banner9

banner8

Girê Miraza’dan daha neler çıkacak? Gazeteciler haberi nasıl yapacak?

Riha (Urfa) Xirabreşk'teki (Örencik) Girê Miraza (Göbeklitepe) ilk kez fark edildiğinde tarih 1964’tü. Ancak kazıların başlaması için neredeyse 30 yıl beklemek gerekecekti. Başladıktan sonraysa yer altında gizli geçmişe dair merak, kendi kendini büyüttü.

Medya 10.11.2022, 09:28 10.11.2022, 09:33
11
Girê Miraza’dan daha neler çıkacak? Gazeteciler haberi nasıl yapacak?
banner44

Barış Avşar *

Riha (Urfa) Xirabreşk'teki (Örencik) Girê Miraza (Göbeklitepe) ilk kez fark edildiğinde tarih 1964’tü. Ancak kazıların başlaması için neredeyse 30 yıl beklemek gerekecekti. Başladıktan sonraysa yer altında gizli geçmişe dair merak, kendi kendini büyüttü. Yıllar içerisinde çıkarılan her yeni taş sütunda, taşa işlenmiş her yeni kabartmada burada 12 bin yıl önce neler olup bittiğine ilişkin –özellikle Avrupa basınında yapılan yayınların da etkisiyle- yeni teoriler üretildi. 

Toprak altından çıkarılanlar, bilinen herhangi bir medeniyetle ilişkilendirilemeyecek kadar eski olduğundan, “tarihin başladığı yer” denildi. Yapıların düzeni ve –başlangıçta- herhangi bir yerleşim bulunamaması gibi gerekçelerle “ilk tapınak” denildi. Bölgede kendiliğinden yetişen tahılın beslenmede kullanılmış olması, ortaya çıkarılan yapıların devasa boyutları, uzun süre boyunca bir inşa faaliyetinin devam ettiğinin anlaşılması ve kabartmalardaki güçlü anlatım nedeniyle “insanlığın çıktığı yer” denildi…

***

Ancak Girê Miraza’daki arkeolojik çalışmalar devam ettikçe, çıkarılanların sayısı arttıkça ve ne oldukları anlaşıldıkça, aynı bölgedeki başka kazı alanlarından gelen sonuçların bilgileri eklendikçe daha çarpıcı bir durum çıktı ortaya: İnsanlar 12 bin yıl önce emeğin ve dayanışmanın gücüyle hayatı o güne kadar olduğundan başka ve yeniden kurmaya başlamışlardı! 

Toprak altından çıkanlar bu yüzden önemliydi, gerçek değerleri de buradaydı…

"Bereketli Hilal"in kuzey çatısını oluşturan bölgede bulunan 30’a yakın kazı alanındaki sonuçlar, bize bugün tek bir merkezle sınırlı olmayan büyük bir insanlık öyküsü ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.

***

Girê Miraza’nın sadece bir ‘tapınak’ olmadığını, çevresinde konut yapıları bulunduğunu, Êlih’deki (Batman) Hallan Çemi, Amed’deki (Diyarbakır) Qotê Ber Çem (Çayönü) gibi aynı kültür bölgesinde 30’a yakın neolitik dönem yerleşimi bulunduğunu biliyoruz artık. Bu yerleşimler arasındaki geçişleri ya da farklılıkları bilimin sayesinde giderek daha çok öğreniyoruz. Son öğrendiklerimizden biri de Girê Miraza’da öğütme taşlarının bulunduğu oldu. 12 bin yıl önce binlerce kişilik nüfusun yaşadığı bu yerdeki taşların nasıl kullanıldığı araştırılıyor şimdi.

Ancak tüm bunların sonuçlarını alabilmek için sabır lazım. Sabır ve titizlikle yürütülecek çalışmaların sonunda ortaya çıkacak bu büyük insanlık hikayesinin tamamı… İçerisinde büyük devrimlerin, büyük alt üst oluşların, büyük felaketlerin ve büyük umutların olduğu bir hikaye…

İnsan medeniyetinin doğaya karşı özgürleşerek kendini var etme hikayesi…

***

Kısa bir süre önce Mezopotamya Ajansı’ndan bir gazeteci ile sohbet ederken, bölgedeki sıcak gündemle birlikte, kültür varlıklarının, onlar hakkında yapılan çalışmaların haberlerinin yapılmasının, bunların da bir gündem başlığı olarak izlenmesinin ne kadar önemli olduğunu konuşmuştuk. Diyarbakır’da 16 gazeteci hakkında tutuklama kararının verildiği günlerdi. Şimdi 9 gazeteci daha tutuklandı. 12 bin yıl öncesinde olup biteni anlamaya çalışırken, bugün olanları açıklamanın zorlaştığı günleri yaşıyoruz yine. Cezaevlerindeki bütün gazetecilerin özgür kalıp işlerinin başına dönebildiği, haberlerini yapabildikleri günlere kavuşmak dileğiyle…

* Gazete Duvar Genel Yayın Yönetmeni

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Keçiörengücü 15 26
4. Rizespor 14 25
5. Pendikspor 14 25
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü