Duyguyu ifade edebilmek ve duygusallığımızla barışmak

Biz kadınlardan her daim güler yüzlü, sevecen ve hoşnut olmamız bekleniyor. Herhangi bir olumsuz hissimizi dış dünyaya yansıttığımızda ise “sorunlu” damgası yiyoruz.

Manşet 17.10.2018, 08:14 17.10.2018, 08:14
0
Duyguyu ifade edebilmek ve duygusallığımızla barışmak
Biz kadınlardan her daim güler yüzlü, sevecen ve hoşnut olmamız bekleniyor. Herhangi bir olumsuz hissimizi dış dünyaya yansıttığımızda ise “sorunlu” damgası yiyoruz.

Kendini kontrol et.

Toparlan.

Bunda üzülecek ne var?

Buna mı sinirlendin?

Benim moralimi de bozuyorsun.

Bu cümleler, duygularımızı belli etmememiz gerektiği gerekçesiyle seneler boyunca bana ve diğer kadınlara söylenmiş “uyarı” cümlelerinden yalnızca birkaçı.

Hepimiz hâlihazırda duygusallık gösterilerinin ayıplandığı bir ülkede yaşadığımızın farkındayızdır. Biraz da bundan olsa gerek, kadınlar olarak duygularımızı dışa vurduğumuzda kimi zaman otosansür yöntemiyle kendimizi susturuyoruz, kimi zaman da etrafımızdakilerin küçümseyici veya tehdit edici tavırlarıyla susturuluyoruz. Küçük yaştan itibaren kız çocuklarına -özellikle de olumsuz- hislerinden utanmaları gerektiği, hislerini belli etmenin bir zayıflık olduğu öğretiliyor. Mutsuzluk ve öfke, erkeklere ait ve onların hakkı. Bu hislerini gerekçelendirme ihtiyacı bile duymuyorlar. Oysa biz kadınlardan her daim güler yüzlü, sevecen ve hoşnut olmamız bekleniyor. Herhangi bir olumsuz hissimizi dış dünyaya yansıttığımızda ise “sorunlu” damgası yiyoruz. İşin kötüsü, “bende bir sorun mu var?” diye düşünerek bazen suçluluk da hissetmeye başlıyoruz, sanki belirli duyguları hissetmeye hakkımız yokmuş ve bunun için hesap vermemiz gerekiyormuş gibi. Bu aynı zamanda erkekler karşısında kadınların edilgen bir hale getirilmesinin de bir sonucu. Erkek mantıklı, harekete geçebilen, değiştirme gücü olan taraf. Kadın ise duygusal, durağan ve güçsüz.

Edilgen olmak, zaten acı çekme biçiminde hissedilen bir olumsuzlama olarak, hükmedilmektir. Edilgenlik korkusu duygusallık korkusuna bağlıdır ki, burada zayıflık başkaları tarafından şekillendirilmeye eğilimli olmak diye tanımlanır.”*

Son yıllarda feminizmin yükselişiyle birlikte kadınların olumlu ve olumsuz yönleriyle tüm duygularını ifade etmeleri teşvik edilmeye başlandı. Elbette daha çok yolumuz var, ancak evliliğinde veya ilişkisinde her şey yolundaymış gibi davranan, kocasının hatalarından kendi utanan kadınların sayısı giderek azalıyor. Anneliğin tozpembe ve kutsal bir görev değil, arada sırada bıkkınlık da veren acı tatlı bir iş olduğu daha çok dile getiriliyor. Duygularını net bir biçimde söyleyen, ne istediğini açıkça belirten güçlü kadınlar karşısında çoğu erkeğin elinin ayağının birbirine dolandığına pek çok kez şahit oldum. Hisleri için özür dilemeyen, ağlasa da başını dik tutan kadınlara hiç alışık değiller. Akıllarına kazınmış olan “Ağlayan kadın güçsüzdür” teorisi pratikte işe yaramayınca nasıl davranacaklarını kestiremiyorlar.

Bazı duygular gelişmenin göstergesi olarak ‘yüceltilir’ken, bazıları zayıflığın göstergesi olarak ‘alçaltılır’. Evrim hikâyesi sadece mantığın zaferi olarak değil, aynı zamanda duyguları kontrol etme yeteneği ve farklı zaman ve yerlerde ‘münasip’ duyguları tecrübe etmek olarak da anlatılır.”*

Güzel duyguların dışarıya gösterilebileceği, kötü duyguların ise içerde tutulması gerektiği fikri tamamen yıkılmasa da hafiften çatırdıyor. Bu duvarı yok edebilmek için kadınların öncelikle birbiriyle konuşması, küçümsenmekten korkmadan hislerini paylaşması ve böylece bir erkek onayı olmaksızın duygularına destekçi bulması şart. 2017’de sosyal medyada kadınların kendi deneyimlerini anlatmaları ile başlayan, başta iş yerleri olmak üzere cinsel tacizin her yerde ne kadar yaygın olduğuna dikkat çeken #MeToo hareketi bunun en güzel örneklerinden biri. Ayrıca unutmamalıyız ki olumsuz duyguların yok sayılması, aynı zamanda empati kurulmasını zorlaştırarak genel olarak toplumda yalnızlaşmayı da artırıyor.

İçimizdekileri dış dünyayla paylaşmak bir tür savunmasızlığı da beraberinde getirir, dolayısıyla sıcağı sıcağına duygular hakkında konuşmak, duygulanımı doğuran nedenleri açıklamak kimi insanlara göre daha zordur. Tabii ki aşırı yoğun duygular veya fevrilik iletişimi bozabilir, ancak duyguların bastırılması iletişime ket vurur. Hemen dış dünyaya aktarılmasa bile duygulardan bahsedebilmek için yaşanmasına izin vermek ve onlarla barışık olmak ön koşuldur. Öncelikle duygularımızı doğru anlamlandırmamız, çözümlememiz ve son olarak da ifade etmemiz gerekir. Bu da yalnızca diğer insanlarla, özellikle kadınlar olarak, deneyimlerimizi, acılarımızı ve üzüntülerimizi paylaşarak, yani etkileşim kurarak daha sağlıklı bir biçimde gerçekleştirebileceğimiz bir süreçtir.

Her his makbuldür, gülmek kadar ağlamak da, sinirlenmek de doğal. Kadınların utanmadan ve suçluluk hissetmeden duygularını açıkça ifade etmesi, böyle düşündüğümüzde ufak bir başkaldırı halini alıyor. O halde şimdi doya doya hissetmenin tam vakti.

 

*Alıntıların kaynağı: Sara Ahmed, Duyguların Kültürel Politikası, Çev: Sultan Komut, Sel Yay.
Yorumlar (0)
12°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12
Günün Karikatürü Tümü