Şifacıların simgesi Şahmeran

“Yılanların şahı” Şahmeran, yaklaşık 3 bin yıldır Mezopotamya coğrafyasının en bilinen efsanesi ve mitolojik sembolüdür. Hindistan’da doğduğuna inanılan bu efsanenin Mezopotamya coğrafyasındaki yansıması şifacılıktır.

Kültür-Sanat 15.02.2021, 10:22 15.02.2021, 10:27
24
Şifacıların simgesi Şahmeran

HABER MERKEZİ - Yılanların şahıŞahmeran, yaklaşık 3 bin yıldır Mezopotamya coğrafyasının en bilinen efsanesi ve mitolojik sembolüdür. Hindistan’da doğduğuna inanılan bu efsanenin Mezopotamya coğrafyasındaki yansıması şifacılıktır.

Şahmeran efsanesinin, milattan önce (M.Ö.) 1000’li yıllardan günümüze değin uzandığı ve dünyanın geniş bir coğrafyasını etkisi altına aldığı söylenebilir. Şahmeran, İran-Pers mitolojisinde rastlanan akıllı ve iyicil olarak tanımlanan belinden aşağısı yılan, üstü ise insan şeklindeki mitolojik figürdür. Doğaüstü varlıkların başında bulunan ve hiç yaşlanmayan Şahmeran’ın ölünce, ruhunun kızına geçtiğine inanılır. Adı, Farsça’da yılanların şahı anlamına gelen “Şah-ı mârân”dan gelir. Halk arasında “Şahmeran” ya da “Şahmaran” olarak da tabir edilir.  

Ülkesi yeraltıdır…

Şahmeran’a ilişkin tüm efsaneler ve bu efsanelere özgü tüm betimlemelerde bu varlık dişidir. Şahmeran’ın Akdeniz bölgesinin Tarsus ilçesinde bulunan Ceyhan ile Misis arasındaki yılan kalede yaşadığı söyleniyorsa da efsaneye göre Şahmeran bir yeraltı ülkesinde yılanlarıyla birlikte yaşamaktadır.

Benzer bir efsane de Mardin yöresinde geçer. Bu yörede Şahmeran bir resimle tasvir edilir ve Şahmeran ustaları tarafından yapılan tablolar evlerin duvarlarını süsler.

Şahmeran efsanelerinin Hititler zamanında anlatılan Illuyanka efsanesine dayandığı ve mitolojide anlatılan Gigantların (Yunan mitolojisinde Tartarus ve Gaia'nın birleşmesi sonucunda yaratılan yılan ayaklı ölümsüz devler) bu efsanenin yaratılışına kaynak olduğunu da söylenir. Yine kimi kaynaklara göre Şahmeran efsanelerine Hint coğrafyası kaynaklık eder. Efsane buradan İran’a, Mezopotamya’ya, Anadolu’ya, Kafkasya ve batıya aktarılır ve bu geçişte evrensel bir efsaneye dönüşür.

Şahmeran’la tanışan ilk insanın ismi bazı kaynaklarda Belkıya ya da Cemşab olarak geçer.  Kimi kaynaklarda ise Şahmeran’la ilk buluşan kişinin Lokman olduğu söylenir.

Binlerce yıl önce yerin yedi kat altında Tarsus’ta yaşayan yılanlar vardı. “Meran” adı verilen bu yılanlar, akıllı ve şefkatliydi. Barış içinde yaşarlardı. Meranların kraliçesine Şahmeran denirdi.

Cemşab ve Şahmeran efsanesi

Efsaneye göre, Şahmeran’ı gören ilk insan Cemşab olur. O, geçimi için odun satan fakir bir ailenin oğludur. Bir gün Cemşab ve arkadaşları bal dolu bir mağara keşfederler. Balı çıkarmak için Cemşab’ı aşağıya indiren arkadaşları, paylarına daha çok bal düşmesi için onu orada bırakıp kaçarlar. Cemşab mağarada bir delik gördü ve buradan ışık sızdığını fark eder. Cebindeki bıçak ile deliği büyütünce, ömründe görmediği kadar güzel bir bahçeye girer. Bu bahçede eşi benzeri olmayan çiçekler ve bir havuz ile pek çok yılan vardır.  Havuzun başındaki tahtta süt beyaz vücutlu bir yılanın oturduğunu görür. Bu Şahmeran’dı…  Şahmeran’ın güvenini kazanan Cemşab, uzun yıllar bu bahçede yaşar. Şahmeran ona, şifa veren otların neler olduğunu öğretir.

Cemşab yıllar sonra, ailesini çok özlediğini söyleyip gitmek için yalvarır. Bunun üzerine Şahmeran da kendisini salıvereceğini, ancak yerini kimseye söylemeyeceğine dair söz vermesini ister. Ailesine kavuşan Cemşab, uzun yıllar verdiği sözde durarak Şahmeran’ın yerini kimseye söylemez. Bir gün ülkenin padişahı hastalanır. Vezir, hastalığın çaresinin Şahmeran’ın etini yemek olduğunu söyleyip, her yere haber salar. Şahmeran’ı gören kişinin sırtının yılan derisi gibi pul pul olacağını padişaha söyleyince, padişah herkesin hamama gelerek yıkanması emrini verir. Cemşab Şahmeran’a söz verdiği için hamama gitmek istemese de zorla götürülür. Cemşab soyununca vezir, derisinde pullar olduğunu fark eder ve Cemşab’ı konuşturmayı başarır. Cemşab, kuyunun yerini gösterince Şahmeran bulunup dışarı çıkarılır. Sonunun ölüm olduğunu bilen Şahmeran Cemşab’a, “Benim başımı kaynatıp padişaha içir, padişah kurtulsun, gövdemi de vezire içir, ölsün, kuyruğumu da kaynatıp sen iç, böylece lokman hekim ol” der. Böylece vezir öldü, padişah da iyileşip Cemşab’ı veziri yapar ve rivayete göre de Cemşab, lokman hekim olur.

Efsanede, Şahmeran'ın öldürüldüğünü bilmeyen yılanların bunu öğrendiğinde Tarsus'u istila edeceği rivayet edilir.

(JINNEWS)

banner3
Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü