Dünya mermer rezervinin yüzde 40'ına sahip olan Türkiye; Cebimizden kaybedip, doğamızdan oluyoruz

Dünya mermer rezervinin yüzde 40’ına sahip olan Türkiye, ürettiği mermeri işlemek yerine başta Çin olmak üzere Uzak Doğu ülkelerine ihraç ediyor. Bu, ekonomik kaybın yanı sıra telafi edilemez ekolojik tahribatlara yol açıyor Türkiye 5,2 milyar metreküp (13,9 milyar ton) toplam rezervi ile dünya doğal taş rezervinin yaklaşık yüzde 40’ına sahip.

Manşet 30.09.2018, 05:26 30.09.2018, 05:26
0
Dünya mermer rezervinin yüzde 40'ına sahip olan Türkiye; Cebimizden kaybedip, doğamızdan oluyoruz


Dünya mermer rezervinin yüzde 40’ına sahip olan Türkiye, ürettiği mermeri işlemek yerine başta Çin olmak üzere Uzak Doğu ülkelerine ihraç ediyor. Bu, ekonomik kaybın yanı sıra telafi edilemez ekolojik tahribatlara yol açıyor

Türkiye 5,2 milyar metreküp (13,9 milyar ton) toplam rezervi ile dünya doğal taş rezervinin yaklaşık yüzde 40’ına sahip. Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’de 4 milyar metreküp işletilebilir mermer, 2.8 milyar metreküp işletilebilir traverten, 1 milyar metreküp granit rezervi bulunmakta. Bu potansiyele rağmen, 2017 yılında 156 milyar 782 milyon dolar olarak gerçekleşen toplam ihracatta madencilik sektörünün payı yüzde 3 oldu. İşlenmeden blok halinde yapılan mermer ihracatı, toplam maden ihracatının içinde en fazla ihraç edilen ürün oldu. İhraç edilen 5,66 milyon ton blok mermer karşılığında 1 milyar 104 milyon dolar gelir sağlandı. Sahip olunan rezerve rağmen, aynı dönemde sadece 1,56 milyon ton yarı işlenmiş mermer ihraç edilip, bundan 684 milyon dolar gelir elde edildi. Blok halde mermer ihracatı yapılan ülkelerin başında Çin başta olmak üzere Hindistan, Güney Kore, Tayvan, Japonya gibi Uzak Doğu ülkeleri geliyor. Yarı işlenmiş mermer ihracatının yapıldığı ülkeler ise Amerika, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri başta olmak üzere Avrupa ve Afrika ülkeleriyle Rusya. Çıkarılan mermeri işlemek yerine, büyük bir kısmını blok halinde ihraç eden Türkiye, bu yüzden oldukça önemli bir ekonomik kayıp yaşamakta. Blok halinde aldıkları mermeri işledikten sonra tekrardan Türkiye ve diğer ülkelere satan ülkeler ise büyük bir kazanç elde eder durumda. Yaşanan bu ekonomik kaybın yanı sıra maden ocaklarının yol açtığı geri döndürülemez boyutlardaki ekolojik tahribat da cabası. Ege Bölgesi başta olmak üzere ülkenin hemen her yerinde yapılan bu madencilik faaliyetleri nedeniyle tarım arazileri ve ormanlık alanlar köstebek yuvasına dönmüş durumda.

Bir yılda bin 84 ruhsat

Madencilik faaliyeti yapmak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan “Maden Arama Ruhsatı” alınmasına bağlı. Resmi istatistiklere göre, 2017 yılında bin 64 şirkete maden arama ruhsatı verildi. Bakanlığın 25 hektardan küçük alanlarda yapılacak maden arama faaliyetleri için Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) raporunu gerekli görmemesi, doğaya dönük tahribatın adete önünü açar durumda. Açılan bu maden ocaklarının büyük bir bölümü yine denetimden uzak.

Yol açtığı zararlar

Mermer ocaklarında madenlerin arasında çıkan taş, toprak gibi yabancı nesnelere “posa” deniyor. Mermer ve taş çıkarıldıktan sonra kalan posanın döküldüğü alanlarda kayan toprak, mermer ve taş parçaları, bitki ile meyve ağaçlarının üzerine yığılarak zarar veriyor. Dere yatağındaki taşkın arazilerinde önlem alınmadan depolama yapılırken, taşan sular da tarım arazilerini basıyor ve bu da tarım arazilerinde tuzlanmaya neden oluyor. Böylelikle toprağın verimi düşüyor ve bir süre sonra bitki yetişmez bir hale geliyor. Mermer atığında bölgesine göre yüzde 50’si kalsiyum oksit ya da yüzde 95 kalsiyum karbonat görülüyor. Bu atıklar akarsulara ve derelere bırakıldığında balık yaşamını olumsuz etkiliyor. Mermer atıklarında bulunan karbonik asit, asit yağmuru etkisi yaratırken, mermer ocaklarının neden olduğu ormansızlaştırma, doğal arazi dokusunun parçalanmasına ve biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden oluyor.

Geri dönüşü yok

Ülkede mermer rezervinin en çok Ege, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde olduğunu belirten Jeoloji Yüksek Mühendisi Tahir Öngür, bu bölgelerin daha çok tarıma elverişli alanlar ve ormanlık alanlar olduğunu kaydetti. Öngür, bu bölgelerde madencilik yapan şirketlerin işi bittiğinde geriye bir daha hiç yeşermeyecek devasa alanlarla ciddi derecedeki doğal tahribatın kaldığını ifade etti. Ekolojik yıkımın yanı sıra Türkiye’de çıkarılan mermerin yüzde 60’ının Çin’e ihraç edilmesi üzerinde duran Öngür, “Çin bu mermerleri işleyip kendisi kullanmıyor, oradan tüm dünyaya satıyor. Dolayısıyla bizden çıkan mermer bloklarını yabancılar işleyip satarken, Türkiye’de ise sadece atıkları kalıyor. Bu da doğaya zarar verecek boyuta gelmiş durumda” dedi.

Yaşama zarar veriyor

Mezopotamya Ekoloji Meclisi Üyesi Ali Arslan, konuya ilişkin, kazanç sağlanmayı esas alan maden şirketlerinin doğaya ve insan yaşamına zarar verdiğini dile getirdi. Son yıllarda Türkiye ve bölgede sayısız maden şirketi açıldığını belirten Arslan, “25 hektardan küçük alanlarda ÇED raporu gerekmeden maden ruhsatı veriliyor. 25 hektardan daha büyük alanlarda ise maden arama ruhsatı verilerek maden şirketlerine kolaylık sağlanıyor. Bu da yetmiyor madenlerde kullanılan iş makineleri KOSGEB destekli alınıyor. Dolayısıyla devlet doğayı tahrip eden şirketlere ve sermaye çevrelerine her alanda destek sunuyor” diye konuştu.

Erdoğan Alayumat/Urfa-MA




banner3
Yorumlar (0)
açık
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. Man City 19 41
2. M. United 20 40
3. Leicester City 20 39
4. West Ham 20 35
5. Liverpool 19 34
6. Tottenham 18 33
7. Everton 18 33
8. Chelsea 20 30
9. Arsenal 20 30
10. Aston Villa 18 29
11. Southampton 19 29
12. Leeds United 19 26
13. Wolverhampton 20 23
14. Crystal Palace 20 23
15. Burnley 19 22
16. Newcastle 20 19
17. Brighton 20 18
18. Fulham 19 13
19. West Bromwich 20 11
20. Sheffield United 20 8
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü