GÜNÜN KADINI: Iris von Roten

HABER MERKEZİ-Iris von Roten, kadınların hayatları hakkında gerçekten özgürce karar verebilmeleri için tam bir ekonomik bağımsızlık talep etti. Ekmek ve Gül-Semra ÇELİK Avukat, gazeteci ve kadın hakları savunucusu Iris von Roten (Meyer) 2 Nisan 1917’de doğdu, 11 Eylül 1990’da öldü.

Manşet 12.09.2020, 11:55 12.09.2020, 11:55
1
GÜNÜN KADINI: Iris von Roten

HABER MERKEZİ-Iris von Roten, kadınların hayatları hakkında gerçekten özgürce karar verebilmeleri için tam bir ekonomik bağımsızlık talep etti.




Avukat, gazeteci ve kadın hakları savunucusu Iris von Roten (Meyer) 2 Nisan 1917’de doğdu, 11 Eylül 1990’da öldü.

Iris von Roten varlıklı bir aileden geliyordu. Zamanının az sayıda kadınlarından biri olarak Bern, Cenevre ve Zürih Üniversitelerinde eğitim gördü ve hukuk doktorasını aldı. 1946’da aristokrat ve Valais kantonundan ulusal meclis üyesi olan Peter von Roten ile evlendi. Hortensia adında bir kızları oldu.

Iris von Roten “sadece” bir ev hanımı ve anne olma fikrinden çok ürkmekteydi. Ortak bir avukat bürosunda eşinin ortağı oldu. Evliliğinde kendi kaderini tayin etme konusunda ısrar etti. Çalışması sırasındaki olumsuz deneyimler nedeniyle -sürekli eşinin sekreteri olarak görülüyordu- kendini kadın hakları için mücadeleye adadı. 1943’ten 1945’e kadar Schweizer Frauenblatt dergisinde editör olarak çalıştı. Simone de Beauvoir’ın The Other Sex adlı eserinin yayımlanmasından sonra, 1958’de yayımlanan Oyun Alanındaki Kadınlar adlı kendi kitabını yazmaya başladı. Bu kitap Iris von Roten’ı bir gecede İsviçre’de dönemin en çok eleştirilen kişisi yaptı. Kitap öylesine bir skandala yol açtı ki, Şubat 1959’da İsviçre’de yapılan referandum sırasında sadece erkekler değil kadınlar da seçim hakkına karşı oy kullandılar. Iris von Roten haklı olarak yanlış anlaşıldığını hissetti ve ertesi yıl daha zekice ve daha az sert kadınların oy hakkı talebini gerekçelendirdi. Bu yazı ona sempati kazandırdı. İris von Roten, sert eleştirilere dayanamadı. Kadın örgütleri de onu dışladıktan sonra 1960 yılında tek başına altı ay boyunca Türkiye’de kaldı.

Döndüğünde, başlangıçta hiçbir yayıncı tarafından kabul edilmeyen gezi notlarını yazdı. Orta Doğu, Mağrip, Sri Lanka ve Brezilya’ya uzun yolculuklara çıktı. 1970’lerde sadece seyahat deneyimleri hakkında yazmaya değil, resim yapmaya da başladı. Sağlık sorunları nedeniyle görme gücü de zayıflayınca resim yapamaz hale geldi. Ciddi uyku sorunları yaşadı. Titizlikle planlanmış şekilde intihar etmeye karar verdi. Ölümünden kısa bir süre önce yaptığı röportajda, “Bir misafirin ne zaman ayrılma zamanının geldiğini bilmesi gerektiği gibi, yaşam masasından da zamanında kalkmalısın” dedi. 11 Eylül 1990’da hayatına son verdi. Iris von Roten 1958’de yayımlanan Frauen im Laufgitter/Oyun Alanındaki Kadınlar adlı kitabında İsviçre’deki kadınların durumunu analiz etti. Kadınlara her alanda kökten eşitlik çağrısında bulundu. Ayrıca cinsel-erotik soruları tartıştı ve sözde geleneksel-kadın değerlerini reddetti. Her şeyden önce von Roten, kadınların hayatları hakkında gerçekten özgürce karar verebilmeleri için tam bir ekonomik bağımsızlık talep etti. Kadınların tam gün istihdamına ek olarak, ev işi ve aile işinin kamulaştırılması çağrısında bulundu. Aile hayatının kadını mutfağa, ev işleri ve çocuk bakımına mahkum etmesinin kabul edilemeyeceğini söyledi.

Yorumlar (0)
6
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 9 16
5. Kasımpaşa 10 15
6. Gaziantep FK 10 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Samsunspor 11 20
4. Adana Demirspor 10 18
5. İstanbulspor 10 18
6. Tuzlaspor 10 18
7. Altay 9 16
8. Giresunspor 10 16
9. Bursaspor 11 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Adanaspor 9 12
13. Bandırmaspor 11 11
14. Ümraniye 11 10
15. Menemen Belediyespor 9 9
16. Ankaraspor 10 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. Southampton 10 17
6. Wolverhampton 10 17
7. Everton 10 16
8. M. United 9 16
9. Aston Villa 8 15
10. Man City 9 15
11. West Ham 9 14
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 10 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Deportivo Alaves 11 13
13. Valencia 11 12
14. Real Betis 10 12
15. Osasuna 10 11
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 11 10
18. Celta de Vigo 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7