeran’la ilk buluşan kişinin Lokman olduğu söylenir.

Binlerce yıl önce yerin yedi kat altında Tarsus’ta yaşayan yılanlar vardı. “Meran” adı verilen bu yılanlar, akıllı ve şefkatliydi. Barış içinde yaşarlardı. Meranların kraliçesine Şahmeran denirdi.

Cemşab ve Şahmeran efsanesi

Efsaneye göre, Şahmeran’ı gören ilk insan Cemşab olur. O, geçimi için odun satan fakir bir ailenin oğludur. Bir gün Cemşab ve arkadaşları bal dolu bir mağara keşfederler. Balı çıkarmak için Cemşab’ı aşağıya indiren arkadaşları, paylarına daha çok bal düşmesi için onu orada bırakıp kaçarlar. Cemşab mağarada bir delik gördü ve buradan ışık sızdığını fark eder. Cebindeki bıçak ile deliği büyütünce, ömründe görmediği kadar güzel bir bahçeye girer. Bu bahçede eşi benzeri olmayan çiçekler ve bir havuz ile pek çok yılan vardır.  Havuzun başındaki tahtta süt beyaz vücutlu bir yılanın oturduğunu görür. Bu Şahmeran’dı…  Şahmeran’ın güvenini kazanan Cemşab, uzun yıllar bu bahçede yaşar. Şahmeran ona, şifa veren otların neler olduğunu öğretir.

Cemşab yıllar sonra, ailesini çok özlediğini söyleyip gitmek için yalvarır. Bunun üzerine Şahmeran da kendisini salıvereceğini, ancak yerini kimseye söylemeyeceğine dair söz vermesini ister. Ailesine kavuşan Cemşab, uzun yıllar verdiği sözde durarak Şahmeran’ın yerini kimseye söylemez. Bir gün ülkenin padişahı hastalanır. Vezir, hastalığın çaresinin Şahmeran’ın etini yemek olduğunu söyleyip, her yere haber salar. Şahmeran’ı gören kişinin sırtının yılan derisi gibi pul pul olacağını padişaha söyleyince, padişah herkesin hamama gelerek yıkanması emrini verir. Cemşab Şahmeran’a söz verdiği için hamama gitmek istemese de zorla götürülür. Cemşab soyununca vezir, derisinde pullar olduğunu fark eder ve Cemşab’ı konuşturmayı başarır. Cemşab, kuyunun yerini gösterince Şahmeran bulunup dışarı çıkarılır. Sonunun ölüm olduğunu bilen Şahmeran Cemşab’a, “Benim başımı kaynatıp padişaha içir, padişah kurtulsun, gövdemi de vezire içir, ölsün, kuyruğumu da kaynatıp sen iç, böylece lokman hekim ol” der. Böylece vezir öldü, padişah da iyileşip Cemşab’ı veziri yapar ve rivayete göre de Cemşab, lokman hekim olur.

Efsanede, Şahmeran'ın öldürüldüğünü bilmeyen yılanların bunu öğrendiğinde Tarsus'u istila edeceği rivayet edilir.

(JINNEWS)

banner3
Yorumlar (0)
23
açık
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Beşiktaş 10 20
4. Alanyaspor 10 20
5. Fenerbahçe 10 19
6. Karagümrük 10 18
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 10 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 21
2. Real Madrid 9 20
3. Sevilla 9 20
4. Atletico Madrid 9 18
5. Real Betis 10 18
6. Osasuna 10 18
7. Athletic Bilbao 10 17
8. Rayo Vallecano 10 16
9. Barcelona 9 15
10. Espanyol 11 14
11. Valencia 10 13
12. Villarreal 10 12
13. Mallorca 10 12
14. Celta de Vigo 10 10
15. Elche 11 10
16. Deportivo Alaves 10 9
17. Cádiz 11 8
18. Granada 9 7
19. Levante 10 5
20. Getafe 10 2
Günün Karikatürü Tümü
banner56