Suzan Samancı yazdı: Acı Köklü bir tohum gibi yüreğimde...

    ACI: KÖKLÜ BİR TOHUM GİBİ YÜREĞİMDE. .

Manşet 04.03.2020, 20:47 04.03.2020, 20:47
0
Suzan Samancı yazdı: Acı Köklü bir tohum gibi yüreğimde...

 

 

ACI: KÖKLÜ BİR TOHUM GİBİ YÜREĞİMDE...

5 MART ANNEMİZİ KAYBEDİŞİMİZİN 4. YILDÖNÜMÜ. TÜM ANALARIN ŞAHSINDA MİNNETLE, ÖZLEMLE ANIYORUM.

Gün geçtikçe acı azalır deniyordu, acı köklü bir tohum gibi sürgün verirken, özel ve nesnel acı bir sarmal gibi... Güzel günler yakın olur mu ki...

Mart ayını sevmezdi annem, pazar günlerini de… Yaşam ne garip; gerçekler garip olduğu kadar, gizemli ve susku dolu... Zamanın o duruk ve kırık karmaşıklığında, özlemim koca yalnızlığımdan da öte! Çaresizliğime ayna tuttuğumda, hep o dirençli, mağrur, kaygı dolu hüzünlü bakışlarını görüyorum. Cenevre'nin bol oksijenli sabahlarında uyanmak acı veriyor; tepeden tırnağa. "La bise" rüzgârı gibiyim.

Oysa acıyı kim bizim kadar tanıyor ki, acı gölgemiz ve nefesimiz olsa da, acıyı tanımak ve bilmek yetmiyormuş, yaşamak yaşamak gerekiyormuş. Sırlarla yüklü doğa! Big-bang! Kauntum, Aristo mekaniği, Newton'un beşiği, Darwin, Tanrılar ve Tanrıçalar... Mitik ve yitik sesler… Fosiller kitabeler, firavunlar, lahitler… Davut, Musa, İsa, Muhammed ve Mezopotamya... Kentler, ilçeler ve köyler...

Ah o unutulmuş, uzak, suskun ve Kawa'nın mendiliyle terini silen köyler... Köyleri ve doğayı hep sevdi annem; çünkü Türkçe bilmeyen bir köylü kızı olarak köyün ilk üniversiteli genciyle evlenip Ankara'ya gidişini, ömrünün sürgünlerde geçişinin ayrıcalığını bir apolet gibi hep taşıdı.

Paulo Freire: "Sürgün: Kişinin seçmediği ve oraya öfke, korkular, ıstırap, erken hasret, aşk, kırılmış umut ve ayrıca geriye dönüşe işaret eden utangaç bir umutla vardığı bir zaman- mekan boyutludur. Aynı zamanda kendini yeniden yapmanın, kırılan düşlerini yeniden yapmanın dilek ve ihtiyacı vardır" der.

"Radyodaki Ankara" öyküsü, onun anlattıklarından doğdu. Pencerenin önünde kendi kendine Türkçe mırıldanırken, Yozgatlı Döndü'nün damda çifte telli oynayarak "Aysel Kürt Aysel Kürt!" deyişine, "Ez xwe nakim hevalê wê dinê!" (Ben bu deliye uymayacağım) diyen, sonra "Perili Kent"teki kaç göçlü ev gezmelerinde, erişte ve yufka kesme gecelerinde "Essahtan Kürt müsünüz?" sözlerine, o kırık Türkçesiyle bir pantere dönüşen... "Herkesin dili kendine göre kıymetlidir; birbirimizin kıymetini bilelim diye, Allah çok diller yaratmış!"

Karadeniz'deki yıllar... Evi basan polislere karşı direnci... Kimin keki daha iyi kabarıyor, görümce, kayınvalide ve çocuk pişiklerinde uzayıp giden ev gezmelerinden hüzünle döndüğünde, “Hela hinek radyoya Yêriwanê vekin bêhna min pirr teng biye!" (Biraz Erivan radyosunu açın, içim çok daraldı) deyişi...

Yaz tatillerinde köye gitmek bir şölendi bizim için. O yıllarda, kadınlara biçilen rollerin suskunluk olduğu coğrafyada şekillense de hayatı, eril sesleri takmayan bir özgüvene sahipti annem. Kendi öneminin optik büyüsünde, daha az güçlü ya da güçsüz kadınları anlayamamanın ciddi şımarıklığı, babamın ona verdiği değer ve hayranlığıydı. Özel terzisinde diktirdiği kıyafetlerle, biçimli küçük ayaklarına giydiği renkli şık takunyalarla gezinirken, köydekilerin Yeşilçam artistlerine bakar gibi, gösterdikleri bu özel ilgiden oldukça hoşlanırdı. Gelişmeye açık, sorumluğunun bilincinde ve sezgileri kuvvetliydi, ama bir kadın ne denli güçlü olursa olsun, onu darmadağın edecek çirkin erkek zihniyetini birebir yaşamadığı için, babamın ona olan yaklaşımındaki gerçeği bilse de, kabullenmek istemezdi. Her seferinde, "Hoca kızı dediler, ayıp dediler, bizi okutmadılar!" diye hayıflanırken, "İki satır okumak insanı adam etmiyor!" diye avunmaya çalışırdı.

Bir akşam yürüyüşünde, "Neden şanslı olduğunu kabullenmiyorsun, sabah kahvaltı hazırla diye emreden bir eşin yok! Yardımcın olduğu halde, evin ütüsünü yapan bir eşin var" dediğimde, yüzüne hafif narsistik bir gülümseme yayılmıştı. Bizi görmeyen, duymayan Tanrı'ya beş vakit el açarken, şeyhlere, hacılara ve hocalara giden kız kardeşlerine öfkelenirdi, "O sahtekâr yiyiciler mi bana Allah'ımı öğretecekler!" derdi. Gittiği yerde duruşu ve hareketleriyle tüm dikkatleri üstüne çekerdi, öyle ki kız kardeşlerine, "Babam en çok beni severdi, beni bağ ve bahçe işlerine göndermezdi" diye farklılığını hissettirirdi.

Annemin günlerinde, benim için "Kız kardeşiniz ya da görümceniz mi?" dediklerinde rahatsızlık duyar, "İnsan erken evlenince, işte!" derdi. Ne yaparsam yapayım hiçbir şeyi beğendiremezdim. Ergenliğe girişimden niçin rahatsızlık duyduğunu, babam ile olan diyaloğumuzu kabullenmeyişini ve bunun nedenlerini henüz o yaşlarda Simone De Beauvoir'ın kitaplarını okuduktan sonra çözmüştüm. Aşırı titizliğine ve ev düzenine karşı çıkar, kitap okumaya gömüldüğümde, "Profesör de olsanız ev işi yapacaksınız!" diye sitem ediş nedenini de.

Çoğu kez ev işlerinden kaçmak için, kavga çıkarır, yiyecek ve içeceğimi alır, odaya kapanırdım; odadan çıkmayışım onu tedirgin ettiğinde, odanın üst camından başını uzatıp baktığında ikimiz de gülmeye başlardık. "Ne bileyim nasıl olacak, aklın fikrin artistlerde, kitaplarda!" Eşleriyle anlaşamayan düzensiz ailelere gitmeme izin vermediği gibi, yetmişli yıllarda lisedeyken eve gelen Eğitim Enstitülü devrimci ablalarla gece yarılarına kadar gezişimden de rahatsız olmuş, balkonda bekler bulmuştum onu, o kendine güvenli mesafeli sesiyle, "Kızım olur mu böyle! Bu gece yarılarına kadar, ne hakkınız var!" diye çıkışmıştı.

Aşırı düzeninden, mesafesinden, yönlendirme ve egemenlik duygusundan rahatsızlık duysak da, ona karşı çıkamıyorduk; bazen ufacık direnişlerle yaptığının doğru olmadığını dile getirdiğimizde, "Ne olursanız olun, ben sizin annenizim!" diye ünler, anneliğini ve ev içi emeğini anımsatırken, babam gülümser, "Anneni de feminist yaptın!" dediğinde, bunu da kabullenmez, "Kimse kimseyi bir şey yapamaz!" derdi. Dürüstlüğü, o ölçülü ve sahiplenici fedakârlığı karşısında kendimizi yenik hissederdik.

Çok şeyleri biriktirirdi, susardı çoğu kez. Yalnızlığının da ustasıydı. Düzenli, mutlu bir ev onun için her şeydi. Ayrılığımı, aklımın ve fikrimin kitaplarda olmasını hiç kabullenemedi. Mahkemeden eve döndüğümde, başını ellerinin arasına almış, "Te dilê xwe rehet kirr, de icar runê ciyê xwe de!" (İçin rahatladı mı, şimdi git otur oturduğun yerde!) demişti.

2012’de ısrarlarıma dayanamamış babam ile Cenevre'ye gelip üç hafta kalmışlardı. Paris'i sevmiş, ama Cenevre'yi sevmemişti, sevmeyişinin altında başka şeyler yattığını çok iyi biliyordum. Ya tramvaya bindiğimizde siyahi bir çocuğu içtenlikle sevip "Bonjour bonjour!" deyişi...

İnsan tanıma sanatı ise bambaşkaydı, nadiren yanılırdı. Düşündüklerinin çıkması ürkütürdü. Son yıllarda, ölümden sıkça söz eder olmuştu, birilerine muhtaç kalma durumu ve o gururu... Hep "Temiz ölüm!" der dururdu.

Geçen yılın dört Mart’ında, ev sahibinin köpeği acı acı ürüyordu, iki yıldan beri, hiç böyle ürüdüğüne tanık olmamıştım, ev sahibinin doksanlık annesi mi ölecek acaba diye düşünmüştüm. İçimde bir huzursuzluk vardı, ne okumak ne de yazmak istiyordum. Beni arayan doktor arkadaşım, "Seni ilk kez bu denli mutsuz ve kırık sesli görüyorum" dediğinde, "Ben de bilemiyorum, garip bir sıkıntı var içimde" demiştim.

O gece gördüğüm rüyayla, sabaha karşı sıkıntıyla uyandım, rüyamı sıkça telefonlaştığımız arkadaşa anlattım. Rüyamda, iki sarı greyderin ıslak, kırmızı toprağı kazdığını, aniden deprem olduğunu, şaşkınlıkla çevreme bakıp, tepeye sıçradığımı görmüştüm. Boğulur gibi olma halim yine geçmedi, uykuya sığındım; iki saat sonra ter içinde uyandığım tam o saatler annemin kaza geçirdiği anlarmış.

O gün her zamanki gibi yürüyüşe çıkmış. Yağmurlu günde gecikince, "Aradığınız kişiye şu anda ulaşılmıyor" sesi babamı ürkütmüş. Evinin hemen yanı başında, bir an önce eve ulaşma isteği... Duyulan ambulans sesi... Pencerenin önünde kaygıyla bekleyen babam, "Bu kez, bu kez de eve gelseydi!" derken, "Xweyê mirî her tim kor e!" (Ölü sahipleri hep kördür).

Annemin Mart ayında vefat edişi, pazar günü gömülüşü, sonra Diyarbakır “Yeniköy" mezarlığına gittiğimde, iki sarı greyderin ıslak kırmızı toprağı kazması ne garip! "Suss suss!" diyor içimdeki ses, Taybet Ana'nın kar altında kalan, buz tutan bedeni gözlerimin önüne geldikçe utanıyorum da... Gün geçtikçe acı azalır deniyordu, acı köklü bir tohum gibi sürgün verirken, özel ve nesnel acı bir sarmal gibi... Güzel günler yakın olur mu ki!

17 Şubat 2017, Cenevre

https://t24.com.tr/…/aci-koklu-bir-tohum-gibi-yuregimde,1092

Yorumlar (0)
11
sisli
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 10 19
5. Gaziantep FK 10 15
6. Kasımpaşa 11 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Tuzlaspor 11 21
4. Samsunspor 11 20
5. Adana Demirspor 10 18
6. İstanbulspor 11 18
7. Altay 10 17
8. Giresunspor 11 17
9. Bursaspor 12 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Ümraniye 12 13
13. Adanaspor 9 12
14. Menemen Belediyespor 10 12
15. Bandırmaspor 11 11
16. Ankaraspor 11 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. West Ham 10 17
6. Southampton 10 17
7. Wolverhampton 10 17
8. Everton 10 16
9. M. United 9 16
10. Aston Villa 9 15
11. Man City 9 15
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 11 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Eibar 11 13
13. Deportivo Alaves 11 13
14. Celta de Vigo 12 13
15. Valencia 11 12
16. Real Betis 11 12
17. Osasuna 10 11
18. Real Valladolid 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7