TMMOB: Kentsel dönüşümde kentin sahipleri yok sayılıyor

TMMOB Amed İKK, "kentsel dönüşüm" adı altında yapılan yıkımla kentin asıl sahiplerinin yok sayıldığını belirterek, insanlar göç ettirilmeden ve borçlandırılmadan da çalışmaların yapılabileceğini vurguladı.  

Manşet 14.01.2022, 12:38
29
TMMOB: Kentsel dönüşümde kentin sahipleri yok sayılıyor

DİYARBAKIR - TMMOB Amed İKK, "kentsel dönüşüm" adı altında yapılan yıkımla kentin asıl sahiplerinin yok sayıldığını belirterek, insanlar göç ettirilmeden ve borçlandırılmadan da çalışmaların yapılabileceğini vurguladı.  

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Amed İl Koordinasyon Kurulu (İKK), kentte devam eden "kentsel dönüşüm" çalışmalarına dair yazılı açıklama yaptı. TMMOB'a bağlı Şehir Plancıları Odası'nın "mesleğin ve meslektaşların hak ve çıkarlarını korumak, şehir planları ve uygulamalarının, planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun yapılmasını denetlemek, bu konudaki eksiklikleri, yanlışlıkları ortadan kaldırmak için gerekli çalışmaları yapmak" gibi sorumluluklarının olduğu kaydedildi. 

RİSKLİ ALAN 'GÜVENLİK' KILIFI

1980 sonrasında köy boşaltmaları ve zorunlu göçlerle kentlere yoğun bir göç süreci başladığı, göçlerle birlikte de gecekondulaşma, bölgesel eşitsizlikler, kente uyum ve kentsel sistem gibi sorunlar ortaya çıktığı belirtilen açıklamada, "Bu süreçten sonra hızlı bir şekilde büyüyen Diyarbakır’da da benzer sorunlar yaşamaktadır. Devletin bu sorunları çözmeye yönelik geliştirdiği politik yaklaşımların mesleğe etkisi de çeşitli imar afları ve kentsel dönüşüme ilişkin anayasal düzenlemeler olmuştur" denildi. AKP'nin 2018 yılında "imar barışı" olarak adlandırılan imar affı uygulamasını yürürlüğe koyduğu anımsatılan açıklamada, "Bugün Diyarbakır da bir çok mahalle 'güvenlik' gerekçesi ile riskli alan ilan edildi ve birçok yapı sahibi o dönem yürürlükte olan ve bir kentsel dönüşüme kadar geçerliliği olan imar affından faydalandı. Hak sahiplerinin mülkiyet sorunu çözülmeden başlatılan bu kentsel dönüşüm projeleri kentin asıl sahiplerini yerlerinden edip mağdur edecektir" ifadelerine yer verildi.

SORULAR

Açıklamada, ruhsatsız yapılaşmanın önünü açan ve kaçak yapılara göz yuman yetkililere, "Madem burada yaşan yaşayan vatandaşlar işgalci neden elektrik ve vergi tahsilatı yapıldı?, Madem yapılar kaçaktı ve yıkılması gerekiyordu neden af çıkartarak oturmalarına izin verildi?" soruları yöneltildi. Devletin bölge insanının yaşam koşullarını iyileştirmeden yaptığı uygulamalarla barınma hakkını sekteye uğrattığının kaydedildiği açıklamada, devamla şu ifadelere yer verildi: 

KENTİN SAHİPLERİ

"Son süreçte bölgede uygulanmak istenen kentsel dönüşüm projeleri planlama disiplini yönünden parçacıldır ve bütünlükten uzak yapılan planlardır. Kentin asıl sahiplerinin -bölgede yıllardır yaşayan halkın- kültürünü, sosyal dokusunu ve yaşam alışkanlıklarını yok sayan bir planlama anlayışı bu halka reva görülemez. Öte yandan bu projelerde mesleğimizin ve imar uygulamalarının bağlı olduğu imar kanununa aykırılıklar bulunmaktadır. Yaratılmak istenilen rant alanlarıyla bölgede yaşayan halkı yerinden ederek görece daha yüksek gelir gruplarına hitap eden, yer yer yoğunluk artışları öngören, kentli için bölgede tanımlanması zorunlu olan kamusal alanlardan ya mahrum edilerek ya da bu alanların büyüklüklerinin küçültülerek daha fazla imar alanı yaratmak dışında hiçbir kaygı güdülmeyen bu planlama anlayışının hukuken bir karşılığı yoktur. 

YIK-YAP MANTIĞI

Güvenlik gerekçesiyle dokusu değiştirilmek istenilen yaşam alanlarında bölge halkı için hiçbir ekonomik gelecek tasarlanmazken yık-yap mantığıyla alanların rehabilite edildiği iddiasının gerçekliği yoktur. Sosyo-ekonomik bakımdan dezavantajlı olan grupları kentte kaderine terk etmek sorunları çözmediği gibi derinleştirir. Bölge halkını yerinden etmeden kentsel dönüşüm projeleri yapmak pek mümkündür. Ancak kar amacı gütmeden bölge halkı için sosyal konut projeleri kentsel dönüşüm alanında yapılabilir ve o bölgede yaşayan insanlar için kendi alışkanlıklarına ve geçinme biçimlerine uygun ekonomik işlevler kazandırılabilir. Doğalında gerçekleşecek bu yapı hem fiziksel hem sosyal açıdan kentli için daha yaşanılabilir hale gelecektir.

NASIL BİR DÖNÜŞÜM?

Ancak bu süreçte devlet ve TOKİ eliyle özel sektöre sermaye birikim kanalları açan bu dönüşüm sürecinin, düşük gelirli kesim açısından çoğunlukla ekonomik ve sosyal ağların kaybedilmesi ve daha güvencesiz yaşam pratiklerine maruz bırakıldığı görülmektedir. Uygulanmak istenen kentsel dönüşüm modeli her koşulda bankaya borçlanmayı zorunlu hale getirmekte ve ödeme güçlüğü yaşayanlar açısından ciddi bir yoksullaşmaya ve mülksüzleşme sürecine yol açmaktadır.

Günümüz kentsel dönüşüm projeleri konusunda gerek afet riski ve güvenlik kaygısı gerekse rant beklentisi üzerinden bir anlaşmanın oluştuğunu görebilmekteyiz. Tam da bu noktada kentsel dönüşüm nasıl ve kimin için yapılmalı üzerinden biz meslek odaları olarak süreçleri takip etmekteyiz. Diyarbakır’ın tarihi-coğrafi birikimleri ve sosyal çevresiyle uyumlu, değer üreten ve bu değeri adil bölüştüren, demokratik ve katılımcı bir kentsel dönüşüm sürecinin yaşanmasının mümkün olduğunu biliyoruz. 

Meslek odalarımızın kentsel dönüşüm uygulamalarındaki temel görüşü vatandaşın göç ettirilmeden ve borçlandırılmadan yapılarak yıllardır yaşadığı alanlarda kültürel ve sosyal dokusunu yaşam alışkanlıklarıyla devam ettirmesidir. İstenirse gayet uygulanabilecek bir yöntemdir. Mücadelemizin temeline halkı koyup kentsel dönüşüme sorgulayıcı bakmamızın sebebi, daha sürdürülebilir yöntemlerle yapılabileceğindendir. Mücadelemiz mesleki değerleri ve vatandaşı esas alarak devam edecektir."

Yorumlar (0)
4
açık
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Samsunspor 19 30
8. Adanaspor 19 29
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 19 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü