banner9

banner8

Muhalefetten ‘dezenformasyon yasasına’ şerh

Dijital Mecralar Komisyonu’nda kabul edilen “Dezenformasyon yasasına” muhalefet şerh düştü. HDP ve CHP, yeni suç tipiyle muhalif basının susturulmak istendiğine dikkati çekti.

Medya 09.06.2022, 00:00 09.06.2022, 00:02
24
Muhalefetten ‘dezenformasyon yasasına’ şerh
banner44

ANKARA – Dijital Mecralar Komisyonu’nda kabul edilen “Dezenformasyon yasasına” muhalefet şerh düştü. HDP ve CHP, yeni suç tipiyle muhalif basının susturulmak istendiğine dikkati çekti.

MA'nın haberine göre; AKP ve MHP milletvekillerinin imzasıyla getirilen ve kamuoyunda dezenformasyon yasası olarak da bilinen “Basın Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” muhalefet şerh düştü.

‘MEDYA ALANI TEK TİPLEŞTİRİLMEK İSTENİYOR’

Teklife şerh düşen Halkların Demokratik Partisi (HDP), teklifle TCK’da yeni bir suç tipi, sosyal medya kuruluşlarıyla internet haberciliği yapan sitelere yeni müeyyideler, engellemeler ve gerek kullanıcı ve gerekse sosyal medya ağ sağlayıcılarına kısıtlamaları beraberinde getirecek olan kısıtlamalar içeren bir sansür torba yasası olduğunu vurguladı. Dezenformasyona karşı mücadele edileceği algısıyla hazırlanan bu kanun teklifinin, medya alanını tek tipleştirme, gazeteciliğin temellerini tehdit eden, kişilik hakları ve nefret söylemi gibi bütün dünyanın bahsetmeye çalıştığı dijital dünya sorunlarına hiçbir çözüm getirmeyeceği gibi yeni sorunlar yaratacağı şerhte vurgulandı.

YENİ SUÇ TİPİ

“Türkiye’de siyasi faaliyetlerin neredeyse tümünün kriminalize edildiği bir ortamda bu yasal düzenleme ile zaten sınırlı olan özgürlüklerin tamamen ortadan kaldırılmasına neden olacaktır” denilen şerhte, “Sorgulamayan, gerçekleri ortaya çıkarmayan ve susturulmuş bir toplum hedeflenmektedir. Yeni suç tipinin siyasal iktidarının çıkarlarını koruyacak nitelikte ve ayrıca muhalefet partilerini, sivil toplumu ve özellikle basını baskılayacak ve terörle mücadele yasasını da geniş yorumlamak suretiyle endişe verilecek düzeyde kısıtlamalara neden olacak şekilde hazırlanmış olması kabul edilebilir bir durum değildir” diye belirtildi.

Teklifin 29’uncu maddesiyle yeni suç tipinin yaratıldığına dikkat çekilen şerhte, “29. Maddesiyle oluşturulan yeni suç tipinin 'korku ve panik, iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse…’ şeklindeki suç tanımının soyut olması ve sınırlarının açıkça belirlenmiş olmaması çok ciddi keyfi uygulamaları da beraberinde getirecek olan bir husustur. Bu mantık aynı zamanda Anayasada belirtilen kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesine de aykırılık teşkil edebilecek olan bir durumdur. Asılsız haber, tahrif edilmiş haber gibi… Sınırları belli olmayan suç tipi, çağdaş ve demokratik ceza yasası bakımından suç olarak tanımlanacak bir durum değildir” ifadelerine yer verildi.

TOPLUM YARARI GÖZETİLMEDİ

Teklifin hazırlanma sürecinde de toplum yararının gözetilmediğine vurgu yapılan şerhte, “Teklife, meslek kuruluşları dâhil edilmemiş, Türkiye’deki toplumsal katmanlar dâhil edilmemiş, bu işin mutfağında çalışmış, sivil toplum örgütleri ve cumhuriyetin kuruluşundan bu yana bu işin içinde olan basın emekçilerinin, gazetecilerin kanun yapım sürecine dahil edilmediğini görüyoruz. Demokratik bir devletin oluşması için en önemli erklerden biri olan medya ayağı tamamıyla kontrol altına alınıyor. Hükûmet, siyasal iktidar bu antidemokratik süreçleri kendi eliyle yürütüyor. Tıpkı yargıda olduğu gibi, tıpkı yasamada olduğu gibi yürütmenin bu kanun tekliflerinin ruhunda etkisini görüyoruz” denildi.

ÖRNEKLERLE HANGİ HABERLERİN YAPILAMAYACAĞI SIRALANDI

Kanun teklifiyle, “Enflasyon can yakıyor, enflasyon miktarını az göstermektir, buna ilişkin doğru haberleri baskılamaktır. Yoksulluğu örtbas etmektir. Toplantı ve gösteri hakkı askıdadır, bu gerçeği toplumdan kaçırmaktır. Konserler yasak, gösteriler yasak, toplumun yaşam tarzına müdahale var, bu hususlara itirazlara karşı bu kanun teklifi gündemdedir. HDP’yi kapatma, Kobanê Kumpas Davasına karşı yükselen itirazları baskılamak için bu kanun gündemdedir. Bu yasa ile Van’da gözaltına alındıktan sonra Osman Şiban ile birlikte işkence gören ve 'helikopterden atıldığı’ iddialarıyla gündeme gelen Servet Turgut yaşamını yitirdi. Bu haberlerin önüne geçmek için bu yasa teklifi getirilmektedir. Cemaatlere ait vakıf ve derneklere aktarılan kaynakların sorgulanması ve bu konularda haber yapılmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Bu yönüyle bir sansür ve susturma yasasıdır” ifadelerine yer verildi.

DİJİTAL ANAYASA ÖNERİSİ

Bütün bu antidemokratik yasa tekliflerine rağmen, dijitalleşen bir dünyada tüm farklılıkların kendilerini ifade etmeleri ve çağdaş bir dünyada yer almanın yolu, bütün dünyaca kabul görmüş ve demokratik ilkelerin hâkim olduğu bir ‘Dijital Anayasa’ yapılması gerektiğini öneren HDP, yasa yapımına dair de şu önerileri sıraladı: “Tüm siyasal dinamik ve aktörlerin katılımı olmalıdır. Toplumu oluşturan farklı aidiyetlerin görüş ve talepleri içermelidir. Dijital dünyada öngörülebilir bütün gelişmeleri karşılayacak nitelikle olmalıdır. Tüm yurttaşlar için öngörülebilir evrensel bir hukuki düzen içermelidir. Bütün toplumun rızasının alındığı bir teklif olmalıdır. Liyakatin, zekanın, dijital birikimin hâkim olduğu bir kurallar dizisi olmalıdır.  Güvence mekanizmalarının sağlandığı ve denge denetlemenin sağlandığı erkler ayırımının hâkim olduğu kriterler içermelidir. Uluslararası kriterler esas alınmalıdır. İstisnai olarak çekince konulan ve evrensel insan haklarını içeren tüm yasalar dijital kanunda çekincesiz yer almalıdır. ‘Milli, manevi değerler, beka ve milli menfaat’ gibi ötekileri yok sayan kriterler içermemelidir.”

ÇOK DİLLİLİĞİ GÖREN BİR TEKLİF ÖNERİSİ 

Gazetecilere yönelik 2021 yılında yaşanan hak ihlallerine de yer verilen şerhte, eleştiriler şöyle sıralandı: “Muhalif ve Kürt basınının üzerinde artan baskı ve sansürün önlenmesi bir yana mevcut kanun teklifi yasalaştığında basın özgürlüklerine dair son kırıntılarda ve toplumun hakikatlere ulaşma özgürlüğü yok edilecektir. Değişiklik teklifinin geneline bakıldığında da dezenformasyon algısıyla, objektif olmayan kavramlarla, düşünce özgürlüğü ortadan kaldırılmak istenmektedir. Gazeteciliğin temel işlevine müdahale edilmektedir. Basın kanunda yapılmak istenen değişiklikler, basın alanını tamamen iktidarın keyfi uygulamalarıyla düzenlenmesini amaçlamaktadır. Yapılmak istenen değişiklik basın alanındaki tek dilliğini de sürdürmektedir. Kürtçe, Ermenice, Rumca, Süryanice, İbranice, Çerkezce, Lazca gibi dillerde gazetecilik yapmaya çalışan gazeteleri ve gazetecileri koruyacak ayakta tutacak bir düzenleme yapılmalıdır.”

SANSÜR YASASI

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) şerhinde ise teklif, “toplumsal muhalefeti bastırma yasası” ve “sansür yasası” olarak yorumlandı. Teklifin “oldubitti” yöntemi ile seçimler öncesi hayata geçirilmesinin hedeflendiği kaydedilen şerhte, “Teklifin hazırlanış sürecinde sivil toplumun, meslek örgütlerinin görüşlerine başvurulmadığı gibi muhalefet de bu sürecin dışında tutulmuş, konunun asıl muhatabı olan Dijital Mecralar Komisyonu dahi sürece dâhil edilmemiştir” denildi.

 ‘İFADE ALMA ÖZGÜRLÜĞÜNE KELEPÇE VURULUYOR’

Geniş tanımlı suç tipi eleştirisine dikkat çeken CHP şerhinde de, şunlar kaydedildi: “Teklif, sansür ve oto sansüre yol açacak, ifade ve basın özgürlüğünü daha da daraltacak düzenlemeler barındırmaktadır. Teklifte, fazlasıyla geniş tanımlanmış bir suç tiplemesi mevcuttur. Hangi bilginin ne düzeyde halkı yanıltıcı bilgi olarak değerlendirileceği büyük bir belirsizlik taşımaktadır. Ancak bu konunun düzenlenmesinde, ifade ve haber alma özgürlüklerinin zedelenmemesi öncelikli hedeflerden biri olmalıdır. Böylesi bir ortamda, internete, ifade ve haber alma özgürlüğüne kelepçe vurulmak istenmesi kabul edilemez. Yapılacak olan düzenlemenin çağdaş demokrasi ilkeleri çerçevesinde, tüm paydaşların sürece dahil olduğu, konunun tüm boyutları ile uzun uzadıya tartışılıp olgunlaştırılabildiği, çoğulcu bir bakış açısı ışığında, vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini, basın özgürlüğünü güvence altına alacak bir şekilde yapılmasıdır.”

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına  verirsiniz?
Bu Pazar Erken Seçim Olsa Oyunuzu Hangi İttifak'ına verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 14 25
4. Pendikspor 14 25
5. Bodrumspor 15 25
6. Keçiörengücü 14 25
7. Boluspor 14 25
8. Bandırmaspor 15 24
9. Manisa FK 14 23
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü