ARŞİV / NEDEN KADIN SAĞLIK HAREKETİ?

    ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ: Toplumsal sorunların kökeninde kadın erkek ilişkilerindeki sorunsallık yatar. Sağlıkta algı ve hizmetler düzleminde yaşanan çarpıtmanın kökeni de aynı sorundan beslenir.

SAĞLIK-EĞİTİM 30.01.2020, 20:17 30.01.2020, 20:17
0
ARŞİV / NEDEN KADIN SAĞLIK HAREKETİ?

 

 

ÖTEKİLERİN GÜNDEMİ: Toplumsal sorunların kökeninde kadın erkek ilişkilerindeki sorunsallık yatar. Sağlıkta algı ve hizmetler düzleminde yaşanan çarpıtmanın kökeni de aynı sorundan beslenir. Bu indirgemeci bir yaklaşım değil,  tarihsel akış içinde açığa çıkan bir gerçekliktir.

Doğaltopluma karşı erkek egemen sınıflı toplum ve kadın kırımı

Diğer canlılardan farklı olarak İnsan toplumsallaşarak kendini var etmiştir. Toplumsallaşmanındinamik öznesi kadındır. Kadın eksenli gelişen ilk toplumsallaşma kollektiviteye dayalı, doğa ile ilişkinin özdeşlik temelinde kurulduğu, çoğullaşmanın ve farklılaşmanın zenginlik olarak kucaklandığı, duygusal zekânın gelişkin olduğu bir zihniyet dünyasını yansıtır.Biliniyor ki insanlığın maddi ve manevi üretiminin çok çeşitli ve zengin ilk örnekleri bu toplumsal dönemde geliştirilmiştir.

Kadın eksenli bu toplumsallaşmadan ilk kopuşu/sapmayı ifade eden hiyerarşik toplum,üretilen bu değerleri gasp etme üzerine şekillenmiştir. Erkek egemen tahakküm ve sömürü düzenibu ilk kırılmadan, sınıflı uygarlığın son aşaması olan kapitalist moderniteye kadar da, birbirinin üstüne yığılan bir süreç olarak kurumlaşmasını güçlendirmiştir. Her toplumsal sistem bir öncekinin yarattığı sorunlara çözüm üretme iddiasıyla ve diğerinin reddi üzerine gelişirken, kadın üzerinde gelişen erkek egemen denetim politikaları bir toplumsal sistemden diğerine devredilmiş ve üzerine eklenerek günümüzde çok katmerli bir yapıya dönüşmüştür.

Doğal sağlığa karşı kapitalistmodernisttıp ve kadın kırımı

Toplumsallaşmanın dinamik öznesi olan kadın, sağlığında öznesi olmuştur. Toplumsallaşma dinamikleri sağlıkta da yaşama geçmiştir. Doğal toplumda temel bir kadın etkinliği olarak yürütülen sağlık, doğa ile uyumlu, cinsiyetçi olmayan, bütüncül, hiyerarşi geliştirmeyen özellikleriyle öne çıkar.

Kapitalist modernitedetıp algı ve hizmetler düzeyinde bağımlı kılan, ayrımcı, tek tip, toplumdan soyutlanmış, metalaşmış ve toplumdan çok hegemonun varlığını ve iktidarını sürdürmesine hizmet eden bir niteliğe bürünmüştür.

Sağlıktemel olarak bir kadın etkinliği/eyleyişi iken,kadınlar neden bilinçli olarak sağlıktan dışlanmıştır?  Bu soruya verilecek cevap, çarpıklıkların analizini doğru yapmanın önkoşulu olmak yanında alternatifin yaratılması içinde bir zorunluluktur.Çünkü her iki sağlık anlayışı birbirinden farklıdır. Doğal sağlıktaki algı ve uygulama yaklaşımı modern tıp açısından tehdit olarak görülmüştür.

Doğal sağlık ile modern tıp arasındaki farklar

Kadınlar sağlığı bir kimsenin bir başkasına yaptığı bir şey olarak değil, karşılıklı ilişkiye dayalı bir süreç olarak görürler. Bu ilişki aracılığıyla kurulan bağ her iki taraf içinde yaşam veren ve yaşamı zenginleştiren bir şeydir. Bedeni aklı ve ruhu insanın ayrılmaz doğası olarak görür ve sağlığın bu üçlü doğanın her bir ögesini etkilediğine inanırlar. Hastalığın, başka şeylerin yanı sıra, hem duygusal hem de ruhsal gelişme için katalizör olduğunu düşünürler. Bu kadınlar bütünlüğü arayan diğerlerine eşlik etmeyi, yardım etmeyi, öğretmeyi ve özen göstermeyi seçmiştir*. Bu biçimiyle modern tıptaki hekim – hasta ilişkisinin tersine hiyerarşik bir ilişki değildir, bağımlı kılmaz ve toplumsallaşmaya hizmet eder. Bu niteliğiyle iktidar tekellerinin özgürlüklere karşı giriştiği savaşta toplumun öz savunmasını güçlendirir.

Geleneksel olarak kadınlar sağlıkta bakım ve sağaltım birbirinden ayrılmaz bir bütünlük içinde görürken, modern tıp birbirinden ayırmış, daha önemli görülen sağaltım erkek hekimin işi olurken emek yoğun bakım işleri kadına ait görülmüştür. Bakım ve sağaltımın parçalanarak birbirinden ayrılması hizmeti verenler arasında bir hiyerarşi yaratmış, sağaltımdan sorumlu erkek hekim karar verici pozisyonuyla otorite konumuna yükseltilirken, kadınlar sağaltımdan dışlanarak erkek hekimin yardımcı pozisyonuna hapsedilmiş, emeği değersizleştirilmiştir.

Dişili içeren sağaltım bilinci hepimizin yaşayan, soluyan küresel bir varlığın parçaları olduğumuzu kabul ederİnsan bedeni aklı ve ruhuyla bu bütünün parçasıdır.*Modern tıbbın dayandığı paradigma bu bütünlüğü ikili karşıtlık temelinde parçalayarak insanı doğanın karşısında/üstünde konumlandırır. Aynı yöntem insanın bedeni ve ruhunun parçalanmasında da kullanılır. Yani bütünlük ve uyum hem mikro hem de makro düzeyde parçalanarak yok sayılır.Böylelikle ruhundan koparılan, makineleştirilen bedenve insanın dışında bir doğa kavrayışı ile hem beden ve hem de  doğaher türlü denetime ve sömürüye açık hale getirilir.

Temel farklılıklardan biri de sağlık bilgisinin üretimi ve kullanımına ilişkindir.Kadınların bilgileri kendi bedenlerinin ötesinde yaşamın dönüştürülmesi için gerekli ve hayatiydi ve kadınlardan kadınlara aktarılan bilgi, bir tür ağ vazifesi de görmekteydi.Modern tıp beslendiği akademik pozitivist bilim aracılığıyla gerçeği sadece laboratuvar ortamında elde edilmiş bilgiye indirgemiştir. Ancak elde edilen bu bilgi hem toplum dışı, hem eril, hem de devlet egemenlikli bilgidir.* Bir merkezden sunulan bu bilgi tekleşmeyi/tekelleşmeyi getirmiştir. Tekelleşen sağlık bilgisi en çok ta kadının kendi bedenine dair sağlık bilgisini elinden almıştır. Kadın ve bedeni arasına sızan iktidar bir yandan kadın bedeninin doğal süreçlerini tıbbileştirerek hastalık olarak tanımlamış diğer yandan da doğurganlığını denetim altına almıştır.

Tıbbın/sağaltımın kadınlardan alınıp, erkek hekim iktidarına verilmesi, çokça söylendiği gibi bilimin gücüyle değil, kadına karşı girişilen büyük ve kapsamlı bir cins kırımıyla mümkün olmuştur. Bu şiddete dayalı cinsiyetçi kuruluşuyla tıp algı ve hizmetler düzeyinde bağımlı kılan, ayrımcı, tek tip, toplumdan soyutlanmış, metalaşmış ve toplumdan çok hegemonun varlığını ve iktidarını sürdürmesine hizmet eden bir niteliğe bürünmüştür. Bu haliyle de toplumsallaşma karşıtıdır.

Bu nedenle,  binyıllarca biriktirdiği bilgi ve deneyimi zorla gasp edilen ve sağlıktan dışlanan kadınların yeniden sağlıktaki eski saygın konumuna dönmesi mücadelesi, yalnızca bu alandaki cinsiyet hiyerarşisini ortadan kaldırmayı değil, aynı zamanda kadınların ürettiği değerlerin sağlığa girmesiyle tıbbın yeniden toplumsal niteliğine kavuşturulmasını hedefleyecektir.

Doğal sağlığın inşasında esas aldığımız yaklaşım,  tamamıyla geçmişin tekrarı değil Gelenek ve bilimin içindeki iktidarcı öğelerden arındırarak dengeli bir bütünlük kurmak ve sağlığı yeniden toplumsal niteliğine kavuşturmaktır.

Alternatifin kuruluşunda ana eksen, demokrasi-ekoloji ve kadın özgürlüğüne dayalı yeni toplumsal paradigma, öncü ise kadındır.

Kadın sağlık hareketi ilkesel olarak

Cinsiyetçilikten, sömürüden, iktidardan/devletten, endüstriyel hegemonyadan arındırılmış;

Geleneksel birikimi de kapsayan, anti hiyerarşik, doğayla uyumlu, toplumsallığı esas alan bir harekettir.

 

*DTK 1. Sağlık Kongresi Belgeleri

http://atasoyersaglikpolitikaokulu.org/etkinlikler/kongreler/neden-kadin-saglik-hareketi/

http://atasoyersaglikpolitikaokulu.org/

Yorumlar (0)
7
sisli
Günün Anketi Tümü
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Olası bir erken seçimde hangi ittifaka oy verirsiniz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 9 16
5. Kasımpaşa 10 15
6. Gaziantep FK 10 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Samsunspor 11 20
4. Adana Demirspor 10 18
5. İstanbulspor 10 18
6. Tuzlaspor 10 18
7. Altay 10 17
8. Giresunspor 11 17
9. Bursaspor 11 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Adanaspor 9 12
13. Menemen Belediyespor 10 12
14. Bandırmaspor 11 11
15. Ümraniye 11 10
16. Ankaraspor 11 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. West Ham 10 17
6. Southampton 10 17
7. Wolverhampton 10 17
8. Everton 10 16
9. M. United 9 16
10. Aston Villa 9 15
11. Man City 9 15
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 10 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Eibar 11 13
13. Deportivo Alaves 11 13
14. Valencia 11 12
15. Real Betis 11 12
16. Osasuna 10 11
17. Real Valladolid 11 10
18. Celta de Vigo 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7