19.10.2021, 09:53 25

Sivil toplum ve siyasi krizden çıkış

Sivil toplum çalışmaları, benzer süreçler yaşamış birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de Avrupa Birliği ile müzakere sürecinde yaygınlaştı, çalışma alanlarının çeşitliliği çoğaldı.

Bu süreçte hak temelli sivil toplum örgütleri, çeşitli sorunlara ilişkin toplumda ciddi duyarlılıklar ve farkındalıklar yarattılar. Yapısal sorunlarını aşmaya ve gelişmeye çalıştılar.

Ancak pek çoğu bu fırsatı bulamadan, 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında KHK’lerle yasadışı olarak kapatıldılar. Hukukdışı KHK kararları ile anayasa ve uluslararası sözleşmeler çiğnenerek, sivil toplumun kurutulmaya çalışıldı.

Az sayıda sivil toplum örgütü ise olanlara rağmen ayakta durmak için direndiler,  büyük bedeller ödediler ve ödemeye devam ediyorlar.

Bu gün sivil toplum  çalışması  tüm dünyada ve Türkiye’de kendine küçümsenmeyecek bir yer edinmiş durumda. 19 yüzyıldan gelen klasik örgütlenme, çalışma tarzını aşarak, kendilerine yeni bir yol yaratma arayışını, iktidarın biat ettirme çabalarına, baskılarına ve yasaklamalarına rağmen sürdürüyor. Toplumsal bilinç gelişti.

Yeni sivil toplum örgütleri kuruluyor. Bunlardan biri de hafta sonu tanıtım toplantısına katıldığım Demokrasiyi Güçlendirme Derneği. Dernek, 1 Nisan 2021 tarihinde 11 kıymetli yurttaş tarafından kuruldu.

Derneğin özgünlüğü  kurulma nedeninde gizli. Bunu sözünü ettiğim tanıtım toplantısında derneğin kurucu başkanı felsefeci İlyas Buzgan şöyle tanımladı “Türkiye maalesef adaletin yerine arzularını ikame eden, yargıyı arzularının enstrümanı olarak kullanan, her şeyi denetleyen, herkesten hesap soran, ancak hesap vermeyi ve denetlenmeyi kabul etmeyen yozlaşmış bir iktidar tarafından uzun süredir yönetiliyor.” Yani derneği kuran kadro, Cumhurbaşkanı Hükümet Sistemi ile mücadeleyi stratejik bir mesele olarak görmekte.

Aynı konuşmada derneğin öncelikli hedefleri şöyle açıklandı: “ülke sorunlarına çözümler üretmek, üretilen çözümleri siyasi parti ve sivil toplum kuruluşları ile paylaşmak ve bunları kamuoyuna duyurmak. Ayrıca hukuk devleti nosyonunun gelişmesi, insan hakları bilincinin pekişmesi ve demokrasinin güçlenmesi için mücadele eden sivil toplum kuruluşlarını ve siyasi partileri desteklemek ve çözüm ortaklığı yapmak”.

Kuruluşundan bugüne altı ayda, farklı siyasi parti yetkililerinin ve akademisyenlerin katılımıyla 17 çevrimiçi toplantıda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin yarattığı sorunlar ele alındı. Önümüzdeki gümlerde muhalefet parti liderinin katılımıyla  Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem konulu yüzyüze toplantılar yapmayı planlanıyor.

Bir çoğu 2017 sonrası AK Parti’den ayrılanların kurduğu dernek,  kendini çok açık toplumsal muhalefetin yanında konumlandırıyor.  Bunun arka planında  ise, Türkiye gerçeklerini yansıtan AİHM’nin, AYM’nin ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile TÜİK’in verileri var.

İşte o veriler:  

AİHM’ne göre Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini 2016 yılında 115 kez, 2017 yılında 125 kez, 2018 yılında 185 kez, 2019 yılında 123 kez, 2020 yılında ise 106 kez ihlal etmiş. İhlal kararlarının 129’u ifade özgürlüğü, 132’si ise adil yargılanma hakkı ile ilgili.

Anayasa Mahkemesinin yayınladığı Bireysel Başvuru İstatistikleri raporuna göre, Anayasa Mahkemesi son yedi yılda 14.973 ihlal kararı vermiş. İhlal Kararlarının hak ve özgürlüklere göre dağılımına baktığımızda, 9332’sinin Adil Yargılanma hakkı, 2893’ünün Mülkiyet Hakkı ve 633’nün ise İfade Özgürlüğü hakkının ihlali ile ilgili olduğu görülüyor.

Derneğin  kerterizinin  Kopenhag siyasi kriterleri olduğu ifade ediliyor.    Bu kriterrlere göre  Türkiye’nin beş yılda hukuk, demokrasi, adalet, ifade, örgütlenme özgürlüğü ve insan hakları alanında geriye gittiğini berrak bir biçimde ortaya çıkıyor.

Bu olumsuz durum, Ankara’daki muhalif siyasetçilerin tek başına altından kalkacakları bir tablo değil. Sivil toplumun kendi rolünü üstlenmek zorunda olduğu bir eşikteyiz. Topyekûn ayağa kalkmak için daha fazla gecikmek demek, felakete gidişin önünden çekilmek anlamına gelir.

.

Yorumlar (0)
13
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
"Erken seçim olursa Cumhurbaşkanı kim olmalıdır? "
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 13 30
2. Man City 13 29
3. Liverpool 13 28
4. West Ham 13 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. M. United 13 18
9. Brighton 13 18
10. Leicester City 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 13 16
14. Everton 13 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 13 14
17. Watford 13 13
18. Norwich City 14 10
19. Burnley 12 9
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 14 33
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Günün Karikatürü Tümü
banner56