JINHA: Ve medyanın dilini değiştiriyoruz

"Ve yazıyoruz. Erkekler ne der diye düşünmeden yazıyoruz" sloganıyla cinsiyetçi medyayı deşifre ederek, kalıplarda çatlaklar yaratan JİNHA 9’uncu yılında. Kadın odaklı habercilikle bir çığır açıldığını belirten kadın gazeteciler, “Sokağa çıkan kadınlar bizden, biz de onlardan güç alıyoruz” dedi. 

Manşet 02.03.2021, 09:24 02.03.2021, 09:29
12
JINHA: Ve medyanın dilini değiştiriyoruz

DİYARBAKIR - "Ve yazıyoruz. Erkekler ne der diye düşünmeden yazıyoruz" sloganıyla cinsiyetçi medyayı deşifre ederek, kalıplarda çatlaklar yaratan JİNHA 9’uncu yılında. Kadın odaklı habercilikle bir çığır açıldığını belirten kadın gazeteciler, “Sokağa çıkan kadınlar bizden, biz de onlardan güç alıyoruz” dedi. 

Hegemonik erkekliğin en fazla üretildiği alanların başında medya geliyor. Şiddet öğeleri ve kadın bedenini neredeyse “pornografik” bir unsur olarak sunan ve cinsiyetçi bakışın üretimine katkıda bulunan fotoğraflarla cinsiyetçiliğin tekrar tekrar üretildiği medyadaki tahakküm de kadınların mücadelesiyle değişiyor. 

8 Mart 2012 tarihinde "Ve yazıyoruz. Erkekler ne der diye düşünmeden yazıyoruz" diyerek yayın hayatına başlayan Jin Haber Ajansı (JİNHA), yaygın medyanın cinsiyetçi doğasını deşifre ederek, kalıplarda çatlak yaratmak anlamında son derece önemli bir hamle oldu. Diyarbakır'da 10 kadının bir araya gelerek kurduğu Türkiye'nin ilk kadın haber ajansı JİNHA ile başlayan kadın odaklı basın geleneği ise 9’uncu yılına girdi.

ESKİSİ GİBİ OLMAYACAK

"Ve medyanın dilini değiştiriyoruz. Bizden sonra dünya medyası artık eskisi gibi olmayacak" iddiasıyla yola çıkan kadın gazeteciler, medyadaki temsil kalıplarıyla mücadelesini engellemelere, yasaklara, kapatmalara, gözaltı ve tutuklamalara rağmen kararlılıkla sürdürüyor. 

15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe girişiminin ardından yayınlanan 676 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile 29 Ekim 2016’da kapatılan JİNHA’nın ardından yola “Medyanın diline çuvaldız niyetine” mottosuyla günlük haber sitesi Gazete Şûjin ile devam edildi. Şûjin’in de 25 Ağustos 2017 tarihinde yayınlanan KHK’yle kapatılmasının ardından kadın basın geleneği, 25 Eylül 2017’de Kürtçe, Türkçe, İngilizce, Arapça dillerinde yayına başlayan Jinnews’le devam kararı aldı.

Bu gün ise JİNHA’nın açtığı yolda, Jinnews, Jin TV, Nû JİNHA ve Jineoloji dergisi ilerliyor. 

JİNHA’NIN MESAJI

JİNHA’da muhabir ve editör olarak çalışan, kapatıldıktan sonra da çalışmalarına Jinnews’te devam eden Gülşen Koçuk, 8 Mart’ı erkek egemen sistemin şiddetine karşı itirazların yükseldiği bir gün olarak tanımlayarak, JİNHA’nın kuruluşunun da kadın mücadelesiyle paralel olduğunu söyledi. Koçuk, “Hem kadınlar hem de kadın gazeteciler için önemi de daha farklı oluyor. Bir taraftan şiddete itiraz ederken diğer taraftan da o itirazın sesi oluyorsunuz. Bu anlamıyla bir kadın haber ajansının 8 Mart'ta açılması çok önemliydi. Kadınlarla bağınızı ve dayanışmanızı güçlendirme üzerinden kuruluşumuzu deklere ettik. Kuruluş tarihi için seçilen tarih tesadüf değildi tamamıyla tüm dünya kadınlarının ortak mücadelesi olan anlamlı gün seçildi ve JİNHA'nın vermek istediği mesajı tüm dünya kadınları aldı” dedi. 

Jinnews olarak oluşturulan kadın habercilik dilini JİNHA'dan aldıklarını kaydeden Koçuk, kadın cinayeti olarak ele alınan haberlerin aslında bir katliam olduğunu, şiddetin sadece bireyden gelmediğini, ideolojik olarak bakılması gerektiğini dile getirdi. JİNHA’nın kendisinden sonra gelen kadın yayıncılık için ön açıcı olduğunu söyleyen Koçuk, “Bir kadın katledildiğinde, tacize, tecavüze, saldırıya uğradığında, kadının neden saldırıya uğradığıyla ilgilenen bir medya ile karşı karşıyayız" ifadelerini kullandı. 

HAKİKATİN KALEMİYLE

Bu ihtiyaçlar üzerine kadın haberciliğinin doğduğunu kaydeden Koçuk, “'Ve yazıyoruz erkekler ne der diye düşünmeden yazıyoruz' diyorduk. Kapatılmasıyla kadın haberciliği mücadelesi son bulmadı. Ondan sonra Şûjin geldi sonra Jinnews, ardından Nu JİNHA yayın hayatına başladı. Bu örnekler daha da çoğalarak devam edecektir. Biz dünyanın yarısıysak kadın haberciliğine ihtiyaç da en az dünyanın yarısı için var. Bu ihtiyaç olduğu sürece bizlerde kadının, hakikatin kalemiyle yazmaya devam edeceğiz” diye belirtti. 

ÖNEMLİ BİR SOLUK

Mezopotamya Kadın Gazeteciler Platformu (MKGP) Sözcüsü ve Jinnews editörü Ayşe Güney de,  “Kadına nasıl yaklaşırsanız; doğaya, ekolojiye, çocuğa, işçiye yani ötekileştirilmiş olan her kesime öyle yaklaşırsınız. Bu yüzden de biz kadını odağa koyarak bir habercilik geliştirdik” sözlerine yer verdi. Kadın habercilikle bir farkındalık yarattıklarını söyleyen Güney, şöyle dedi: “Haberlerde artık duyarlılık oluştu, haberi yapandan okuyucuya kadar bir farkındalık silsilesi yarattık. Hemen bir yargılamaya gitmelerinin önüne geçtik. Irkçı, ayrımcı cinsiyetçi ve aşırı dinci temalar içeren dili ortadan kaldırarak daha eşitlikçi, yargısız ve objektif bir dil ortaya koyduk. Biz kadınlar ya bir erkeğin gölgesinde kalıyorduk ya bir magazin haberinin içerisinde ya bir katliam haberinin içerisinde ya da erkeğin yaptığı bir işte marjinal görünerek yer alıyorduk. Görsel medyada cinsel obje olarak kullanılıyordu, haber çok tıklansın diye yapılıyordu. Ama artık buna cesaret edilemiyor çünkü kadınların itirazı ile karşı karşıya kalınıyor. Kadının her alanda görünürlüğü arttı. Ve sözünün değerli olduğu açığa çıktı. Kadın odaklı habercilik, medyaya çok önemli bir soluk getirdi.” 

TABULAR YIKILDI 

Metalaşmaya ve asimilasyona karşı kadınların ciddi bir mücadele verdiğinin altını çizen Güney, kadın basının da bunu görünür kıldığını söyledi. Kadın haberciliğini “cesur habercilik” olarak tanımlayan Güney, “Çünkü her şeyi yazmak ve göstermek zorundasın, her şeye şüpheyle yaklaşmak zorundasın. Bir kadın katledilince iktidara yakın havuz medya kadını 'aldattı', 'kısa etek giydi', 'gece dışarı çıktı' vb. bir sürü gerekçe göstererek kadının katledilmesini meşru kılmaya çalışıyor. Medya yargıya havale ediyor, yargıda cezasızlıkla katliam gerçekleştiren erkeği temize çıkartıyor. Toplum gözünde de aklanmış oluyor. Biz kadın habercilikle bu tabuyu yıktık” dedi.  

MÜCADELENİN BİR PARÇASI

Mevcut medya dilinin şiddeti beslediğine dikkati çeken Güney, şu ifadeleri kullandı: “Kadın odaklı habercilik önemli bir çığır açtı. Sokağa çıkan kadınlar bundan güç alıyor, biz de sokağa çıkan kadınlardan güç alıyoruz. Çünkü birlikte sokaktayız. Onlar slogan atıyor, bizde çekiyoruz, yani mücadelenin bir parçasıyız. Kendimizi kadın mücadelesinden ayrı görmüyoruz. Bugün geldiğimiz süreci de JİNHA'ya borçluyuz. Görmesi gereken değeri görmedi ve sahiplenilmedi ama tarih bunun karşılığını verecek. Mesleğimiz dört duvarın arasına sıkışan bir meslek değil kadınların düşüncelerine kilit vuramazsınız.” 

8 MART TEMENNİSİ 

Kadınların her yıl 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla farklı taleplerle alanlara çıktığına değinen Güney, “Bu yıl ise 'sistemi değiştirerek özgürlük' talebiyle alana çıkacaklar. Kadınların talebi bizimde talebimizdir. En güzel yaşamın kadın eliyle örülebileceğini biliyoruz. Kürt kadınların önemli gündemlerinden biri de tecrit. PKK Lideri Abdullah Öcalan üzerindeki tecrit gün geçtikçe derinleşiyor ve toplumun her alanına sirayet ediyor. En çok da kadına yansıyor, özgür basının da sesi kısılmak isteniyor. Tecride karşı özgürlüğü ve örgütlülüğü savunuyoruz. Kadın basını olarak bu 8 Mart'ın kadınlar ve topumlar açısından özgürlüğe vesile olacak bir zemini oluşturmasını temenni ediyoruz ve tüm kadınların 8 Mart'ını kutluyoruz” diye konuştu.  

MA / Eylem Akdağ

banner3
Yorumlar (0)
9
açık
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Olası bir erken seçimde, Z Kuşağının oy dağılımı nasıl olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Leeds United 31 45
10. Aston Villa 30 44
11. Arsenal 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 66
2. Atletico Madrid 29 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 29 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü