banner9

banner8

1 Haziran 1992: Rewşen Bedirxan yaşamını yitirdi

Gazeteci, yazar ve aydın Rewşen Bedirxan, 30 yıl önce bugün aramızdan ayrıldı. Rewşen, 19’uncu yüzyılın ikinci yarısında ailesinin sürgün edildiği Kayseri’de 11 Temmuz 1909’da dünyaya gelir.

Tarihten insanlık porteleri 01.06.2022, 09:25
6
1 Haziran 1992: Rewşen Bedirxan yaşamını yitirdi
banner44

Gazeteci, yazar ve aydın Rewşen Bedirxan, 30 yıl önce bugün aramızdan ayrıldı. Rewşen, 19’uncu yüzyılın ikinci yarısında ailesinin sürgün edildiği Kayseri’de 11 Temmuz 1909’da dünyaya gelir.  Sürgünde doğup büyüyen Rewşen, 1913 yılında Bedirxanilerin bu kez Ortadoğu ve Afrika’ya sürgüne gönderildiği dönemde Şam yakınlarındaki Salihiye dolaylarına yerleşir ailesiyle. Ailesinin de çabasıyla kendi dili ve kültürü ile yaşayan Rewşen, annesi öğretmen olmasını istese de hayali olan gazeteciliği seçer. Daha sonraları, her iki mesleği birlikte yapabileceğini düşünerek, Arap öğretmenlik okulunu bitirir. 1925’te Arapça öğretmeni olarak çalışır, bir dönem de okulda müdürlük yapar. Arapçası Kürtçesinden daha iyi olduğundan, edebi ve kültürel çalışmalarını Arapça yapar. 

Hawar dergisine yazan ilk Kürt kadın

1929 yılında Ömer Madan isimli bir Arap ile evlenen Rewşen, bu evliliğinden sonra Celadet Bedirxan ile evlenir. Rewşen’in eserlerinde, eşi Celadet Bedirxan’ın etkisi olur. Rewşen, eşi Celadet Bedirxan ile ilk Kürtçe dergi Hawar’a yazılar yazar. Bir dönem derginin editörlüğünü yapan Rewşen, aynı zamanda Latin alfabesiyle Hawar dergisine yazan ilk Kürt kadındır.

Rewşen,1934 yılında Kadın Birliği Derneği çalışmalarına katılır, ancak 1945’te Kahire’de yapılan kadın kongresinde çalışmalardan ayrılır. 1951’de Türkçeden iki öykü çevirir. İlki “Bir Kadının Anıları” başlığı ile basılır. İkincisi de “Aşk ile Çilem” adıyla yayınlanır. 

‘Jin û Bextiyariya’ makalesi

Rewşen Bedirxan, cins sorunu hakkında önemli makaleler de yazar. Amacı kadınlara ulaşabilmek, bilinçli ve aydınlık geleceğe yürüyecek cehaletle savaşan kadınlar görebilmekti. Bu amaçla kaleme aldığı makalesi “Jin û Bextiyariya”da şunları dile getirir: “Bugün birçok kadın, evin rahatlık ve güzelliğinin para ve zenginlik olduğuna inanıyor. Ancak öyle değildir. Huzur ve mutluluk sadece zenginlikte yatmaz. Fakirlerin öyle elbiseleri var ki, huzur ve bahtiyarlık onların içinde, zenginlerin köşklerinin içinden daha çok karar kılıyor ve rahat yer ediniyor. Güzellik ve bahtiyarlık para ve köşkler değil. Güzellik şudur: Güzel söz, alışveriş ve kendi milleti ve vatanına harcadığı emek, iş ve çalışmadır. Parayla olan yaşamın güzelliği biter. Ancak yurtseverlik ve bilgi ile olan yaşamın güzelliği bitmez.”

1951 yılında Celadet Bedirxan’ı kaybeden Rewşen, 1957 yılında Yunanistan’da gerçekleştirilen Kolonyalizm Karşıtı Kongre için Kürtleri temsil eden 6 delegeden biri olur.

Yaşamı boyunca toplumsal mücadele ve cins mücadelesi veren Rewşen, 1 Haziran 1992’de Suriye’nin Banyas kentinde yaşamını yitirir.

Tarihte bugün yaşanan kimi gelişmeler şöyle:

1981: Yazar Adalet Ağaoğlu'nun romanı “Fikrimin İnce Gülü”, “devletin askeri kuvvetlerini tahkir ve tezyif etmek” iddiasıyla toplatıldı. Adalet Ağaoğlu, 14 Temmuz 2020’de tedavi gördüğü hastanede 91 yaşında yaşamını yitirmişti.

2011: İranlı insan hakları aktivisti Haleh Sahabi 10 yıl önce bugün şüpheli şekilde yaşamını yitirdi. 4 Şubat 1958’de dünyaya gelen Haleh, "Barış için Anneler" grubunun bir üyesiyken 5 Ağustos 2009'da Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın ikinci yemin töreni sırasında Meclis önünde yapılan eylemde tutuklandı. "Rejim aleyhine propaganda yapmak" ve "kamu düzenini bozmak" suçlamalarıyla 2 yıl hapis cezası verilen Haleh, Mayıs 2011'de babasının cenazesi için geçici olarak serbest bırakıldı.

Haleh, babasının cenaze töreninde şüpheli şekilde yaşamını yitirdi. Hükümet, Haleh’in kalp krizi sonucu yaşamını yitirdiğini söylese de birçok kaynak, onun darp edilerek katledildiğini iddia ediyor. İddialara göre Haleh, babasının cenazesi sırasında Basij* milislerinin birkaç üyesiyle tartıştı. Cenaze töreni durdurulmaya çalışıldı ve Haleh’in babasının cenazesi kaçırıldı. Bu sırada Haleh yere düştü. 

ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mark Toner daha sonra yaptığı açıklamada, Haleh Sahabi'nin “İran güvenlik güçlerinin kınanması gereken eylemlerinin bir sonucu olarak öldüğünü” söylemişti.

2020: Mardin Nusaybin Barış Anneleri Meclisi üyesi Nure Tekin (64), kaldırıldığı Kızıltepe Devlet Hastanesi’nde yaşamını yitirdi. Uzun süredir rahim kanseri tedavisi gören Barış Annesi, rahatsızlanınca Kızıltepe Devlet Hastanesi’ne hastaneye kaldırıldı. Burada yaşamını yitiren Nure, ilçe merkezinde bulunan Hececa Mezarlığı’nda son yolculuğuna uğurlandı.

( Kaynak: JINNEWS )

Yorumlar (0)
24
açık
Günün Anketi Tümü
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü
banner58