GÜNÜN BELLEĞİ: Anadolu'da kadın mührü

Kültepe’deki kazı çalışmalarında ortaya çıkan belgelere göre Anadolu’da kadınlar 4 bin yıl önce ticari anlaşma yapıp, kendi adlarına mühür basıyordu. Anadolu’nun en eski uluslararası ticaret merkezi, Asur Ticaret kolonisi Kaniş-Karum’daki kazılarda ortaya çıkan belgelerle kadınların 4 bin yıl önce ticari anlaşma yapıp, kendi adlarına mühür bastıkları ortaya çıktı.

Manşet 25.10.2018, 05:02 25.10.2018, 05:02
6
GÜNÜN BELLEĞİ: Anadolu'da kadın mührü
Kültepe’deki kazı çalışmalarında ortaya çıkan belgelere göre Anadolu’da kadınlar 4 bin yıl önce ticari anlaşma yapıp, kendi adlarına mühür basıyordu.




Anadolu’nun en eski uluslararası ticaret merkezi, Asur Ticaret kolonisi Kaniş-Karum’daki kazılarda ortaya çıkan belgelerle kadınların 4 bin yıl önce ticari anlaşma yapıp, kendi adlarına mühür bastıkları ortaya çıktı.

Hititlerin Anadolu’da kurduğu ilk kent kalıntısı olan höyük ve etrafında onu saran Karumdan oluşan Kültepe Ören Yerinde kazı çalışması 1948 yılında başladı. Kültepe’deki kazı çalışmaları halen, Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığında sürdürülüyor. Bu yılki kazılarda 2’si tablet 76 eser ile 4 bin-4 bin 500 yıllarında yapılmış idari yapıların köşeleri ortaya çıkarıldı.
BORÇ BELGELERİNİ EŞLER BİRLİKTE MÜHÜRLÜYORDU

Bu yılki kazılar sonrası, Asur ticaret kolonilerinin başkenti Kaniş Krallığının merkezi Kültepe’de bulunan ve sayıları 23 bin 500’ü bulan çivi yazılı belgeler, Anadolu yerlilerinin sosyal hayatına ışık tuttuğunu belirtiliyor. Prof. Dr. Kulakoğlu, belgelerin ortaya çıkardığı yaşamı şöyle özetliyor: “Bu çağda Anadolu’da kadın ve erkek eşitliği sosyal hayatın özünü oluşturmaktadır. Kadın, iş ve yönetimde de bu sistem içinde kendine yer bulmuştur. Devletin başında kraliçenin görev alması gibi. Yerliler arasındaki kadın ve erkek eşitliğini kanıtlayan evlenme ve boşanma mukaveleleri karşılıklı anlaşma esasına göre düzenlenmiş. Evli kadınlar, kendi adlarına anlaşma yapar, onları mühürlerlerdi. Birçok borç belgesi karı-koca tarafından mühürlenmiştir. Alacaklı, borçlunun eşini de borçlu sayar, onun garantisi isterdi. Kadınlar, evli veya bekar olsunlar, kontrata dayanan anlaşmalara ve hukuki işlere karışırlardı.”
KABULLER KRAL VE KRALİÇE TARAFINDAN ORTAK YAPILIYORDU

Günümüzden 4 bin yıl önce, Anadoluda kadının önemli bir yere sahip olduğunun çivi yazılı tablet ve mühürlerden anlaşıldığına dikkat çeken Kulakoğlu, “Kültepe tabletlerinde 4 bin yıl önce, Anadolu’da ve Mezopotamya’da kadının hem ailedeki yeri hem ekonomik faaliyetleri ve hem de idari görevleri çok açık bir şekilde ortaya konmaktadır. Şehir devletlerinin yönetimlerinde kralların yanında kraliçelerin de söz sahibi oldukları yönünde çeşitli metinler bulunmaktadır. Bu konuda çok dikkate değer bir tablet mahkeme zaptının tutulduğu tablettir. Burada Anadolu’da ismi belirtilmemiş bir krallığın kral ve kraliçesinin yan yana, kendilerine gelen heyeti kabulleri ve kararları anlatılmaktadır” diye aktarıyor ortaya çıkan bulguların sonuçlarını.Kulakoğlu’nun anlatımına göre, bulgular şöyle ipuçları taşıyor:
- Kaniş-Karumunda oturmuş Asurlu tüccarlarla, bunların Asur’daki kadın yakınları arasındaki yazışmalar, bazı kadınların, eşlerinin veya kardeşlerinin yanında aktif biçimde ticari hayatın içinde yer aldıklarını ortaya koyuyor. 
- Puzur-Aşşur adlı tüccarın Waqartum adlı kadına gönderdiği mektupta bir kumaşın dokunması ile ilgili dikkate değer bazı tabirler yer alıyor. Kadınların, kumaşların dokunmasıyla sınırlı kalmadığı, bunların pazarlanmak üzere Anadolu’ya gönderilmesinde de ön planda yer aldıkları görülüyor.
- Evlenme-boşanma kayıtlarından, tarihi devirlerin başlangıcında Anadolu’da kadın ve erkeğin eşit haklara sahip oldukları anlaşılıyor. Kültepe’deki tabletlerden evlenme ve boşanmalarda erkek ve kadının aynı şartlara ve aynı esaslara tabi tutuldukları anlaşılıyor.
- Asurlular Anadolu’da yerli bir kadınla evlenebiliyorlardı. Bu durumda ikinci bir eş almaları yasaklanmıştı. Ancak, Asur’da “qadiştum”denilen bir kadınla belki geçici bir evlilik yapabilecekleri kaydedilmiş durumda.
- Hukuki olarak kadın-erkek eşitliği Anadolu halkında o zamanlarda belirgin durumda.
- Öte yandan zengin bir tüccar olan Ennum Aşşur karısı Nuhşatum’a gönderdiği bir mektupta bazı ailevi konulara değiniyor ve “Lalia’nın varışında peçeyi kızın başına koyacağım” diyor. Burada “Kızın başına peçe koymak” tabirinin söz kesilerek veya nişanlanarak evliliğe ilk adımını atmış kadın veya erkek için kullanılan “başını bağlamak” deyimiyle özdeş olabileceği tahmin ediliyor.
- Kültepe’de bulunmuş bir mektupta, mektubu yazan Azia isimli şahıs üç kardeşine, Asur’daki kız kardeşlerinin, babalarının vasiyetnamesini öğrenmek için kendisini taciz ettiğini bildiriyor. Mektubun devamından anlaşıldığına göre kadın, Anadolu’daki ağabeyleri gelmediği bahanesiyle oyalanıyor ve herhalde, babalarından kalan bazı mallar kendisinden gizlenmek isteniyor.

Kaynak: DHA


Yorumlar (0)
13°
açık
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12
Günün Karikatürü Tümü