Celalettin Can yazdı: 1994 ve 2001 krizleri, AB Gümrük Birliği Anlaşması, AKP hükümetinin ilk on yılı (3)

    Celalettin Can Independent Türkçe için yazdı

Manşet 31.01.2020, 09:27 31.01.2020, 09:27
0
Celalettin Can yazdı: 1994 ve 2001 krizleri, AB Gümrük Birliği Anlaşması, AKP hükümetinin ilk on yılı (3)

 



 

Celalettin Can Independent Türkçe için yazdı





 

Bu dönem 1994 ve 2001 krizleri ve Avrupa Birliği ile imzalanan Gümrük Birliği Anlaşması ile belirleniyor.

1994 ve 2001 krizlerinin sebebi dönemin koalisyon hükümetlerinin ekonomi politikasının hataları sonucu olduğundan ziyade, 1989 sermaye hesabının serbestleştirilmesinin sonucu olduğu biçimindeki görüş daha doğru ve gerçekçi bir görüş olarak görünüyor.

Çünkü sermaye hesabının serbestleştirilmesinin yol açtığı kısa vadeli fon giriş çıkışları bu krizlere neden olmalıdır.

1995-2001 döneminin bir diğer önemli olayı, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği Anlaşması imzalamasıydı.

Bu olayı iki farklı açıdan değerlendirmek gerekir.

Bunlardan birincisi, AB üyelik sürecinin bir adımı olarak Gümrük Birliği'dir.

Bugünden bakıldığında, aradan geçen yirmi yıldan fazla süreden sonra, AB sürecinin Türkiye toplumunun iç hayatına bağlı olduğu ortaya çıkıyor.

O zamanın koşulları açısından bakıldığında ise Gümrük Birliği, AB üyelik sürecinde bir adımdı.

İkincisi, Gümrük Birliği'ne ekonomik açıdan bakmak anlamına geliyor.

Şimdi görülüyor ki Gümrük Birliği ekonomi bakımından bir açıdan sorunlu olsa da sonuç olarak Türkiye’nin AB ile ticaretinin önemli ölçüde artmasına neden olmuş.

Türk rejimi, Gümrük Birliği'nin şartları konusunda başka türlü davranabilir miydi, üzerinde düşünülebilir.

2001’den sonra: AK Parti hükümetinin ilk on yılı

2001’de başlayan dönem, 2008 dünya finansal krizine kadar sürdü.

Bu dönemin başlangıcında, yani 2001 krizi sırasında önemli kurumsal düzenlemeler yapıldı ve IMF’nin ileri sürdüğü şartlar yerine getirildi. Bunun sonucunda ekonomiye önemli miktarda döviz girdi.

Bütün bunlara o dönemde dünya koşullarının uygun olması sonucu ucuz dış finansman sağlanabilmesi eklenince, hızlı bir büyüme dönemi yaşandı.

Bilindiği gibi 2001 krizi üzerine ekonomide gerekenlerin yapılması için Kemal Derviş, Türkiye’ye davet edildi.

Derviş, ‘şirketlerin üretimi artırmak, piyasalarını geliştirmek ve teknolojisini değiştirmek için kullanabilecekleri zaman ve kaynağın önemli bir kısmını rantları ele geçirmek için harcadıklarını, hükümetlerin verebileceklerinden daha fazla kaynağı dağıtmaya söz verdiğini ve ortada bir rant peşinde koşma sistemi’ olduğunu belirtiyordu.

Ecevit'in başbakanlığında DSP-ANAP-MHP koalisyon hükümeti ekonominin küçülme koşullarını aşma noktasına gelmişti...

Bu bakımdan Bahçeli'nin koalisyonu bozarak ülkeyi seçime götürme koşullarını yaratması manidardı. 

Bunun sonucu AK Parti hazır bulduğu ekonominin büyüme koşullarının üzerine oturarak on yıl hükümet edecekti.

2001-2008 hızlı büyüme dönemi 2008 dünya finansal krizi ile sona erdi.

Aslında bu kriz şimdiki Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın o zaman dediği gibi Türkiye’yi “teğet geçti”.

Nitekim krizi izleyen iki yıl içinde Türkiye ekonomisi çok yüksek büyüme hızları gösterdi.

O nedenle 2008 istisnai bir yıl olmak üzere bu hızlı büyüme dönemi 2001-2011 olarak da okunabilir.

 

Devam edecek...

 

 

* Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.  
Yorumlar (0)
9
sisli
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 10 19
5. Gaziantep FK 10 15
6. Kasımpaşa 11 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Tuzlaspor 11 21
4. Samsunspor 11 20
5. Adana Demirspor 10 18
6. İstanbulspor 11 18
7. Altay 10 17
8. Giresunspor 11 17
9. Bursaspor 12 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Ümraniye 12 13
13. Adanaspor 9 12
14. Menemen Belediyespor 10 12
15. Bandırmaspor 11 11
16. Ankaraspor 11 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. West Ham 10 17
6. Southampton 10 17
7. Wolverhampton 10 17
8. Everton 10 16
9. M. United 9 16
10. Aston Villa 9 15
11. Man City 9 15
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 11 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Eibar 11 13
13. Deportivo Alaves 11 13
14. Celta de Vigo 12 13
15. Valencia 11 12
16. Real Betis 11 12
17. Osasuna 10 11
18. Real Valladolid 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7