MÖ: 5000- MÖ: 600 MED'lere Kadar Bitlis ve Çevresi

    MÖ:5000-MÖ:600 MED’LERE KADAR BİTLİS ve ÇEVRESİ -MÖ 5000-3500 Subarular-(Proto Kürtler) -MÖ 3500-1500 Hurriler (Kürtlerin ataları) -MÖ 1500-1300 Mittaniler (Hurri'lerin devamı) -MÖ 1380 Hititler -MÖ 1300 Asur - MÖ 1200 Luviler -MÖ 1200-MÖ 600 Urartular (Xaldiler) -MÖ 900 Asur (Yeni Asur imp. ) -MÖ 600 MED İMP.

Manşet 13.04.2020, 10:30 13.04.2020, 10:30
1
MÖ: 5000- MÖ: 600 MED'lere Kadar Bitlis ve Çevresi

 

 

MÖ:5000-MÖ:600 MED’LERE KADAR BİTLİS ve ÇEVRESİ

-MÖ 5000-3500 Subarular-(Proto Kürtler)

-MÖ 3500-1500 Hurriler (Kürtlerin ataları)

-MÖ 1500-1300 Mittaniler (Hurri'lerin devamı)

-MÖ 1380 Hititler

-MÖ 1300 Asur

- MÖ 1200 Luviler

-MÖ 1200-MÖ 600 Urartular (Xaldiler)

-MÖ 900 Asur (Yeni Asur imp.)

-MÖ 600 MED İMP.

Proto Kürtlerin atalarından Subarular MÖ5000-MÖ3000 Yılları arasında Mezopotamya ve Suriye’ye kadar uzanan Ari kökenli bir halktır. Sümer yazıtlarında sözü edilen Kardukya’ya komşu su ülkesinin burası olduğu varsayılmaktadır. MÖ 5000 yılları arasında son taş çağı olan kalkolotik çağı çanak çömlek yapımı ve toplumsal tarımsal faaliyetler ile Halaf kültürünü oluşturdular. Ceylanpınar sınırlarındaki Rasulayn bölgesi Subarruların baş şehriydi.

Subaruların devamı olan başlangıçta Van Gölü civarında yaşayan Hurriler, daha sonra Zağros dağlarından Suriye ve Kenan ilini ve Mezopotomya’yı içine alan kuzeyde Hitit Güney’de Babil’e uzanan başkenti Vaşşugami (Ceylanpınar) olan aryen halklardan oluşan bir konfederasyon kurdular. MÖ 2100’lerde Kürtlerin bir diğer ataları Zağrosların savaşçı halkı Gutiler tarafından yıkılan Akad ve iki kola ayrılarak onun devamı olarak kurulan Babil ve Asur, Hurri-Mitanni devletinin güney komşularıydı. MÖ1500 yıllarında Hurriler, Mitanniler ile birleşerek batıya doğru da kaymış İskenderun civarında Kizzivatna olarak anılan yine Malatya civarında Milidia diye bağımsız birer krallık kurmuşlardı.

Hitit kralı Şuppililuma kızını Mitanni kralı Tuşrattay’ın oğlu ile evlendirir. Yukarıdan Hitit ve aşağıdan Asur tehlikesi Mitannilerin iç karışıklıklar nedeniyle zayıfladığı 1380 yıllarında Asur ve Hitit devletinin yaptıkları ittifak sonucu Hitit ve Asurlular tarafından ele geçirilir. Asur kralı 1.Salamanassar bu dönemde (1275) korkunç katliamlarla Mitannilerden 14 bin kişinin gözlerini kör ederek şiddeti Asur’un bir karakteristik özelliği ve yöntemi olarak kullanır.

Başkenti Hattuşaş olan Hititler yaygın kanaate göre Hint-Avrupa kökenli bir halk olup Karadenizin kuzeyinden gelir. MÖ1380’de büyük kralları Şuppililuma ile Suriye’den Kenan’a uzanan en geniş sınırlarına ulaşır. Onun soyundan gelen muvattally Mısır firavunu 2.Ramses’le Kadeş’te yaşanan çok şiddetli bir savaştan sonra tarihteki ilk yazılı anlaşmayı yapar. Kil tablete basılı bu anlaşma bugün Birleşmiş Milletler binasının girişinde sergilenmektedir. Hititler MÖ1200’lü yıllara gelindiğinde iyice zayıflar, Kürtlerin atalarından Luviler Hititleri yıkarak bölgeyi ele geçirir. MÖ1200 lü yıllar Asurluların da gerileyip zayıfladığı bir dönemdir.

Luvilerden sonra bölgede güçlü bir uygarlık kuran Urartu ismine ilk defa Asur Kralı Salmanasser zamanındaki tabletlerde rastlanmaktadır.(M.Ö.1270) Asur ile sürekli savaş halinde olan Urartular namı diğer Xaldiler MÖ1200-MÖ600 yılları arasında Van Gölü çevresi içine alan Güneyde Revanduza, doğuda Urmiye gölüne kadar genişlemişlerdi. MÖ 585 yılında MED’ler tarafından yıkılana kadar Xaldiler kale yapımı ve mimarlıkta büyük eserler ortaya koydular. Bitlis kalesinin bu döneme ait olması en kuvvetli ihtimaldir. Urartular aynı zamanda Ermenilerin de sahip çıktığı ve ataları olarak gösterdikleri bir uygarlıktır.

MÖ. 900’lu yıllarda Asur tekrardan güçlenmeye başlar. Bölgeye yeniden hükmeden Asur kralı 2.Sargon'un M.Ö. 714 yılında yaptırdığı söylenen Uaiais kentinin bugünkü Bitlis'in yerinde olduğu iddia edilmektedir. Bu bir iddia olsa da söylenen yer Bitlis'in 7 km. güneyindeki Delikli Taş tüneli olabilir. Çünkü Asur kayıtlarında Semiramis geçidi diye geçen bir kayıt mevcut. Asur’un ünlü kraliçesi Semiramis bölgede (MÖ 810-782) kocası öldükten sonra oğlu adına 5 yıl naip olarak hüküm sürmüştür. Son büyük Asur kralı Asurbanipalin ölümüyle gerilemeye başlayan bu korkunç zalim devleti MÖ612 yılında MED’ler bir daha kalkmamak üzere tarihe gömer.                                                                                                                            Alıntıdır

Yorumlar (0)
8
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 9 16
5. Kasımpaşa 10 15
6. Gaziantep FK 10 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Samsunspor 11 20
4. Adana Demirspor 10 18
5. İstanbulspor 10 18
6. Tuzlaspor 10 18
7. Altay 9 16
8. Giresunspor 10 16
9. Bursaspor 11 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Adanaspor 9 12
13. Bandırmaspor 11 11
14. Ümraniye 11 10
15. Menemen Belediyespor 9 9
16. Ankaraspor 10 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. Southampton 10 17
6. Wolverhampton 10 17
7. Everton 10 16
8. M. United 9 16
9. Aston Villa 8 15
10. Man City 9 15
11. West Ham 9 14
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 10 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Deportivo Alaves 11 13
13. Valencia 11 12
14. Real Betis 10 12
15. Osasuna 10 11
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 11 10
18. Celta de Vigo 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7