Bir 'Cumhuriyet Kadını'nın Hayat Hikayesi

Aile tarihimizi merak ediyoruz. Merakımız gittikçe artıyor çünkü bu topraklarda layıkıyla kayıt tutma, tutulanların ise kamuya açılmasında ciddi sorunlar var.

Manşet 20.02.2018, 13:15 20.02.2018, 13:15
1
Bir 'Cumhuriyet Kadını'nın Hayat Hikayesi
Aile tarihimizi merak ediyoruz. Merakımız gittikçe artıyor çünkü bu topraklarda layıkıyla kayıt tutma, tutulanların ise kamuya açılmasında ciddi sorunlar var. Tarih boyu göç yolları üzerinde bir köprü gibi duran toprakların üzerinde yaşıyoruz.

Kime sorsan bir yerden göçmüş; bulunduğu yerin yerlisi olduğunu iddia edenlerin ise iddialarına müstehzi gülümsemeyle baş sallanması gelenek olmuş.

Çocukken sorduğumuzda dağlardan aşağıya inmişler derdi büyüklerimiz. Köyümüzün rakımının sıfır olduğunu düşünürseniz; bizim atalar oldukça fazla rakım kaybetmişler. Nereden geldiklerini tahmin etmek güç.

Merakım şimdilerde eskisi kadar yoğun değil. O nedenle geçtiğimiz hafta E-Devlet’te “alt-üst soy sorgulaması” hizmeti açıldığında, koca devleti (elektronik olanı tabii) çökertenler arasında yoktum.

Etrafımda çoğu insan parmakları tuşlara basıp sorgulama ekranını açmak için mesai harcarken benim elimde Nilay Karaelmas’ın kitabı vardı: “Annemle Ortaya Karışık”.



Nilay Karaelmas gazeteci. TRT, Güneş gazetesi, Nokta dergisi, Cumhuriyet gazetesi, BBC Türkçe, Anadolu Ajansı New York ve BM bürolarında, ARD Televizyonu, Amerikanın Sesi Radyosu gibi yayınlarda çalışmış.

Gazetecilik melekelerini annesinin hikayesi için kullanmış Nilay Karaelmas. 1978’de kaybettiği annesine öksüz kalışının 40. yılında ona bir hediye olarak vermek istemiş ve ortaya bu kişisel hayat hikayesi çıkmış.

Antropoloji kısmına gelecek olursak o da annesinin yemek tariflerini ve o yemeklerin onda uyandırdığı hisler ve anılarla bezeyerek anlatmasında.

Nilay Karaelmas, bu yemek tariflerini annesi Nurten Karaelmas’ın 72 yıl önce kendi el yazısıyla İsmet Paşa Kız Enstitüsü’nde defterine tuttuğu notlardan çıkartmış.

Buğu kebabı, kadınbudu köfte, kaplanmış kuzu pirzola gibi ana yemekler; düğün, şehriye, kırmızı mercimek, şehriye gibi çorbalar; dilber böreği, haşhaşlı çörek, kedidili, puf böreği gibi hamurişleri sizlere yabancı gelmeyecektir.

Lakin 72 yıl önce nasıl yapıldıklarını okumak ilginç. Mesela şehriye çorbasının terbiyeli tarifi var. Nurten Elmas 100 gram tel şehriye ve 3 litre et suyundan yaptığı çorbaya 5 yumurta sarısı, iki limon öneriyor. Bugünkü tariflere göre biraz ağır mı acaba?

Bu tarifin altına Nilay Karaelmas’ın notu ise şöyle:

“Şehriye çorbası, Ramazanda neredeyse bir ay boyunca sahurda içilirdi anneannemlerin sofrasında. Geniş ailemiz, genellikle sahuru birlikte yapardı. Sahur zamanı geldiğinde aile efradı birbirlerine telefonla işaret verir ve gecelikleri ya da pijamalarının üzerine bir şey geçirip uyku mahmurluklarını atmadan hep birlikte sahur sofrası etrafına otururlardı.

"Çocukken en sevdiğim şeylerden biri buydu. Gece, yatmadan önce anneme yalvarırdım, ‘ne olur beni de sahura kaldırın’. Çocuk orucu dedikleri yarım günlük orucu tutabilirdim böylece.”

Bu tür biyografi çalışmalarının bir önemi daha var. Yazının girişinde ülkece E-Devlet’e hücum etmemize neden olan kayıt tutmama illetimiz.

Nilay Karaelmas, üzerine düşeni yapmış. 1930 doğumlu Nurten Karaelmas’ı anlatmış bizlere. Ankara’daki İsmet Paşa Kız Enstitüsü'nden yetişme bir “Cumhuriyet kadını”nın 48 yıllık hikayesini aktarmış bizlere.

1930-34 yılları arasında inşa edilen Ankara’daki İsmet Paşa Kız Enstitüsü genç kadınların yeni cumhuriyetin ilkeleri doğrultusunda yetiştirildiği en önemli eğitim kurumlarından biriydi.

Zaten Nilay Karaelmas da bu ayrıntıya dikkat çekiyor kitabında: "Aldığı eğitimin etkisiyle annem üzerinde yaratılan Kemalist ideolojinin etkileri ve yansımaları üzerinde durdum. Çünkü annemin bu ideolojinin yaratmak istediği kadın tipinin iyi bir örneği olduğunu düşünüyorum.”

Yazıyı kitabın adını neden “Annemle Ortaya Karışık” olarak belirlediğini açıklayarak bitirelim. “Çünkü” diyor Nilay Karaelmas, “annemle ilgili anımsadığım her şeyi yazdım…”

Anımsamak, anımsanmak ve hiç unutulmamak için daha iyi bir yol bilmiyorum ben de zaten. (HK)

* Künye: Annemle Ortaya karışık, Nilay Karaelmas, Alter Yayıncılık, Ocak 2018
Yorumlar (0)
29
açık
Günün Anketi Tümü
2020- 2021 Yılın Şampiyonu Hangi Takım olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56