Yazar Mehmet Akdoğan: Anadilde yazmak bizim gibi yasaklı bir dile sahip olanlar için zor bir durum.

      DİYARBAKIR- ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ SÖYLEYİŞ;  Bayê Cilo romanı, Destana Cizîrê, guhnedin loman ve Sevda benim için Çarmahtı yazan Kürt yazar Mehmet Akdoğan Gazeteci Hamza ÖZKAN’nın sorularını yanıtladı.

Manşet 21.12.2019, 07:13 21.12.2019, 07:13
2
Yazar Mehmet Akdoğan: Anadilde yazmak bizim gibi yasaklı bir dile sahip olanlar için zor bir durum.

 

 

 

DİYARBAKIR- ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ SÖYLEYİŞBayê Cilo romanı, Destana Cizîrê, guhnedin loman ve Sevda benim için Çarmahtı yazan Kürt yazar Mehmet Akdoğan Gazeteci Hamza ÖZKAN’nın sorularını yanıtladı.



 

Söyleşimize sizi tanıyarak başlamak istiyoruz,  Yazar Mehmet Akdoğan kimdir, neler yapar, nasıl bir hayat görüşünü benimser, evrenle ve insanla nasıl bir ilişki içindedir?

Mehmet akdoğan; yaşadığı yeri seven, yaptığı her şeye anlam veren, herkesin payını gördüğü, hayalini ekebileceği, mutlu olabileceği, doğası ile var olmayı becermek isteyen bir dünya görüşüne sahibim. Yaptığı her şeyde buna hizmet etmek isteyen biri. Bunun için boşluk bırakmadan dolu dolu yaşamak istemektedir.

Bir şair olarak dil sizin için nasıl bir anlam taşıyor ve özelinde şiir sizin için ne ifade ediyor?

Uğrunda bedel ödenen her şeyin temelinde dil olduğuna inanan biriyim. Dolayısıyla dil var olma gerekçesidir. Dilden bağımsız yürütülen hiçbir mücadele, tam anlamıyla hedefine hizmet edemez diye düşünüyorum. Şiir ise bu dilin ve yaşadığın yerin acısı, sevinci ve haykırışıdır. Dolayısıyla şiir benim için kutsaldır. Bedel ödeyenlerin şiire yaklaşımı daha anlamlıdır. Bu benim içinde aynı şeyi ifade eder.

Şiir yazmak nasıl bir süreç, hangi aşamalarda geçiyorsunuz?

Şiir yazmanın belli bir zamanı yoktur. Şiir bir duygu işidir. Her zaman görülmez. Etkileşimin en yoğun olduğu anda bir vahiy gibi ortaya çıkar ve kendini yazdırır.

Mehmet Akdoğan Destana Cizîrê ile ilgili görsel sonucu

Ana dilinizde şiir ve Roman yazmak nasıl bir süreç neler hissettiriyor size, Türkçe şiir yazmayla kıyasladığınızda ne tür farklılıklar var, iki dil ile şiir ve roman yazabilmek nasıl bir deneyim?

Anadilde yazmak bizim gibi yasaklı bir dile sahip olanlar için zor bir durum. Biliyorsunuz bedelden bahsettik. Yazmak ne kadar seni mutlu ediyorsa, engellemelerde seni o kadar acıtır. Dolayısıyla böylesi bir dünyada pişiyorsun. Bunu da belki de en muazzam direniş olarak görebiliriz. Bu uğurda bu toprak çok yazarları bağrına bastı. Bu nedenle Türkçe ile kıyaslanmak bile doğru olmaz. Biri yasaklı bir de dayatılan bir dil. Ne yazması, ne konuşması aynı hakka sahip değil.

Yayınlanan Bayê Cîlo, Sevda benim için Çarmahtı kitaplarınızın temaları neler, okuyucuya neler anlatıyorsunuz, kitaplarınız nasıl bir sanat anlayışı ile yazıldı?

Bu ülkede romanlar veya şiirler kendini yazdırır. Var olan ve kırk yıla yayılmış zemin, yazanlara büyük bir yazma fırsatı sunmuştur. Cesareti olan, bedel ödemeyi göze alanlar yazmakta zorlanmazlar. Çünkü trajedi yazarını yaratmanın bütün koşullarını sunmuştur.  Bu trajedi destanlara, kahramanlıklara fazlasıyla yazara yazma malzemesi sunmuştur. Yazdığım Bayê Cilo romanı, Destana Cizîrê ve guhnedin loman kitabimin, şiirleri de bundan bağımsız değildir. Ülkemizin acıları, sevinçleri, kahramanlıkları ve aşklarıyla doludur. Roman olarak kendi ülkemin romanı diyebilirim. Dolayısıyla okuyucuların kendi anadiliyle okuduğu, beğeni topladığını düşündüğüm bir roman. Şiirler hem klasik yani divan hem de serbest yani modern şiir temelinde yazılmıştır. Dolayısıyla birçoğu sanatçılar tarafından bestelendi.

Türkiye ve şiir kavramlarını aynı anda kullandığımızda aslında tek bir şiirden bahsedemiyoruz. Bu topraklarda yaşayan pek çok halkın şiirinden de bahsetmek gerekiyor. Kürtçe şiirler yazan biri olarak Türkiye’de şiir ve Kürt şiiri hakkında neler söylersiniz?

Türkiye de birçok halk beraberce yaşadığı için birçok dilde mevcuttur. Halkların birbirinden farklılığı olduğu gibi şiirlerinde de farklılıklar vardır. Bu bölgenin zenginliği olarak tanımladığımız bir olgudur. Fakat maalesef Türkçe dışında çok ciddi bir baskı ve asimilasyon altında oldukları için kendi gerçekliği ile ortaya çıkmasına izin verilmiyor. Bana göre bu ülkemiz açısından ciddi bir sorundur.

Hep şiirlerinizden söz ettik ama ‘Bayê Cilo ‘kitabınız roman olarak raflardaki yerini aldı. Roman yazmaya sizi iten ne oldu, romanın sizdeki yeri nedir?

Roman yazmak bir nevi kendi penceremden tanık olduğum olayların üstümde yarattığı etkinin dile gelmesidir. Tanık olduğun şeylere sırtını dönemezsin ve görmezden gelemezsin. Dolayısıyla bendeki yeri çok önemli ve asla yazmaktan vazgeçemeyeceğim bir olgudur. Ana dilinde yazmak var olmanın mücadelesinde en ön safta direnmenin bir başka adı olduğunu farkındayım.

Türkiye’nin geleceğine dair endişeleriniz nelerdir, bu gidişat sizi, sanatı ve özelde de edebiyatı nasıl etkiliyor?

Mutlu olmak istiyorum. Fakat mevcut hükümetin veya devleti yöneten üst aklın yaklaşımı maalesef çok umut vermiyor. Fakat umut vermiyor diye her yazarın, her edebiyatçının, her sanatçının ve demokrasi adına konuşan herkesin yapacağı bir şeyin kalmadığı anlamına gelmiyor. Her alanın bir direnişi ve demokrasi çizgisini güçlendirmek için yapacağı bir şeyi vardır. Engellemeler her zaman kendinden daha büyük çıkışları da getirmektedir. Buna inanıyorum. Yazmak başlı başına bir direnmedir.

Ötekilerin Gündemi olarak çok teşekkür ederiz

Yorumlar (0)
1
light rain and snow
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 17 26
9. Antalyaspor 18 24
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. West Ham 18 29
9. Aston Villa 15 26
10. Chelsea 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Günün Karikatürü Tümü