İrfan Babaoğlu yazdı: Dillerin ve Kültürlerin Yüzyılı

      Dillerin ve Kültürlerin Yüzyılı 2000’li yıllar başlarken dünya olumlu ve umutlu bir dönemece girmişti.  İnsanın bütün beşeri kötülüklerini 20.

Manşet 21.02.2019, 07:51 21.02.2019, 07:51
10
İrfan Babaoğlu yazdı: Dillerin ve Kültürlerin Yüzyılı

 

 

 

Dillerin ve Kültürlerin Yüzyılı

2000’li yıllar başlarken dünya olumlu ve umutlu bir dönemece girmişti.  İnsanın bütün beşeri kötülüklerini 20. yüzyıla atfettiler. Bu niyete göre sömürgecilik, işgal ve istilalar, diktatörlükler, asimilasyon ve insanı odağına almayan tüm bu politikaların hepsi 20.yüzyılda kalmıştı. 21. Yüzyıl, tıpkı yeni bir yıl gibi, yeni bir sayfa açıyordu insanlığa.

Neydi bu yeni yüzyılın özelliği?

Soğuk savaş sona ermiş, reel sosyalizm çökmüştü. Bu ülkelerdeki sayısız halk, milliyet ve etnik yapılar sosyalizmin bu ilk yaygın deneyiminin bir kazanımı olarak dillerini ve kültürlerini kurumsal ve siyasal düzeyde kabul ettirmişlerdi.

Öte yandan 20.yüzyılın emperyalist kapitalist devletleri de daha fazla demokrasi bayraktarlığı yapmak durumunda kalmıştı. Ekonomi küreselleşmiş, ulusal dar kalıplar yıkılmıştı. Küresel düzeyde düşünmek, küresel düzeyde ekonomik, siyasal, sosyal ve kültürel politikalar geliştirmek ‘Yenidünya Düzeni’nin temelini oluşturdu.

Tam da böyle bir dönemeçte UNESCO 21 Şubat gününü Dünya Ana Dilleri günü yapması Küresel düzeyde yaşanan bu değişimle bağlantılı olduğunu ifade edebiliriz.

UNESCO Bengal halkının dil mücadelesini referans aldı. Belgal halkı, diline sahip çıkarak bağımsız devlete giden yolu da açmıştı. Bu örnek 20. yüzyıl ikinci yarısından sonra yaygınlaştı. Asya, Afrika ve Latin Amerika’daki yüzlerce halk, ulus, kavim veya etnik yapı büyük oranda dilleri ile birlikte siyasal statülerine de kavuştular. Dillerini eğitim dili haline getirdiler. Ve kültürlerini serbestçe yaşamaya ve geliştirmeye başladılar.

Ancak bu gelişme Ortadoğu’da yaşanmadı. Yüzyılın başlarında çizilen sınırlar içinde kalan halklar egemen merkezi devletlerin uluslaşma alanı olarak kaldı. Kürtler bu halkların başında geliyordu. İran’da Azeriler, Beluciler de bu durumda.

Kürtler, bulundukları yerde egemen ulus devletlerin kıskacında kaldı. Asimilasyon politikaları ile Araplaştırma, Farslaştırma ve Türkleştirme sürecine alındı. Bugün bile etkisi  devam eden siyasal ve ekonomik krizlerin, savaş ve çatışmaların, açlık ve yoksulluğun temelinde de bu kıskaç ve asimilasyon politikasının yattığını söylemek abartı olmaz. Ortadoğu siyasal sistemlerinin iflah olmaz krizleri hala devam ediyor olması da bu dil ve kültürleri tanımama, tekçi yapıda diretmede yattığını n açık bir kanıtı oluyor.

Kapitalist moderniteye dayalı ulus devlet teorisine sahip olan bu Ortadoğu devletleri diğer dil ve kültürleri asimile etme sürecine tutmakla bu halkların statü taleplerinin de önüne geçtiklerine inanıyorlar. Bu sebeple öteki dilleri önce küçük düşüreme, sonra da kendi içine alma ve eritme sürecine koymaktadırlar. Yok sayılan bir şeyin ne dili olur, ne kültürü ne de statü talebi olur.

Oysa dünya halklarının demokratik kazanımları her geçen an yeni yeni haklar, ulusal ve etnik hakları tanıyor ve yaşıyor. Türkiye’de izlenen bu tekçi siyaset açık ki dünyadaki gelişme ve değişme ile çelişiyor. Bu çelişkili siyaseti, ağır bedeli olan bu ikili siyaseti ne kadar sürdürebilir?

Bu çelişkili politikayı dünyanın gözü önünde yapan Türkiye siyaseti, dünyanın neresinde olursa olsun Türkçe için ana dilde eğitimi savunurken kendi içinde ana dilden bahsedenleri hapse atıyor, terör sayıyor ve yüksek cezalarla bu talebi bastırıyor. Yeni bir Bengal halkı deneyiminin yaşanmaması için her türlü tedbirlerini en erkenden aldılar ve devam ettiriyorlar.

Deniz Baykal bir dönem “Türkleştirme süreci tamamlanmamıştır” derken içe dönük izlenen bu politikayı dile getirmiş oluyordu.

Bu olumsuz ve çelişkili durumun aksine dillere ve kültürlere özgürlük tanınan ülkelerde de demokrasi ilerlemektedir, ekonomik refah,  sosyal yapıların geliştiğini görmekteyiz. Dil ve kültür özgürlüğü aynı zamanda demokratik değerlerin gelişimi anlamına gelmektedir.

21 Şubat Dünya Ana dil günü 1999 yılında UNESCO tarafından kabul edildi. O tarihe kadar halklar, uluslar etnik yapıların bir çoğu zaten dil ve kültürlerine statüleri ile birlikte kavuşmuşlardı.  Bengal halkı 21 Şubatları ana dil şehitleri ve mücadele günü olarak bu mirası dünya halklarına sundular. Doğrusu da bu. Ana diline sahip çıkmak, ana dili yaşam, eğitim ve kültüre dili yapmak her etnik yapıya, ulusa veya halka mensup olan insanların en temel insani ve toplumsal görevidir. İnsan ve toplum olmak zaten ana dilden ve kültürden geçer. 21 Şubat sadece bunu hatırlatmalı bizlere ve tüm insanlığa. Asıl mesaj da budur.

 

Yorumlar (0)
banner57
-2
açık
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü