Feminist yazında döneminin 'cesur kalemi' Duygu Asena, bugün 74 yaşında…

  ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ: Ardında adından daha fazla şey bırakan kadınlar var, Duygu Asena gibi. Feminist yazında döneminin “cesur kalemi” Duygu Asena, bugün 74 yaşında… “Kadının adı yok” denince akla gelir Duygu Asena.

Manşet 19.04.2020, 14:41 19.04.2020, 14:41
6
Feminist yazında döneminin 'cesur kalemi' Duygu Asena, bugün 74 yaşında…

 


ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ: Ardında adından daha fazla şey bırakan kadınlar var, Duygu Asena gibi. Feminist yazında döneminincesur kalemi” Duygu Asena, bugün 74 yaşında


“Kadının adı yok” denince akla gelir Duygu Asena. Kadın yazınının en bilinen isim ve eserlerinden biridir.


JINNEWS'in haberine göre; Duygu Asena, 19 Nisan 1946’da İstanbul’da dünyaya gelir. Kadıköy Özel Kız Koleji ve İstanbul Üniversitesi (İÜ) Edebiyat Fakültesi Pedagoji Bölümü’nü bitiren Duygu, okulu bitirdikten sonra Haseki Hastanesi Çocuk Kliniği ve İÜ Çocuklarevi’nde çalışır. Duygu’nun gazetede ilk yazısı, 1972 yılında Hürriyet gazetesinin Kelebek ekinde yayımlanır. Bu tarihten itibaren çeşitli dergi ve gazetelerde gazeteci ve yönetici olarak bulunan Duygu, kitap da yazar.


‘Aşk yüce bir şey ve seviyorum!’


Hürriyet’teki yazarlık döneminde evli olan, ancak bir başkasına aşık olan Duygu’ya karşı, gazetede başta dönemin genel yayın yönetmeni Nezih Demirkent olmak üzere birçok kişi baskı uygular. Ancak Duygu, tüm baskılara rağmen aşkının arkasında durur:


“Nezih Demirkent ikide bir çağırıyor beni, ‘Bırakacaksın’ diye masaya yumruğunu vuruyor. Bendeyse şöyle bir şey var. Hangi konuda, kim olursa olsun, birisi bana ‘Yapma’ derse, ben ısrar ederim; yapacağım! Bana bunu yasaklayamazsın. Kötü bir şey yapmıyorum. Aşk yüce bir şey ve seviyorum. Yalancılık da yapmıyorum, söylemişim her şeyi açıkça… O zaman sen bana neden karışıyorsun (…) Sadece Nezih Bey değil, çalışma arkadaşlarım, özellikle kadınlar bana tavır almaya başlamıştı. Bu daha kırıcı ve öfkelendiriciydi.”


İlk kitabına yasaklama


Duygu Asena gazeteden kovulur… Yaşadıklarını bu olayın kahramanlarını başta Nezih Demirkent olmak üzere “Kadının Adı Yok” adlı kitabında anlatır. Duygu, bu kitabında aile olgusunu, herkesin bildiği, çekirdek aile yapısında ele alır. Muhafazakar bir baba, babanın sözünden çıkmayan bir anne ve çocuk yaşta cinsiyet ayrımcılığına maruz kalan iki kız evlat… Kadının Adı Yok, Şirin Tekeli tarafından “Türkiye’nin ilk orijinal feminist manifestosu, bu kitap yalnızca bir kadının hikayesi değil, bunun yanında kadınlara minimum kadınlık bilinci seviyesinde buluşmaları için yapılmış bir çağrı” olarak tanımlanır.


Kitap, bir yıl içinde 40 baskı yaparak Türkiye’de satış rekoru kırar. Aynı yıl Atıf Yılmaz tarafından filme alınır. Film, önemli bir gişe başarısı elde eder. Nokta Dergisi, Doruktakiler ve Boğaziçi Üniversitesi En İyi Yazar Ödülü’nü alır. Ancak 1988 yılında kitap, Başbakanlık Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu tarafından “muzır” bulunur ve satışı yasaklanır. Kitap, uzun süren dava sonucunda tekrar yayımlanır.


‘Klasik bir kadın dergisi’ olmanın ötesine geçti


1978 yılında Gelişim Yayınları’nda Genel Yayın Yönetmeni olarak göreve başlayan Duygu, 1 Aralık 1978’de yayın hayatına başlayan Kadınca Dergisi’ni bambaşka bir boyuta taşır. Gelişim Yayınları’nın kurucusu Ercan Arıklı, dergiyi başlangıçta stilist Necla Seyhun ile beraber klasik bir kadın dergisi olarak düşünür:


“Başlangıçta, 1980-1981’de daha feminizm lafı bile etmeden, ‘Çalışan Kadınlar Kendinizi Sömürtmeyin’ lafını kapağa çıkarttığım için Ercan Arıklı kızdı, karşı çıktı. Kadın özgürlüğü falan, ciddi şeyler bunlar, Batı’da az satar, burada hiç tutmaz, yapma böyle şeyler dedi. Ama baktı ki, biz o tarz gittikçe satışlar 17-18 binden 50-60 binlere tırmanıyor, sürekli tiraj alıyoruz, bir daha karışmadı… Dergiye gelen mektuplardan biliyor, öğreniyorduk ki, birçok evde Kadınca Dergisi yasaklanmıştı. Babalar kızlarına, abiler bacılarına, kocalar karılarına yasakladılar Kadınca’yı. Yasal ve evet, ticari bir yayın yapıyorduk. Ama Anadolu’da çoğu evde, hatta büyük şehirlerde bile siyasi yayın muamelesi görüyorduk. Sansürleniyor, yasaklanıyorduk.”


‘Darbe sonrası kadınlar kimliklerini tartıştı’


Duygu Asena, feminizm ile tanışmasının, annesinin yaşadıklarına içsel bir tepki olarak, farkında olmadan ve bilinçsizce olduğunu ifade eder. Bu tepkisel duruma, özel hayatında yaşadıkları ile ilgili toplum baskısı eklenince Duygu, haksızlık, eşitsizlik ve ötekileştirilmeye karşı mücadelesini radikalleştirerek sürdürür: “Şunu söylemek lazım: 12 Eylül darbesi etkili olmuştur kadın hareketinin doğuşunda. Darbe sonrasında her türlü politik faaliyet yasaklandı. Muhalefet yasak, siyaset yasak. Solcu, entelektüel kadınlar biraz da bu yasak döneminde kendi kimliklerini sorguladılar ve tartıştılar. Biz de o dönemde el yordamıyla bir şeyler yapıyorduk, kadın hakları, eşitliği, özgürlüğü için ve bu tuttu.”


Duygu Asena, 30 Temmuz 2006’da İstanbul’da hayata gözlerini yumdu. Sarı güllerle uğurlanan Duygu’nun kardeşi İnci Asena, şöyle der: “Çocukluk dönemimizde Duygu bana sarı gülleri içeren bir dörtlük okurdu.


‘Eğer bir gün ölürsem


Mezarıma gelip de sarı güller dikersin..


O da bir sarı güldü


Ne çabuk soldu dersin’


Hüzünlü sözleri olan bu dörtlük beni hep ağlatırdı. Onun cenazesinin örtüsünde sarı güllerin yer almasının anlamlı olacağını düşündüm.”


Feminist kimliğiyle tanınan gazeteci ve yazar Duygu Asena, yaşamı boyunca şu kitapları kaleme aldı: Kadının Adı Yok (1987), Aslında Aşk da Yok (1989), Kahramanlar Hep Erkek (1992), Değişen Bir Şey Yok (1994), Aynada Aşk Vardı (1997), Aslında Özgürsün (2001), Aşk Gidiyorum Demez (2003), Paramparça (2004)


Kaynak: leblebitozu.com
banner3
Yorumlar (0)
-3
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Göztepe 19 25
10. Antalyaspor 19 25
11. Malatyaspor 18 24
12. Sivasspor 18 23
13. Başakşehir 19 23
14. Konyaspor 19 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 18 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 18 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Günün Karikatürü Tümü