banner55

Ragıp Zarakolu yazdı: TKP ve Kürtler deyince

      TİP, bağrında her kimliği her inancı sevgiyle, kardeşlik duygusu ile toplamıştı. Ve bir daha böyle bir birliktelik yaşanmadı.

Manşet 19.01.2019, 08:26 19.01.2019, 08:26
38
Ragıp Zarakolu yazdı: TKP ve Kürtler deyince

 

 

 

TİP, bağrında her kimliği her inancı sevgiyle, kardeşlik duygusu ile toplamıştı. Ve bir daha böyle bir birliktelik yaşanmadı. Düşünün ki, Deniz Gezmiş ve Mahir Çayan da TİP üyesi idi.





Fevzi Karadeniz’in “Türkiye Komünist Partisi Yayınlarında Kürtler” adlı yeni kitabı (*), beni alıp eski günlere götürdü.

Bir İstanbul çocuğu olarak Kürtlerin varlığını ilk kez, amcaoğlu Hakkı Zarakol’un, esmer olmam nedeniyle 5-6 yaşlarımda iken bana “kuyruklu Kürt” diye takılması ile öğrendim.

Üniversiteye kadar Rum, Ermeni, Yahudi arkadaşlarım olacaktı, ama bir Kürt ya da Süryani arkadaşım olmayacaktı o zamanın İstanbul’unda.

Lise yıllarında babamın arkadaşlarından biri olan Nurettin Bey bize sık sık ailecek ziyarete gelirdi, aile arasında “Nurettin Bey Kürt asıllı” diye konuştuklarını hatırlarım. Kızı Ayten, sanayici Kazova ailesine gelin gidecekti.

Kazova’lar, Varlık Vergisi temizliğinden sonra İstanbul’a gelen ilk “Anadolu sermayesi” temsilcilerindendi. 17 yaşımda onların İdealtepe’deki yalısında Safiye Ayla’yı mikrofonsuz dinleme saadetine sahip olmuştum. Kazova ailesi de babamın yakın dostu idi, aynı yörenin insanları olarak.

Lise yıllarında Fikret Otyam röportajları, “Doğu”nun büyücü farklılığının çekiciliği. Forum dergisinde çıkan farklı yazılar ve bu arada İsmail Beşikçi’nin ilk yazıları. Ve nihayet Ahmet Arif’in röportajlarında kullandığı esrarengiz şair Ahmet Arif.

O zamanlar “Kürt” denmez “Doğu” denirdi.

Bir başka efsane ise Nazım Hikmet’ti. Düşünün ki ilk kitabı Doğan Avcıoğlu’nun YÖN yayınları tarafından 1965 yılında yayınlanacaktı. “Milli Kurtuluş Savaşı Destanı”. Üstünde ise Afyon’daki heykel!

Kabataş Lisesinden mezun oldum.

Üniversiteye 1965 yılında girdim, ilk Kürt arkadaşlarım Tıbbıye’den Kemal Parlak ve Kığılı Tülay olacaktı.

1968 Ocak'ında FKF İstanbul sekreteri olan Veysi Sarısözen, “Doğu” talebe birlikleri ile Spor Sergi Sarayı'nda muhteşem bir folklor gecesi düzenledi.

Gece birkaç faşist fedainin tabancalı ve sis bombalı saldırısına uğrayacaktı. İktisat Fakültesi'nde birlikte okuduğumuz arkadaşlardan birini bacağından vuracaktı, o dönemin ünlülerinden İspir Efendi. Atılan sis bombaları, Kürt folklorunu coşku ile oynayan gençlere daha romantik ve gizemli bir hava sağlayacaktı.

Çevremde Kürt meselesine, en bilinçli yaklaşan kişilerin Veysi ve Ayşe Nur olduğunu söyleyebilirim. Edip Karahan’ın Beyazıt Beyazsaray’daki kitabevine gidip sohbet ettiklerini hatırlarım. Birçok “sol” bilinen aydının cilasını kazıdığında, altında Kemalist bir zemin çıktığını söylerdi. Dikkatli olun çocuklar derdi.

1968 yılında master çalışmalarına başladığımda ders aldığım hocalarımdan İdris Küçükömer için “Keban Barajı'nın Doğu Anadolu’nun Sosyo Ekonomik Yapısına Yapacağı Etkiler” başlıklı bir “paper” hazırladım.

Doğan Avcıoğlu’nun “Türkiye’nin Düzeni”ne karşı İsmail Beşikçi’nin “Doğu Anadolu’nun Düzeni” adeta bomba etkisi yapmıştı bizim kuşakta. İdris Küçükömer’in master seminerleri sırasında İsmail Beşikçi’yi çağırıp konuşturmuştu.

1968 İstanbul Üniversitesi'nde işgal eylemini Deniz ve arkadaşları başlatmakla birlikte, İşgal Konseyi'ne kitle tabanı olan FKF hâkim olmuştu. (MDD yaz aylarındaki 6. Filo eylemliliklerinden sonra kitle tabanı kazanacaktı.) Veysi o zaman işgalin savunması bakımından Deniz’in romantizmi yanında daha gerçekçi bir güç olacağına inandığı “Doğu” talebe dernekleri ve yurtlarının aktif katılımını sağlamıştı. Ve zaten İşgal Konseyi'nin başkanı da bir Kürt arkadaşımız Kemal Bingöllü olacaktı.

Herhalde en başarılı eylem birliği idi İşgal Konseyi: Başkan Kürt, yardımcısı Karadenizli Kemalizan Bozkurt Nuhoğlu, sözcüsü FKF’li (aynı zamanda İktisat Fakültesi Talebe Cemiyeti başkanıydı) Toygun Eraslan ve Savunma Komitesi sorumlusu Deniz Gezmiş.

Konseyli, reform broşürlü işgal eylemi kendini meşrulaştırmış, Sözcü Toygun, İÜ Rektörü ile Abdi İpekçi’nin popüler radyo programına katılmış, reform için yasal değişiklikler yapmak üzere Rektörün verdiği söz üzerine eylem sonlandırılacaktı.

Fakülte yönetim kurulu toplantılarına öğrenci temsilcisi seçilmesi teklifi daha yasal herhangi bir değişiklik olmadan hayata geçirilmiş, İktisat ve Hukuk Fakültesi yönetim kuruluna “öğrenci temsilcisi” olarak katılmak üzere Sıtkı Coşkun ve Ertuğrul Günay seçilmişlerdi.

1969 yılında ise, Yıldız Üniversitesi İnşaat Fakültesi talebe cemiyetinin öncülüğünde, Zap’a köprü yapmak üzere Hakkâri yollarına düşecek, Kürt coğrafyası ve insanı ile gerçek bir buluşma yapacak, bu arada Nasturi halkının izlerini de bulacaktık.

Necmettin Büyükkaya ve arkadaşları DDKO’yu kurduklarında Veysi ve bizler canı gönülden yardımcı olacaktık. TİP Eminönü ilçesinin olduğu binada bir yer ayarlanacaktı. Aynı binada, Zap Köprüsü projesinin sosyolojik ayağını oluşturan Sosyal Gerçekleri Araştırma Derneği de yer almaktaydı. DDKO’nun birçok seminerine bizler de katılacak, 1970 yılında komando baskınları üzerine hazırlanan raporun yazımına Veysi ile birlikte yardımcı olacaktık, Ahmet Kızıler ve Şeref Yıldız’ın Selimiye’deki evinde.

1970 baharında, Kapitalizmin gelişimin Kürt coğrafyasındaki etkileri üzerine araştırma yapmak üzere, Siverek, Diyarbakır, Urfa, Ergani coğrafyasında, sosyoloji bölümünden Gülay Varlı ve Aynur Beje ile birlikte.

1970 sonbaharında ise, tam takım TİP Kongresi'nde idik. Orada Kürt sorununun adının konularak kabul edilmesine tanık olacaktık. 12 Mart Cuntası tarafından TİP’in kapatılmasında gerekçe olarak kullanılsa da.

TİP, bağrında her kimliği her inancı sevgiyle, kardeşlik duygusu ile toplamıştı. Ve bir daha böyle bir birliktelik yaşanmadı. Düşünün ki, Deniz Gezmiş ve Mahir Çayan da TİP üyesi idi.

Herhalde, 1976 yılı olmalı, İGD’nin yine Spor Sergi Sarayı'nda kitlesel toplantısı. Ve iki sunucu, güzel mikrofonik sesleri ile, Hüseyin Erdem ve Emine Erdem, Emine daha çok genç…

Ve bir gün tesadüfen Bizim Radyo’yu dinlerken, ya da TKP’nin sesini… Bu güzel sesleri işitmez miyim?

İşte Fevzi Karadeniz, TKP’nin, dolayısıyla Türkiye solunun sancılı, inişli çıkışlı birlikteliğine ışık tutan, önemli bir derleme ve ön okuma kaynağı sağlamış.

Teşekkürler Fevzi Karadeniz.

( Kaynak: Artı gerçek yazarı Ragıp Zarakolu yazdı: TKP ve Kürtler deyince)

Yorumlar (0)
15
açık
Günün Anketi Tümü
2020- 2021 Yılın Şampiyonu Hangi Takım olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 35 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 35 64
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 35 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Barcelona 36 76
3. Real Madrid 35 75
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 35 34
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 36 30
20. Eibar 35 29
Günün Karikatürü Tümü
banner56