21.11.2020, 22:36 35

"Oğlum, bu ihtilal mahkemesi, sizin ilmi savunmalarınızı okumaz bile…" (4)

Celalettin Can'ın Independent Türkçe için Hüsamettin Cindoruk'la yaptığı röportajın dördüncü kısmı

Celalettin Can 78'liler Girişimi Sözcüsü Celalettin Can 

Celalettin Can: İdamlar ve idam hükümlerinin infaz edildiğini ailelerine haber vermiştiniz, isterseniz bıraktığımız yerden devam edelim...

DAHA FAZLA OKU

Hüsamettin Cindoruk: Benim ceza hukuku hocam Prof. Faruk Erem'di. Faruk Erem bizi idama karşı yetiştirmiştir. Onun bir sözü var; "İdam devletin tasarlayarak adam öldürmesidir."  

O, idam davalarını üzerine ücretsiz alırdı ve bizi de öyle yetiştirmişti. Mesela İstanbul'da olan idam davalarını bana yönlendirirdi. Ben hayatımda beş ya da altı idam talep edilen davada müvekkillerimi kurtardım.
 

Prof. Faruk Erem, Prof. Ali Fuat Başgil.jpg

Prof. Faruk Erem, Prof. Ali Fuat Başgil


Bir tek Hasan Polatkan'ı kurtaramadım. Allah rahmet eylesin, idam ettiler Hasan Bey'i; hem de haksız, hukuksuz bir şekilde. Bir maliye bakanının darbeyle ne alakası olabilir? Ben tanığım, o davada Hasan Bey tam manasıyla suçsuzdu.

Peki, neden Hasan Bey'i idam ettiler, yani ne gördüler onda? Şimdi söylemekte belki sakınca var veya yok. Ama memur maaşlarına, bunun içine ordu mensuplarını da katabilirsiniz, gerekli zammı yapmadığı, kendisine yapılan talepleri kabul etmediği gibi hakkında birikmiş birtakım şikayetler vardı.

Ben bunu asker kesimden şöyle duydum: 'Sayın Menderes askerin itibarını düşürmek istiyor, bunun bir parçası olarak da maaşları aşağı çekiyor. Onları muhtaç konuma düşürüyor ve bundan dolayı bir tepki var kendisine.'

Demek ki askerler Menderes'in bu tutumuna Hasan Polatkan'ı da ortak etmişler. Evet, Hasan Bey eli sıkı bir insandı ama Türkiye'de ilk denk bütçeyi de yapan bir maliye bakanı idi.

Çok iyi bir maliyeci idi ve hakikaten hesap adamıydı. Özel hayatında da eli sıkı olan bir insandı; bunun siyasette canıyla ödediği anlaşılıyor.

Dosyaları incelediğiniz zaman da göreceksiniz... Hiçbir suç iddiası kanıtlanamıyor. Fatin Rüştü Zorlu ile ilgili de hiçbir suç iddiası kanıtlanamıyor. Onu da asıyorlar.

Niye asıyorlar? Hasan Polatkan'dan farklı olarak Fatin Rüştü Zorlu dik kafalı bir insan, mahkemede de dik kafalı. Hakimlerle dövüşen kavga eden çok sert bir insan.

Benim gördüğüm, mahkemede Fatin Rüştü Zorlu ve Celal Bayar ikisi de kahramandı. Fatin Rüştü Zorlu, mahkemeye boyun eğmeyenlerdendi… Hatta mahkemede bir tür gardiyan görevi üstlenen subaylar Fatin Rüştü'yü dövdüler, ağzını burnunu kırdılar.
 

Fatin zorlu ve Celal Bayar.jpg

Fatin Rüştü Zorlu ve Celal Bayar


Celalettin Can: Mahkemede mi yaptılar bunu?..

Hüsamettin Cindoruk: Duruşmaya ara verildiğinde yaptılar. Demek istediğim şu; mahkemede de dik başlılığından, cesaretinden, sert bir insan oluşundan ödün vermedi. Bana sorarsanız son yılların en iyi dışişleri bakanı idi.

Kıbrıs meselesini kurtaran, antlaşmayı yapan dışişleri bakanı idi. Kıbrıs davasıyla ilgili söylediği ve yaptığı o kadar iyi şeyler vardı ki…  Ben onu mahkemede tanıdım.

Hasan Bey ise daha yılmış, yorulmuş, yıkılmıştı. Fatin Rüştü Zorlu öyle değildi. 'Hodri meydan' diyen, çok cesur bir insandı.  

Kıbrıs davasında da herkesin aklında o vardı, bugün de kamuoyunda o var. Ölmeden evvel Rauf Denktaş bana, "İçimde bir ukde var, Fatin Rüştü'nün heykelini Kıbrıs'a dikemedim" derdi.

Yani Rauf Bey bile Kıbrıs davasını kurtaran adamın Fatin Rüştü olduğunu söylüyor. Allah rahmet eylesin, onu da astılar.
 

Rauf Denkta aa.jpg

Rauf Denktaş / Fotoğraf: AA


Peki, iddianamede ne yazıyordu? Yani 'şu gerekçeden dolayı idamına…' derken ne söyleniyordu? Hiçbir şey yoktu; "Fatin Rütşün Adnan Bey'in yakınıydı" vs. yani hissi laflar…

Ben şunu gördüm; ihtilal ya da darbe mahkemesinde hüküm vermek için gerekçeye ihtiyaç duyulmuyor. Askeri mahkemede gerekçe olur, bu bakımdan askeri yargı ihtilal mahkemelerinden nispeten daha iyi bir yargıdır. Öyle ki o darbe mahkemelerinde görev alan sivil hakimler bile gerekçeye önem vermiyor.


Celalettin Can: Zaten özel mahkemeymiş…

Hüsamettin Cindoruk: Evet, özel mahkeme. Kararı peşin veriyor. Bu mahkemeler kararını verirken sanığın mahkemedeki davranışlarına, yani asiliklerine ya da uysallıklarına çok bakıyor. Mesela diyor ki kararda "Duruşmadaki tavrıyla Adnan Menderes'e çok yakın olduğu anlaşılmıştır."


Celalettin Can: Kiminle ilgili diyor bunu?

Hüsamettin Cindoruk: Fatin Rüştü Zorlu için diyor. Çünkü mahkemede Fatin Rüştü Zorlu, "Adnan Bey'den diktatör olmaz, şeker gibi adamdır" deyince, Mahkeme Başkanı Başol, çok kızdı ve şunları söyleyebildi: "Otur yerine şeker gibi adammış. Hala savunuyor." ...

Murat Ali Ülgen adlı bir mebus vardı. Parlamentoda hiç konuşmayan bir mebus, mahkemede oturduğu yerden laf atmış o laflardan ötürü on yıl hapse mahkûm oldu. Demek istediğim şu; bir ihtilal mahkemesi fevkalade tehlikelidir.

Bir anımı da anlatayım: Bir avukat arkadaşla birlikte, sanıklarla ilgili müdafaa hazırladık. Bu müdafaanın müsveddesiyle ilgili aklımızda Prof. Ali Fuat Başgil vardı. Tanınmış bir anayasa profesörü idi. Onun adı sağcı diye çıkmıştı ama vatansever bir insandı.

Dik insandı. Yassıada Mahkemesi'nde Mahkeme Başkanı Salim Başol ile tartışacak kadar da sert bir insandı.
 

Salim Başol ve Savcısı Altay Ömer Egese.jpg

Salim Başol ve Savcısı Altay Ömer Egesel


Müvekkillerimiz "Savunmayı git onunla konuş" dediler. Ben de savunmayı alıp konuşmak için Ali Fuat Başgil'e gittim. Şöyle bir baktı bana ve dedi ki,

"Tahkikat encümenini nasıl savunuyorsunuz, Salahiyet Kanununu nasıl savunuyorsunuz, meclis zabıtlarının yasaklanmasını nasıl savunuyorsunuz, onları evvela sen bana anlat, ben de fikrimi söyleyeyim."

"Gerekçelerimiz var…" deyince, döndü bana baktı dedi ki,

- "Oğlum, bu ihtilal mahkemesi, sizin ilmi savunmalarınızı okumaz bile. Benim fikrimi soruyorsan oradan çok idam kararı çıkar ama siz yine de savunmanızı yapın. Ben sana bir kahve ikram edeyim." 

Onu da tutuklamışlardı. Balmumcu Hapishanesi'nde beraber hapis yatmıştık. Onun hatırına bana bir kahve ikram edip beni yolcu etti.

Sonra arkadaşlarımın yanına döndüm,

"Ne dedi" diye sordular

"Hiç savunma yapmayın, diyor" dedim.

O anlama geliyordu dedikleri, nitekim hepsi doğru çıktı. Gerçekten 15 idam kararı verildi. Bunlardan üçü Ankara'da onaylandı ve infaz edildi.

Sayısını hatırlamadığım kadar müebbet hapis cezası verildi. 400'ün üzerinde mebus yargılanıyordu, birkaçı beraat etti ama onlar da sporcu, şair, entelektüel mebuslardı ve dediğim gibi Adnan Menderes tarafından "süs" olsun diye oraya konmuş mebuslardı.

Birkaç tane emekli general ise beraat etti.

Kalan mebusların hepsi mahkûm oldu…

Tabi bütün bunlar bizde büyük bir hayal kırıklığı olarak kaldı.

….

(Devam edeceğiz)

Yorumlar (0)
11°
orta şiddetli yağmur
Günün Anketi Tümü
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Sosyal medya da verilerimizi zaten izinsiz kullanılıyor, şimdi de yasal zeminde kullanmak istiyorlar.. Sizce çözüm?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Bursaspor 18 30
7. Tuzlaspor 17 30
8. Ankara Keçiörengücü 17 28
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 19 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 20 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü