Hazar Aksoy yazdı: Sabahattin Ali'nin telif mirası

        Sabahattin Ali, 1948 yılında öldürüldüğü için, bu yıldan itibaren eserleri mirasçılarına telif ödenmeksizin yayınlanabilecek. Bir yazarın ölümünden 70 yıl sonra, eserlerinin telif hakkı düşüyor Yeni Yaşam Gazetesinden Hazar Aksoy yazdı.

Manşet 24.01.2019, 05:10 24.01.2019, 05:10
12
Hazar Aksoy yazdı: Sabahattin Ali'nin telif mirası

 

 

 

 

Sabahattin Ali, 1948 yılında öldürüldüğü için, bu yıldan itibaren eserleri mirasçılarına telif ödenmeksizin yayınlanabilecek. Bir yazarın ölümünden 70 yıl sonra, eserlerinin telif hakkı düşüyor

Yeni Yaşam Gazetesinden Hazar Aksoy yazdı...

Ülkesinde yaşadığı siyasi baskılardan bunalıp, yurtdışına kaçmaya çalışırken; MİT (o zamanki adı MAH) elemanı olduğunu iddia eden birisi tarafından öldürülen Sabahattin Ali’nin dünya çapında bir edebiyatçı olduğunu hepimiz kabul ederiz herhalde. Hayatta kalabildiği 41 yıla 30 civarında olağanüstü şahane eser sığdıran Sabahattin Ali, eğer ömrünü 70’li-80’li yaşlarına kadar sürdürebilseydi, belki de Nobel Edebiyat Ödülü’nü Türkiye’den ilk kez alan edebiyatçı olacaktı. Ancak yaşamda kalabildiği kısa sürede ürettiği eserler, halen çok okunuyor, şiirleri besteleniyor ve zevkle dinleniyor. Sabahattin Ali, 1948 yılında öldürüldüğü için, bu yıldan itibaren eserleri mirasçılarına telif ödenmeksizin yayınlanabilecek. Nitekim daha şimdiden 10’dan fazla yayınevi, Sabahattin Ali’nin eserlerini yayınlayacaklarını ilan ettiler bile. Bu yıldan itibaren, neredeyse belli başlı yayınevlerinin hemen hemen hepsinde Sabahattin Ali’nin kitapları da yer alacak. Sabahattin Ali’nin eşi Aliye Hanım öleli çok oldu. O nedenle, Sabahattin Ali’nin telif mirası, kızı Filiz Ali’deydi. Ancak bir yazarın ölümünden 70 yıl sonra, eserleri halkın malı haline geliyor ve telif hakkı düşüyor. Babasının öldürülmesinden sonra, önce dul kalan annesinin; sonra da bizzat kendi çabası ve başarılarıyla ayakta kalmasını başararak dünya çapında bir müzik insanı olan Prof. Filiz Ali, babasının eserlerinin telif hakkının düşmesi ardından yayınevlerinin eserlerin üzerine üşüşmesine epeyce kırgın görünüyor. Filiz Ali, babasının eserlerinin yayın hakkını Yapı Kredi Yayınları’na (YKY) vermişti. YKY de, son 22 yılda Sabahattin Ali’nin 30 kitabını yayımladı.

Tüm kitaplar toplamda 500 baskı yaptı ve böylece neredeyse 5 milyon kitap satıldı. Söz konusu muazzam satış sayısı, en azından 5 milyon lira telif ücreti demek. Her kuruşuna kadar hak edilen bu parayı, Filiz Ali hanlarhamamlar satın almak için harcamadı. (Ki böyle yapsa da, bizi ilgilendirmezdi) Ayvalık’ta eğitim vermekte olan özel Müzik Akademisi, böylesi bir gelir olmadan, herhalde bugünlere gelemezdi. Şimdi gelelim telifsiz yayımlanabilecek Sabahattin Ali eserlerine: YKY, bu eserleri galiba, telif ücreti düştükten sonraki halleriyle -yani daha ucuza- satacak. Sabahattin Ali’nin eserlerini telif ücreti ödemeden basmaya başlayan yayınevlerinden de, eserlerin en ucuz haliyle ve kağıt-baskı-editorya bakımından en az YKY kitapları kadar kaliteli olmasını istemek, biz okurlarının hakkı olmalı…

Filiz Ali neden tepkili?

Şimdi gelelim konunun asıl acıtıcı noktasına: Filiz Ali, babasının eserlerini basmak üzere adeta hücuma geçen yayınevlerine neden kızıyor? Öncelikle Sabahattin Ali’nin eserleri 1950’li yıllarda basılamadı. Basabilen yayınevi olsaydı; annesi ve kendisinin geçiminde bunca zorluk yaşamazlardı. İyi ama Demokrat Parti iktidarı sayesinde en koyu anti-komünizmin yaşandığı dönemde, bu yapılamazdı. Hele hele, bugünkü yayınevleri, o gün yoktu bile. Bu yüzden, Filiz Ali 1950’li yılların yayınevlerine-sahiplerine kızmamalı. Sabahattin Ali’nin eserlerinin yeniden basımı, ülkenin normalleşmeye (yani anti-komünist ortamın kırılmaya) başladığı 1960’lı yılların ortalarına rastlıyor. O yıllardan, YKY ile telif sözleşmesinin imzalandığı 1996 yılına kadar, başta Bilgi Yayınevi olmak üzere, pek çok yayınevi Sabahattin Ali’nin eserlerini yayınladı. Yayın hayatında 5- 10 yıl kalabilenleri bir yana bırakalım; Bilgi başta olmak üzere, yayın piyasasına onlarca yıl egemen olan bu yayınevlerinden hangisi kaç kuruş para ödedi, Sabahattin Ali’nin mirasçılarına meçhuldür. Filiz Ali’nin kızgınlığı, o dönemi hatırlamasından kaynaklanıyor herhalde.

banner3
Yorumlar (0)
29
açık
Günün Anketi Tümü
2020- 2021 Yılın Şampiyonu Hangi Takım olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56