Yeni Yaşam Gazetesinde Tarihin Bellegi: Yaşamı ben de çok seviyorum ama…

‘Zaferin elde edilebilir olduğunu düşünerek mertçe savaştım. (…) İnanıyorum ki gelecek kuşaklar gerçek uğruna savaşmayı tüm yaşam zevklerinden üstün tutacaklardır’“Donuk ve solgun görünüyordu.

Manşet 03.06.2018, 04:29 03.06.2018, 04:29
0
Yeni Yaşam Gazetesinde Tarihin Bellegi: Yaşamı ben de çok seviyorum ama…

‘Zaferin elde edilebilir
olduğunu düşünerek mertçe savaştım. (…)
İnanıyorum ki gelecek

kuşaklar gerçek uğruna savaşmayı tüm yaşam zevklerinden üstün tutacaklardır’“Donuk ve solgun görünüyordu. İşkenceler yüzünden çok kan yitirmişti. Mafsalları tekerlek işkencesinden yırtılmıştı. Etleri bazı yerlerinde kemiğine kadar parçalanmıştı… Odun yığınına götürüldü ve orada soyuldu. Ardından direğe bağlandı ve canlı olarak yakıldı.”

17 Şubat 1600… Görgü tanığı Kaspar Schoppe böyle anlatıyor onun son anlarını…
Giordano Bruno’dan söz ediyoruz… Filozof, gökbilimci, rahip ve en önemlisi de hakikat aşığı… Yakılmadan önceki son sözleri şöyleydi: “Bilgisizliğin azgınlığına karşı savaştım. İnanınki dünya nimetleri, ya da öz saygı için bu acıya katlanmıyorum, yaşamı ben de çok seviyorum; fakat inançlarım bunun üstündedir.” Gerçekten de hep öyle yaşadı ve öyle öldü.

Kaçmakla geçen bir hayat

Soylu bir ailenin çocuğu olarak 1548’de İtalya’nın Nola kasabasında dünyaya gelen Bruno, on altı yaşındayken Dominiken tarikatına girdi. Ancak, Kopernikus sistemi ile tanışınca, tarikattan sıyrıldı. Din adamlarını yalancılık, sahtecilik ve dejenerasyonla suçlayarak, Ortaçağ Hıristiyan inancıyla arasındaki bağları kopardı. “Tanrı, iradesini hakim kılmak için yeryüzündeki iyi insanları kullanır; yeryüzündeki kötü insanlar ise kendi iradelerini hakim kılmak için Tanrı’yı kullanırlar” diyordu ve bu kadarı bile ‘sapkın’ ilan edilmesi için yeterliydi. Önce Roma’ya ve ardından Kuzey İtalya’ya kaçtı. Daha sonraları artık hiçbir yerde kalıcı olarak yaşayamadı, Cenevre, Güney Fransa, Paris ve Londra…

Yeni bir evren felsefesi

Bruno’nun asıl şimşekleri üstüne çeken düşünceleri ise Aristotelesçi ‘kapalı evren’ görüşünden sıyrılarak evrenin sonsuz ve eşdağılımlı olmasıyla ilgiliydi. “Sınırsız mekandaki sonsuz maddeler bir bütünlük içindedir. Dünya sonsuz gezegenler ve yıldızlardan sadece biridir ve hiçbir ayrıcalığı yoktur. Uzay yaratılmamıştır ve hiçbir şey değişmez değildir” diyordu Bruno. Bu, neredeyse günümüzün evren felsefesiydi ve Kilise’nin o günkü bütün dogmalarının sarsılması demekti. Üstelik Bruno, evrenin sonsuzluğu yanında evrenin birliği ilkesini de benimsiyor, Ortaçağ felsefesinde temel alınan gök ile yer ayrılığını reddediyordu.

Yedi yıl boyunca işkence

Sonunda Venedik’te “Bellek Geliştirme Sanatı” dersleri verirken, tutuklandı. 30 Temmuz 1592’de başlayan işkenceli sorgu, neredeyse 8 yıl boyunca kesintisiz olarak sürdü. Engizisyon bu süre boyunca din, dünya, bilim ve özgürlük üzerine düşüncelerinde yanıldığını itiraf etmesini istemekte ama Bruno korkunç işkencelere karşı direnmekteydi. “Ne gördüğüm hakikati gizlemekten hoşlanırım, ne de bunu açıkça ifade etmekten korkarım. Aydınlık ve karanlık arasındaki, bilim ve cehalet arasındaki savaşa her yerde katıldım. Bundan dolayı her yerde zorlukla karşılaştım ve cehaletin babaları olan resmi akademisyenlerin yanı sıra kalın kafalı çoğunluğun öfkesinde hedef olarak yaşadım” diyordu o, korkunç işkencelerde bile bu görüşünü hiç değiştirmedi. Şöyle diyordu: “İnsanın sırf çoğunlukta olduğu için, kitlelerle ya da çoğunlukla aynı şekilde düşünmek istemesi aşağılık ve düşük bir kafası olduğunun kanıtıdır. Halkın çoğunluğu ona inansın inanmasın, hakikat değişmez.”

Nihayet, 14 Ocak 1599’da son uyarı yapıldı: “Yanıldığınızı, pişman olduğunuzu kabul edin ve imzalayın.” Bruno’nun yanıtı ise netti; “Pişmanlık duyacağım hiçbir düşünceyi benimsemedim.” Böylece, artık ‘iflah olmazlığına’ karar verilmiş olan Bruno, Şubat 1600’de Roma Valilik Mahkemesi’nin önüne çıkarıldı; artık bir canlı cenaze halindeydi, fiziksel olarak tükenmişti ama mahkemenin “Bruno kâfirdir, yakılarak arındırılacaktır” kararını duyduğunda yine de salonun ortasında dimdik durup, “Siz kararı bildirirken korkuyorsunuz; fakat ben dinlerken korkmuyorum” diye meydan okumasını bildi.

Gerçek uğruna

17 Şubat 1600’de, Roma’nın Campo de Fiori Meydanı’na getirdiler onu. “Yaşamak için elimden geleni yaptım” dedi direğe bağlanırken. Sonra, alevler yükseldi. Yaşamayı seven ama sırf soluk alıp vermek için de doğru bildiğinden şaşmayan bir büyük insanın tarihin derinliklerinden gelen sesi ise hâlâ kulaklarımızda…

banner3
Yorumlar (0)
14
açık
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 8 20
2. Fenerbahçe 9 20
3. Galatasaray 9 17
4. Gaziantep FK 9 14
5. Karagümrük 9 13
6. Başakşehir 9 13
7. Beşiktaş 8 13
8. Konyaspor 8 12
9. Rizespor 8 12
10. Kasımpaşa 9 12
11. Hatayspor 7 12
12. Trabzonspor 10 12
13. Göztepe 8 11
14. Malatyaspor 8 11
15. Sivasspor 8 9
16. Antalyaspor 9 9
17. Erzurumspor 8 8
18. Kayserispor 8 7
19. Gençlerbirliği 8 5
20. Denizlispor 8 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 10 20
2. Adana Demirspor 9 18
3. Ankara Keçiörengücü 10 18
4. Tuzlaspor 9 18
5. İstanbulspor 9 17
6. Samsunspor 10 17
7. Giresunspor 9 15
8. Bursaspor 10 14
9. Balıkesirspor 10 14
10. Altay 8 13
11. Akhisar Bld.Spor 10 13
12. Adanaspor 9 12
13. Ümraniye 10 10
14. Bandırmaspor 10 8
15. Boluspor 10 7
16. Menemen Belediyespor 8 6
17. Ankaraspor 9 5
18. Eskişehirspor 10 1
Takımlar O P
1. Tottenham 9 20
2. Liverpool 9 20
3. Chelsea 9 18
4. Leicester City 9 18
5. Southampton 9 17
6. Everton 9 16
7. Aston Villa 8 15
8. West Ham 9 14
9. Wolverhampton 9 14
10. Newcastle 10 14
11. M. United 8 13
12. Arsenal 9 13
13. Crystal Palace 10 13
14. Man City 8 12
15. Leeds United 9 11
16. Brighton 9 9
17. Burnley 8 5
18. Fulham 9 4
19. West Bromwich 9 3
20. Sheffield United 9 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 23
2. Atletico Madrid 8 20
3. Villarreal 10 19
4. Real Madrid 9 17
5. Cádiz 10 14
6. Granada 9 14
7. Sevilla 8 13
8. Athletic Bilbao 9 12
9. Valencia 10 12
10. Elche 8 12
11. Getafe 9 12
12. Real Betis 10 12
13. Barcelona 8 11
14. Osasuna 9 11
15. Deportivo Alaves 10 10
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 11 10
18. Levante 10 8
19. Huesca 10 7
20. Celta de Vigo 10 7