Cumartesi Anneleri: Çeyrek asırdır bitmeyen umut

İSTANBUL-ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ: Cumartesi Annelerinin, kaybedilen çocuklarını arama mücadelesi çeyrek asırdır devam ediyor. 25 yıldır soluksuzca, pes etmeden çocuklarını bulmanın umudunu bir an olsun yitirmeden mücadelelerini sürdürüyorlar.

Manşet 17.05.2020, 16:07 17.05.2020, 16:07
0
Cumartesi Anneleri: Çeyrek asırdır bitmeyen umut


İSTANBUL-ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ: Cumartesi Annelerinin, kaybedilen çocuklarını arama mücadelesi çeyrek asırdır devam ediyor. 25 yıldır soluksuzca, pes etmeden çocuklarını bulmanın umudunu bir an olsun yitirmeden mücadelelerini sürdürüyorlar.


JİNNEWS'ten Safiye Alağaş'ın haberine göre;17-31 Mayıs Gözaltında Kayıplara Karşı Uluslararası Mücadele Haftası nedeniyle her yıl insan hakları aktivistleri, kayıp yakınları tarafından çeşitli etkinlikler düzenlenerek hem yaşamını yitirenler anılıyor hem de duyarlılık oluşturuluyor. Kayıpların bulunması için soluksuz bir mücadele veren Cumartesi Anneleri de 25 yıldır adalet arayışını sürdürüyor.


Cumartesi Anneleri’nin kayıplarını arama mücadelesi 1995 yılında Gözaltında Kayıplara Karşı Uluslararası Mücadele Haftası’nda başladı ve çeyrek asırdır sürüyor. Bu süre içinde değişen iktidarlar ise Cumartesi Anneleri’nin sesini duymazlıktan gelmeye devam ediyor. Yıllarca tüm baskılara rağmen meydanları bırakmayan Cumartesi Anneleri’nin eylemi kamuoyunda büyük bir destek bularak zaman zaman şiirlere, şarkılara, türkülere ilham kaynağı oldu.


 Devlet politikası olarak gözaltında kayıp ettirme


Türkiye’de gözaltında kaybetme politikası 12 Eylül 1980 darbesinden sonra gelişti. İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) kayıtlarına göre, 12 Eylül askeri darbe döneminde 15 kişi gözaltında kaybedildi. 12 Eylül’ün hemen akabinde 13 Eylül’de Kars’ta Cemil Kırbayır gözaltına alındı ve kaybedildi. Ardından 18 Eylül’de Bingöl’de bir kayıp yaşandı ve Kasım ayında İstanbul’da Hayrettin Eren kaybedildi. Toplamda 15 kişi gözaltında kaybedilmiş oldu. Ancak gözaltında kaybetme politikasının sistematikleşmesi, sistematik bir devlet politikası haline gelmesi 1990’lı yıllara tekabül ediyor. 1990’lı yıllarda gözaltında kaybetme, muhalifleri ortadan kaldırmak için ve topluma korku yaymak için bir devlet politikası olarak kullanıldı. 1990’lı yıllarda öyle bir hale geldi ki artık kadın, çocuk, yaşlı hiçbir ayırım gözetilmeden insanlar gözaltında kaybedilmeye başlandı. Kaybedilenlerin arasında 3 yaşından 90 yaşına kadar insanlar vardı.


Kayıplarına mezarına ulaşıldı


Gözaltında kaybetmenin artık sistematik bir devlet politikası olması nedeniyle İHD, 1992 yılında “Kayıplar son bulsun” diye bir kampanya düzenledi. 1995 yılında Hasan Ocak ve Rıdvan Karakoç İstanbul’da kaybedildi. Çok uzun bir mücadelenin sonunda 58 gün sonra Kimsesizler Mezarlığı’na defnedilmiş bedenleriyle karşılaşıldı. O zamana kadar gözaltına alındığı inkar edilen ve kaybedilen insanların bedenine ilk kez ulaşılmış oldu.


İHD’nin 1995 yılında “Kayıplar son bulsun” kampanyası, Cumartesi Anneleri ile birlikte ikinci kez düzenlendi. Mücadele ülke çapında yankı uyandıran bir harekete dönüştü. İlk kez 27 Mayıs'ta Galatasaray Lisesi önünde oturma eylemi yapan 15-20 kişilik grup zamanla çığ gibi büyüdü.


BM’den zorla kayıp edilmeye karşı herkesin korunması


Cumartesi Anneleri hala mücadelelerini sürdürüyor. Birleşmiş Milletler (BM) Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşmeyi (Zorla Kaybedilme Sözleşmesi) 2007'de kabul ederek, 2010 yılında yürürlüğe soktu. BM Genel Kurulu'nun ilk olarak 1992 yılında kabul ettiği “Zorla Kayıp Edilmeye Karşı Herkesin Korunmasına Dair Bildirisi” zorla kaybedilmeyi insanlığa karşı işlenmiş bir suç olarak kabul ediyor.


1999’da ara verilmişti


Cumartesi Anneleri 1999 yılında PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın Türkiye’ye getirilmesiyle birlikte toplumda yaşanan siyasi politik gerilim nedeniyle karar alarak eylemlerine bir süre ara verdiklerini açıkladı. Uzun bir aranın ardından anneler, 30 Ocak 2009 yılında Galatasaray Meydanı’nda adalet arayışına kaldıkları yerden devam etti. 2018 yılında eylemlerinin 700’cü haftasında polis eyleme müdahale ederek Cumartesi Anneleri’ni gözaltına almıştı. Ardından Cumartesi Anneleri ile özdeşleşen Galatasaray Meydanı ablukaya alınarak orada herhangi bir açıklama yapılmasına izin verilmedi. Kayıplarını aramaktan vazgeçmeyen anneler Galatasaray Meydanı’nda bir araya gelmek için her hafta İHD İstanbul Şubesi’nde bir araya geliyor, polisin ablukası ve engellemesi nedeniyle İHD önünde kayıpların akıbetini soruyor. Cumartesi Anneleri, koronavirüs (Covid-19) salgını nedeniyle 8 haftadır eylemlerini sosyal medya üzerinden sürdürüyor.


Ahmet Kaya kayıpların, Sezen Aksu annelerin sesi oldu


Sanatçı Ahmet Kaya’nın 1995 yılında yaptığı “Beni Bul Anne” şarkısı, kayıpları için en fazla söylenen şarkılardan biri oldu. Ahmet Kaya’dan sonra birçok sanatçı şarkıyı yeniden yorumlayarak söyledi. Ahmet Kaya kayıpların sesi olurken, Sezen Aksu annelerin çığlığı olarak karşımıza çıkıyor. 1996 yılında Cumartesi Anneleri'ne destek amacıyla 2 şarkıdan oluşan “Cumartesi Türküsü” adıyla bir albüm hazırladı ve albüm satışa çıkartılmadı. Aktüel dergisinin 5. yıl kutlaması için tasarlanmıştı. Derginin 5. yıl kapağında Sezen Aksu’un fotoğrafı ile birlikte “Ben de Cumartesi Annesiyim” kapağıyla çıktı.


Grup Bandista, 2009 yılında “Benim Annem Cumartesi” şarkısıyla ile annelere ses olmaya çalıştı.


Şarkılarla birlikte birçok sanatçı Cumartesi Anneleri için şiirler kaleme aldı.
Yorumlar (0)
-3
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Günün Karikatürü Tümü