Ekolojîst Suheyla Dogan: Divê li her derê teşeyên cuda yên têkoşînê bê bikaranîn

    ÇANAKKALE-ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ;  Ekolojîst Suheyla Dogan diyar kir ku dewleta ku madenên welat pêşkêşî şîrketên navneteweyî dike, ya dibe alava hêrsa kar a şîrketên pir netewî an jî dibe hevkarê wan û divê li her derê teşeyên cuda yên têkoşînê bê bikaranîn. Wekî Nûcayên JINNEWS'e Li dijî komkujiya xwezayê ya ku Şîrketa Kanadayî Alamos Gold li Çiyayên Kaz dide meşandin di 26’ê Tîrmehê de nobeta Av û Wijdanê hat destpêkirin û didome.

Manşet 30.08.2019, 07:44 30.08.2019, 07:44
9
Ekolojîst Suheyla Dogan: Divê li her derê teşeyên cuda yên têkoşînê bê bikaranîn

 

 


ÇANAKKALE-ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ Ekolojîst Suheyla Dogan diyar kir ku dewleta ku madenên welat pêşkêşî şîrketên navneteweyî dike, ya dibe alava hêrsa kar a şîrketên pir netewî an jî dibe hevkarê wan û divê li her derê teşeyên cuda yên têkoşînê bê bikaranîn.


Wekî Nûcayên JINNEWS'e Li dijî komkujiya xwezayê ya ku Şîrketa Kanadayî Alamos Gold li Çiyayên Kaz dide meşandin di 26’ê Tîrmehê de nobeta Av û Wijdanê hat destpêkirin û didome.


Li gundê Kîrazli di 1987’an de piştî ku şîrketa lêgerînê ya bi navê Eldorado Gold ruhsat girt şûnde, Şîrketa Madenê ya Comîngo jî ruhsat girt û bi şîrketa Frontîner a Madenê re hevkariya xwe didomîne. Xebatên şîrketê demekê ji ber bihayên zêr ketin, navber hat dayîn lê ji sala 1990’î şûnde dîsa dest pê dike. Di serê sala 2000’î de jî kargeriyê ruhsat girt û ruhsatên ku bi mîlyon û nîv dolarî hatin girtin bi 6,5 mîlyon dolarî tê firotin û herî dawî jî hemû ruhsat ji aliyê Alamos Gold ve hat girtin. Parêzvanên mafê jiyanê, ji hemû geşedanan di pêvajoya Nirxandina Bandora li ser Hawirdorê (ÇED) agahdar bû. Tevî kampanyayên îmze û îtîrazên di civînên ÇED’ê de, bi erêkirina Wezareta Bajarvanî û Hawirdorê re rapora ‘ÇED erêniye’ tê dayîn. Şaredariya Çanakkaleyê doza li ÇED’ê vekiribû jî ji 2013’an de berdewam dike.


‘Raya giştî piştî şewitandina daristanan ferq kir’


Seroka Lijneya Rêveberiya Komeleya Parastina hebûnên Çand û Xwezayî yên Çiyayên Kaz û endama Yekitiya Ekolojiyê Suheyla Dogan da zanîn ku di dema pêvajoya hiqûqî berdewam dikir, fîrmayê dest bi birîna daran kiriye û tevî hemû hewldanan piştî komkujiya mezin rayagiştî ji geşedanan agahdar bû.


Suheylayê bi lêv kir ku projeyên li Çiyayê Agirî sê carê vê ye û wiha got: “Şîrketa bi navê Newmont bi sê ruhsatên cuda ketê û rapora ‘ÇED hewce nake’ girt. Ev şîrketên mezin ên zêr ên cîhanê ne. Li gelek cihî ruhsatên wan hene û divê em li hember hemûyan têbikoşin. Bi Turmab re madena zêr a Lapsekî dest pê kir. Tepeoba madena molîbden hebû. Mixabin ji ber rezerve qedya talan jî sekinî û bêyî rehabîlîstasyon bê kirin hat terkkirin. Em bi Kîrazli re, li dijî madenên zêr yên Havran û Balyanê jî têdikoşin. Der barê Madena Zêr ya Demîrteşe de jî ÇED nedan.”


Suheylayê destnîşan kir ku talanê ji salên 2000’î de dest pê kiriye û Midûriyeta Giştî ya Lêgerîn Kontrol a Madenê (MTA) di 2005’an de li Çanakkaleyê ji bo civînê bang li hemû fîrmayên zêr yên biyanî kir û got wê cihê madenê nîşanî wan bide.


‘Fêdeya cemawerî tune ye, armanca karê heye’


Suheylayê daxuyakirin ku yek madeneke ku ruhsata wê nehatiye dayîn nemaye û got li aliyekî madenên welat tê firotin, li aliyê din jî li ser çemên biçûk jî HES tên çêkirin, bi jeotermal û santralên enerjiya ba Ege tê talankirin. Suheylayê wiha dirêjî da axaftina xwe: “Li welatê me nêrîna ‘madena me heye ma bila di bin erdê de bimîne’ heye. Belê bila li wir bimîne. Çima çavkaniyên me teslîmî hevkarên herêmî, şîrketên pir netewî û kapîstalîstan bê kirin. Tu fêdeya madena zêr cemawerî re tune ye. Ev talana xwezayî tenê ji bo kara şîrketan tê kirin. Zêr ne madeneke ku divê îla hebe. Ji bo 100 gram zêr evqas talan bê wate ye. Ruyê erdê ji talanê baştir e. Kara dewletê jî ji sedî 2 e. Dewlet dibe alava karê ya dewletên pir netewî. Gelê herêmî jî bi bertîlan dikşînin cem xwe. Li wan deran têkoşîn zehmet bû. Lê parêzvanên mafê jiyanê bi biryar bûn. Em çûn cihên din ên Tirkiyeyê jî. Yên ji Cerattepe hatibûn hebûn. Di heman demê de bi 60 rêxistînî re hatin cem hev û têkoşîna Yekitiya Ekolojîst ava kirin.”


'Divê her der çiyayê Kaz, Munzur û Heskîf be'


Suheylayê her wiha bi lêv kir ku divê li her derê divê teşeyên cuda yên têkoşînê bê bikaranîn û xesasiyeta ji bo Çiyayên Kaz hatiye nîşandan divê li cihên din jî bê nîşandan û wiha dawî lê anî: “Divê her Çiyayê Kaz, Munzur û Heskîf be. Têkoşîna jinan ji destpêkê de ye di eniya herî pêş de ye. Ji ber talana xwezayî herî zêde bandor li jiyana jinan dike. Jin bi xwezayê re ye. Divê çalakiya nobetê bidome. Em biryara komîteya organîzeyê, şaredarî saziyên civaka sivîl nizanin. Em jî dixwazin di vî alî de bi bandor bin. Hêviya me ev e ku berwedan bidome, kon neyên rakirin.”
banner3
Yorumlar (0)
29
açık
Günün Anketi Tümü
Sitemizi nasıl buldunuz?
Sitemizi nasıl buldunuz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56