Şifacıların simgesi Şahmeran

“Yılanların şahı” Şahmeran, yaklaşık 3 bin yıldır Mezopotamya coğrafyasının en bilinen efsanesi ve mitolojik sembolüdür. Hindistan’da doğduğuna inanılan bu efsanenin Mezopotamya coğrafyasındaki yansıması şifacılıktır.

Kültür-Sanat 15.02.2021, 10:22 15.02.2021, 10:27
63
Şifacıların simgesi Şahmeran

HABER MERKEZİ - Yılanların şahıŞahmeran, yaklaşık 3 bin yıldır Mezopotamya coğrafyasının en bilinen efsanesi ve mitolojik sembolüdür. Hindistan’da doğduğuna inanılan bu efsanenin Mezopotamya coğrafyasındaki yansıması şifacılıktır.

Şahmeran efsanesinin, milattan önce (M.Ö.) 1000’li yıllardan günümüze değin uzandığı ve dünyanın geniş bir coğrafyasını etkisi altına aldığı söylenebilir. Şahmeran, İran-Pers mitolojisinde rastlanan akıllı ve iyicil olarak tanımlanan belinden aşağısı yılan, üstü ise insan şeklindeki mitolojik figürdür. Doğaüstü varlıkların başında bulunan ve hiç yaşlanmayan Şahmeran’ın ölünce, ruhunun kızına geçtiğine inanılır. Adı, Farsça’da yılanların şahı anlamına gelen “Şah-ı mârân”dan gelir. Halk arasında “Şahmeran” ya da “Şahmaran” olarak da tabir edilir.  

Ülkesi yeraltıdır…

Şahmeran’a ilişkin tüm efsaneler ve bu efsanelere özgü tüm betimlemelerde bu varlık dişidir. Şahmeran’ın Akdeniz bölgesinin Tarsus ilçesinde bulunan Ceyhan ile Misis arasındaki yılan kalede yaşadığı söyleniyorsa da efsaneye göre Şahmeran bir yeraltı ülkesinde yılanlarıyla birlikte yaşamaktadır.

Benzer bir efsane de Mardin yöresinde geçer. Bu yörede Şahmeran bir resimle tasvir edilir ve Şahmeran ustaları tarafından yapılan tablolar evlerin duvarlarını süsler.

Şahmeran efsanelerinin Hititler zamanında anlatılan Illuyanka efsanesine dayandığı ve mitolojide anlatılan Gigantların (Yunan mitolojisinde Tartarus ve Gaia'nın birleşmesi sonucunda yaratılan yılan ayaklı ölümsüz devler) bu efsanenin yaratılışına kaynak olduğunu da söylenir. Yine kimi kaynaklara göre Şahmeran efsanelerine Hint coğrafyası kaynaklık eder. Efsane buradan İran’a, Mezopotamya’ya, Anadolu’ya, Kafkasya ve batıya aktarılır ve bu geçişte evrensel bir efsaneye dönüşür.

Şahmeran’la tanışan ilk insanın ismi bazı kaynaklarda Belkıya ya da Cemşab olarak geçer.  Kimi kaynaklarda ise Şahmeran’la ilk buluşan kişinin Lokman olduğu söylenir.

Binlerce yıl önce yerin yedi kat altında Tarsus’ta yaşayan yılanlar vardı. “Meran” adı verilen bu yılanlar, akıllı ve şefkatliydi. Barış içinde yaşarlardı. Meranların kraliçesine Şahmeran denirdi.

Cemşab ve Şahmeran efsanesi

Efsaneye göre, Şahmeran’ı gören ilk insan Cemşab olur. O, geçimi için odun satan fakir bir ailenin oğludur. Bir gün Cemşab ve arkadaşları bal dolu bir mağara keşfederler. Balı çıkarmak için Cemşab’ı aşağıya indiren arkadaşları, paylarına daha çok bal düşmesi için onu orada bırakıp kaçarlar. Cemşab mağarada bir delik gördü ve buradan ışık sızdığını fark eder. Cebindeki bıçak ile deliği büyütünce, ömründe görmediği kadar güzel bir bahçeye girer. Bu bahçede eşi benzeri olmayan çiçekler ve bir havuz ile pek çok yılan vardır.  Havuzun başındaki tahtta süt beyaz vücutlu bir yılanın oturduğunu görür. Bu Şahmeran’dı…  Şahmeran’ın güvenini kazanan Cemşab, uzun yıllar bu bahçede yaşar. Şahmeran ona, şifa veren otların neler olduğunu öğretir.

Cemşab yıllar sonra, ailesini çok özlediğini söyleyip gitmek için yalvarır. Bunun üzerine Şahmeran da kendisini salıvereceğini, ancak yerini kimseye söylemeyeceğine dair söz vermesini ister. Ailesine kavuşan Cemşab, uzun yıllar verdiği sözde durarak Şahmeran’ın yerini kimseye söylemez. Bir gün ülkenin padişahı hastalanır. Vezir, hastalığın çaresinin Şahmeran’ın etini yemek olduğunu söyleyip, her yere haber salar. Şahmeran’ı gören kişinin sırtının yılan derisi gibi pul pul olacağını padişaha söyleyince, padişah herkesin hamama gelerek yıkanması emrini verir. Cemşab Şahmeran’a söz verdiği için hamama gitmek istemese de zorla götürülür. Cemşab soyununca vezir, derisinde pullar olduğunu fark eder ve Cemşab’ı konuşturmayı başarır. Cemşab, kuyunun yerini gösterince Şahmeran bulunup dışarı çıkarılır. Sonunun ölüm olduğunu bilen Şahmeran Cemşab’a, “Benim başımı kaynatıp padişaha içir, padişah kurtulsun, gövdemi de vezire içir, ölsün, kuyruğumu da kaynatıp sen iç, böylece lokman hekim ol” der. Böylece vezir öldü, padişah da iyileşip Cemşab’ı veziri yapar ve rivayete göre de Cemşab, lokman hekim olur.

Efsanede, Şahmeran'ın öldürüldüğünü bilmeyen yılanların bunu öğrendiğinde Tarsus'u istila edeceği rivayet edilir.

(JINNEWS)

Yorumlar (0)
36
açık
Günün Anketi Tümü
Sitemizi nasıl buldunuz?
Sitemizi nasıl buldunuz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56