Yok olan türlerden hangileri kurtarılmalı?

      ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ; Dünyadaki birçok tür yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğundan, çevre bilimciler, “Yanan hayat kütüphanesinden hangi kitapları kurtarmalıyız?” sorusuna bir yanıt buldu. Araştırmacılar, tehdit altında olan çeşitli sayıdaki türleri kurtarmak için, normalde korunmaları maliyetli olan nadir ve eski türleri de içeren uygun maliyetli bir yöntem geliştirdi.

Manşet 10.08.2019, 06:22 10.08.2019, 06:22
3
Yok olan türlerden hangileri kurtarılmalı?

 

 

 

ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ; Dünyadaki birçok tür yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğundan, çevre bilimciler, “Yanan hayat kütüphanesinden hangi kitapları kurtarmalıyız?” sorusuna bir yanıt buldu.



Araştırmacılar, tehdit altında olan çeşitli sayıdaki türleri kurtarmak için, normalde korunmaları maliyetli olan nadir ve eski türleri de içeren uygun maliyetli bir yöntem geliştirdi.

Kurtarmak istedikleri türleri ve genetik çeşitliliği en üst düzeye çıkarmaya yardımcı olan bu yeni teknik, dünya çapındaki doğal kaynak yöneticilerinin karşılaştığı “daha fazla sayıda, yeni ve daha yaygın türleri mi yoksa daha az sayıda, eşsiz ve daha eski türleri mi korumak daha değerli olur” ikilemini gidermeye de yardımcı oluyor.

Elifnur Bingöl'ün arkeofili'nde yer alan haberine göre Dr. Joseph Bennett, “Bu teknoloji, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerin hem türlerini hem de gen çeşitliliğini mümkün olduğunca korumasına yardımcı olacak.” diyor.

“Küresel yok olma krizi her geçen gün daha da kötüye gidiyor ve koruma fonları biyolojik çeşitliliğin azalmasını engellemeye çok az yetiyor. Bu tıpkı yanmakta olan bir kütüphaneye benziyor, elimizden geldiğince değerli bilgileri kurtarmalıyız.”

“Seçmek zorunda kalsak birkaç tane nadir, eski büyük kitapları mı alırız yoksa bu antik kitaplardan daha az bilgi içeren fakat daha fazla sayıdaki küçük kitapları mı yanımıza alırız?”

Dr. Bennett, son derece farklı türlerin az sayıda yakın akrabası olduğunu ve soylarının milyonlarca yıldır hayat ağacında izole edildiğini belirtiyor. Ataları diğer memelilerden 160-200 milyon yıl kadar önce ayrılmış olan ornitorenkler, Avustralya’nın “nadir, eski ve büyük kitap” örneği olarak verilebilir.

Farklı türler diğerlerinden izole yaşadığından, gelecekte ekosistemin sağlığı ve hatta tıp alanının gelişimi için çok önemli olabilecek eşsiz genler de içeriyor. Örneğin, eski ve genetik olarak farklı bir tür olan mabet ağacı, bir zamanlar soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıyayken şimdilerde geleneksel tıpta kullanılmakta.

“Bu nedenle daha farklı türleri kaybetmek, nadir görülen eski bir kitabı kaybetmek gibidir, milyonlarca yıllık evrimin yanında bu genetik bilginin kaybı anlamına da gelir” diyor. “Fakat bu türlerin korunması pahalı olduğundan, beş veya on tür yerine bir veya iki türü kurtarılmak zorunda kalınabilir.”

TEHDİT ALTINDA OLAN 700 TÜR ÜZERİNDE ÇALIŞMA 

Bu ikilemi çözmek için araştırmacılar, verilen para miktarı ile kaç tane tür ve ne kadar genetik çeşitliliğin kurtarılabileceğini hesaplayan bir bilgisayar programı geliştirdi.

Program, her bir türü ne kadar tehdit altında olduğu, kurtarılma maliyeti ve genetik olarak ne kadar eşsiz olduğu gibi farklı ölçütlere göre sınıflandırdı.

Dr. Bennett, “Programı, Yeni Zelanda’nın en çok tehdit altında olan 700 türü ile yapılan bir örnek olay çalışmasında kullandık. Bu çalışmada, nadir türlerin korunmasına önem verdik, bu nedenle bir türün genleri ne kadar eşsizse, o kadar yüksek sırada yer aldı.”

“Bu programı kullanarak, kısıtlı bir bütçeyle maksimum genetik çeşitliliği korurken aynı zamanda çok sayıda farklı türü koruyabileceğimiz bir denge kurduk.”

Eşsiz bir tür kurtarılamayacak kadar çok maliyetli olsaydı, korunabilecek toplam tür ve genetik çeşitliliği önemli ölçüde azaltırdı, bu nedenle ekip daha az eşsiz olan türlere para harcamanın en iyi çözüm olduğunu keşfetti.

“Fakat haberler iyi, en iyi çözümümüz hala çoğu türün %95’ine ve bütçemize göre elde edebileceğimiz genetik çeşitliliğin %95’ine ulaşabildi.”

“Bu, hem genetik çeşitliliğe hem de tür çeşitliliğine öncelik vermenin mümkün olabileceği anlamına geliyor, biyolojik çeşitliliğin bu iki yönü birbiriyle çatışmak zorunda değil. Türler arasında dikkatli bir şekilde seçim yapmak zorunda kalacağız fakat alacağımız karşılık bu çabaya değer.”

Profesör Hugh Possingham, “Hangi türe öncelik verileceği üzerine yapılan araştırmalar, hükümetlerin, çevre örgütlerinin ve koruma topluluklarını harekete geçirdi ve tüm Avustralya’daki türleri güvence altına almak için yeterli bağış toplayacakları stratejiler geliştirmelerini sağladı.” diyor (Artı Gerçek )

Yorumlar (0)
11°
açık
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 19 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12
Günün Karikatürü Tümü