Yeni yaşam gazete yazarı Mehveş Evîn yazdı: Hayatta kalmak için yeni çözümlere ihtiyacımız var

Dördüncü İstanbul Tasarım Bienali’nin düzenlendiği mekanlardan biri,Yapı Kredi Kültür Sanat. Galatasaray Lisesi’nin karşısındaki bina geçen yıl yenilenerek açıldığında “Kuruyan Beyoğlu”için umut olmuştu.

Manşet 22.10.2018, 05:58 22.10.2018, 05:58
2
Yeni yaşam gazete yazarı Mehveş Evîn yazdı: Hayatta kalmak için yeni çözümlere ihtiyacımız var

Dördüncü İstanbul Tasarım Bienali’nin düzenlendiği mekanlardan biri,Yapı Kredi Kültür Sanat.Galatasaray Lisesi’nin karşısındaki bina geçen yıl yenilenerek açıldığında “Kuruyan Beyoğlu”için umut olmuştu.

Mekan, sokaktan geçenin meşhur Akdeniz Heykeli’ni de görebildiği büyük, modern bir sanat alanına dönüştürüldü.

Cumartesi Anneleri’ni oturtmamakta kararlı emniyet güçlerinin haftalardır barikatlarla çevirdiği, önüne 7/24 TOMA park ettiği YKSS ve Galatasary Meydanı, bana kalırsa günümüz Türkiyesi’nin trajedisini bir karede özetliyor:

Bir tarafta Türkiye’nin en köklü, prestijli, okullarından biri.Diğer tarafta bilgi ağlarını, bağlantılarını araştıran,teknoloji ve hiyerarşileri eleştiren “Akışlar Okulu”nun, sermayenin simgesi bir sanat mekanında sergilenirken polislerce kuşatılması, başlı başına bir ironi değil de ne?

“Günümüz, eski güçlerin maddi bolluktan ve bilgi kıtlığından oluşan aynı geleneksel sistemi yeniden icat etmeyi denediği, en iyi ihtimalle olağandışı, en kötü ihtimalle korkutucu bir geçiş dönemi.(…) Toplumu düzenlemek, devletleri yapılandırmak, gezegene karşı değil birlikte yaşamak, gerçekliği kurmacadan ayırmak, birbirimizle ilişki kurmak, basitçe hayatta kalmak için yeni önerilere ihtiyacımız var. Sınıfta veya evdeki kanapede oturup, elden ayaktan düşüren aynı eğitim sisteminin ürettiği öğretmenlerden ve liderlerden bir çözüm beklemek, artık çözüm değil.,

Öğretilmiş kalıpların dışına çıkmak

Heyecan verici, öyle değil mi? Bu satırları 4.Tasarım Bienali için hazırlanan “Öğrenme Biçimi Olarak Tasarım” kitapçığında yayınlanan kuratörlerin denemesinden alıntıladım. (Jan Boelen,Nadine Botha,Vera Sacchetta).

Bu yılki Tasarım Bienali,“Okullar Okulu” başlığı altında düzenlendi: Bir öğrenme biçimi olarak tasarım nedir? Herşeyin bu kadar hızlı değiştiği bir dünyada, alışılmış, öğretilmiş kalıplardan çıkmaya kafa yormayacaksa, tasarım ne işe yarar?

Öğrenmenin giderek daha fazla kalıplara sıkıştırıldığı, hatta insanların tektip düşünceye, davranışa, fikre zorlandığı bir dünyada, bu denemenin kıymetli olduğuna inanıyorum.

Bienal mekanlarını gezerseniz sanat veya tasarım şahikası aramayın, maksat dünyaya, insana, bilgiye farklı bakmak…

Yapı Kredi Kültür’de Bienal kapsamında sergilenen işlerden bir örnek vereyim: Ebru Kurbak’ın “Yalnız Gezegen”i.

Sanatçı,tasarımcı, eğitimci Kurbak,“Lonely Planet” adlı rehber kitabın Lübnan-Suriye 2011 baskısından yola çıkarak bugün, kitapta anlatılan yerlere, insanlara ne olduğunu aktaran farklı bir“gerçeklik haritasi” çıkarmış.

Savaşın getirdiği yıkım nasıl anlatılır?

Aslında Lonely Planet (Yalnız Gezegen), sıradan bir turist rehberinin ötesinde,farklı ülkelerin kültürü,tarihi, doğal, beşeri özelliklerini anlatan bir kitap dizisi.Malum, politik ve ekonomik koşullar sürekli değiştiğinden her ülke/bölge için bilgiler de yenileniyor, yeniden basım yapılıyor.

Tabii Suriye gibi savaşla parçalanmış, hızlı ve radikal biçimde değişmiş bir ülkede değişenleri bir rehber kitap anlatamayacağı gibi, tehlikeli olduğu için kimsenin gidip görmeye niyeti de yok.

Kurbak, piyasadaki bir rehber kitaptan yola çıkarak çatışma bölgelerinde yaşayan insanların bu radikal dönüşümü farklı yaşadığını, gündelik hayatın, savaşa rağmen bir biçimde aktığını ortaya koymuş.

Bunu yaparken,tek bir anlatıcı,tek bir bakış açısından kurtulup birebir görüştüğü Suriyeli mültecilerin aktardığı bilgilerden yararlanmış: Gündelik hayatta savaşla değişenin ne olduğunu “Yalnız Gezegen” sayfalarının üzerinde yaptığı düzeltmeler ve eklemelerle aktarmaya çalışmış.Mesela şehirlerin haritası değişti.Nüfus değişti, insanlar öldü.Tarihi eserler, doğa yerle bir edildi.

Fikir basit, sonuç çarpıcı.

Kurbak’ın işini incelerken Diyarbakır’ın Sur’unu,Mardin’i,Hasankeyf’i düşündüm: Lonely Planet’in Türkiye baskısı, yaşanan yıkıma, yoğun göçe, açıkhava hapishanesine dönen şehirlerde dolaşmaya cesaret edip anlatmaya yetişebilir mi? Gazeteciler yapamazken onlar nasıl yapsın?

Belki de yazarak, konuşarak anlatamadığımızı, bir bölgenin nasıl sosyal ve kültürel mirasından, doğal güzelliklerinden edildiğini anlatmanın farklı yollarını aramalıyız…

Not: Tavsiyem,Bienali bir rehber eşliğinde veya kulaklıkla gezmeniz. Farklı mekanlar burada: http://aschoolofschools.iksv.org/tr/#sectionvenues-detaillink

Yorumlar (0)
14°
açık
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 17 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 17 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü