15 Mart 1941: Tomris Uyar doğdu

Yazar Tomris Uyar, 15 Mart 1941’de dünyaya geldi. Tomris, Türkiye edebiyatına önemli eserler bırakır.

Tarihten insanlık porteleri 15.03.2022, 09:39
21
15 Mart 1941: Tomris Uyar doğdu
banner44

Yazar Tomris Uyar, 15 Mart 1941’de dünyaya geldi. Tomris, Türkiye edebiyatına önemli eserler bırakır.

Yazar Tomris Uyar, hukukçu Celile Hanım ile hukukçu ve yazar Ali Fuad Gedik’in kızı olarak 15 Mart 1941 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelir. Babasının bir şiir kitabı, annesinin ise yayımlanmamış çevirileri olan Tomris’in edebiyata ilgisi de ailesine dayanıyor. Henüz ortaokuldayken karar vermişti öykücü olmaya Tomris. Tomris, ortaokuldan sonra liseyi 1961’de şimdiki adı Robert Koleji olan Arnavutköy Amerikan Kız Koleji’ni 1963 yılında ise İstanbul Üniversitesi (İÜ) İktisat Fakültesi Gazetecilik Enstitüsü’nü bitirdi. İlk evliliğini Robert Koleji’nden arkadaşı olan gazeteci ve şair Ülkü Tamer ile yapan Tomris’in bu evlilikten bir kızı olur. Ancak Ekin ismini verdikleri kızları birkaç aylıkken sütten boğularak öldü ve bu sarsıcı olaydan sonra boşanırlar. Tomris’in ikinci eşi ise Turgut Uyar olur.

Tomris’in ilk çevirisi Rabinranath Tagore’den “Şekerden Bebek” 1962’de Varlık dergisinde yayımlanırken, ilk öyküsü “Kristin” ise Mart 1965’te çıktı. İlk öykü dosyası olan “Suya Yazılı”yı bitirdiğinde tarih 1967 idi. Adı, dosyanın kaderini de çizdi, “Suya Yazılı”nın tek kopyası Cemal Süreya ile birlikte çıkardıkları Papirüs dergisi yangınında kül olur. Geriye yalnızca 1965’te yayımlanan “Kristin” öyküsü kaldı. “Suya Yazılı”nın akıbetinden sonra yayımlanan ilk kitabı “İpek ve Bakır” olur.

Kadınların yaşadıklarını anlatır

Tomris, pek çok öyküsünde kadınları mercek altına alır, kadınları ve onların sıkıntılarını, kadın diliyle anlatan ve öykülerindeki ustaca kurguyla çözmeye çalışan yazarlardan biridir. Toplumsal kurallar ve dogmalarla hayatların nasıl kısıtlandığını, geleneği düstur edinmeyen, eğitimli, “bağımsız” kadınların ise yaşadıkları sıkıntıları, cesaretlerinin toplum tarafından nasıl törpülenmeye çalışıldığı, hayata karşı takındıkları dik başlı tavır karşısında bazen en yakınlarının kendilerine gösterdikleri tepkileri anlatır. 

Son kitabı “Güzel Yazı Defteri” olan Tomris, ardında 11 eser bırakarak 4 Temmuz 2003’te kanser hastalığı nedeniyle yaşamını yitirir.

Tarihte bugün yaşanan kimi gelişmeler şöyle:

1892: Bosnalı yazar, çevirmen Laura Papo Bohoreta Saraybosna’da 15 Mart 1892’de bugün doğdu. İlk Sefarad Yahudi ve Balkan feministi olarak kabul edilen Laura’nın ilk adı Luna’dır. Daha sonra ailesi İstanbul’a taşınınca adını Laura olarak değiştirir. Laura, ekonomik sıkıntılar nedeniyle gittikleri İstanbul’dan yine ekonomik sorunlar nedeniyle Saraybosna’ya dönen ailesine destek olmak için Fransızca, Latince, Almanca ve piyano dersleri verir. Laura aynı zamanda yok olmaya başlayan Sefarad geleneğini yaşatmak için edebi ve kültürel çalışmalar yapar. Buna ek olarak çeviri eserler de yayımlar.

Laura’nın yaşamında dönüm noktası olan ise Almanca basılan bir Bosna-Hersek gazetesi olan "Bosnische Post"ta yayınlanan "Siyasette Güney Slav kadınları" makalesiydi. Makalede Bosna-Hersek'teki Sefaradlı kadınlara ayrılan bölümde kadınlar “ataerkil değerleri sadık bir şekilde koruyan sadık bir kadın geleneği olan bir rahibe” olarak tanımlanır. Bu ifadelere öfkelenen Laura, aynı gazetede "Die Spanolische" başlığıyla Sefarad kadınına dair “daha gerçekçi” bir tabloyu çizmeyi amaçladı.

Laura’nın kadın konusundaki mücadelesi, toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesi değildi ama o kadınların pes etmemesi, iradesini ortaya çıkarması için, eğitim için teşvik ediyordu. 

2016: Batman'ın Merkez Aydınlıkevler Mahallesi'nde 2 kadın polisler tarafından infaz edildi. Görgü tanıklarının anlatımına göre kadınlar Veysel Karani Caddesi üzerinde yürümeye devam ettiği sırada polis tarafından kadınlara ateş açıldı. Yaklaşık 15 dakika boyunca bölgeden silah seslerinin geldiğini söyleyen görgü tanıkları bir kadının olay yerinde infaz edildiğini diğer kadının ise yaklaşık 200 metre uzaklıkta infaz edildiğini belirtti.

2016: Kobanê direnişinin sembollerinden YPJ savaşçısı Arîn Mîrkan’ın heykeli, ölümsüzleştiği Kobanê'de görkemli bir törenle açıldı. Törende konuşan heykeltıraş Zîrek Mîra, Rojava'da direnen Kürt kadınını simgeleyen heykelin kutlu olmasını diledi. Heykelin açılışı YPJ Komutanı Sorxwîn Kobanê ve heykeltraş Zîrek Mîra tarafından gerçekleştirildi. 

(Kaynak: JIN NEWS )

Yorumlar (0)
14
açık
Günün Anketi Tümü
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Sizce bir erken seçim yapılsa bunu hangi ittifak kazanır?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü
banner58