banner55

Kadınların özgüveni için mücadele etti: Yazar Mary Astell

Kadınların ve erkeklerin yaşamın her alanında eşit olduğunu savunan yazar Mary Astell, önyargısız düşünceyi ve kanıtlara bağlı inancı savunur. Kadınların kendilerine güvenmelerini ve önceliğin kendilerinde olmasını isteyen Mary Astell, bu düşüncelerini kitaplarında da dile getirir. 

Tarihten insanlık porteleri 10.04.2021, 22:42
11
Kadınların özgüveni için mücadele etti: Yazar Mary Astell

HABER MERKEZİ - Kadınların ve erkeklerin yaşamın her alanında eşit olduğunu savunan yazar Mary Astell, önyargısız düşünceyi ve kanıtlara bağlı inancı savunur. Kadınların kendilerine güvenmelerini ve önceliğin kendilerinde olmasını isteyen Mary Astell, bu düşüncelerini kitaplarında da dile getirir. 

"Eğer bütün insanlar özgür doğuyorsa nasıl olur da bütün kadınlar köle olarak doğar." Bu söz Mary Astell’e ait. 1666 yılında dünyaya gelen Mary’nin babası Newcastleli bir kömür tüccarıdır. Sekiz yaşına geldiğinde, resmi bir öğrenim görmeyen Mary, amcası tarafından eğitilir.  Mary, 12 yaşındayken babasını kaybeder. Babasından kalan mirasın, kardeşi Peter’in öğrenimine ayrılması üzerine annesi ile birlikte teyzesinin yanına yerleşen Mary, 1688 yılında hem annesini hem de teyzesini kaybeder. 

Kendine ait bir gelecek görememe

Londra’ya taşınan Mary, buradaki akrabalarından destek göremeyince, bunalıma girer ve kendisine ait bir gelecek görememeye başlar. “Bir geçim yoluna sahip olamam” diyen Mary, Canterbury Başpsikoposu William Sancroft’a yazarak yardım ister. Mary’nin zekasından ve dindarlığından etkilenen Başpsikopos William, para ve temasa geçebileceği kişilerin adlarını göndererek yanıt verir.  Bunun üzerinden çok geçmeden Mary, dönemin edebiyat ve felsefe çevrelerinde etkili bazı kadınlarla (Leydi Mary Chudleigh, Elizabeth Thomas, Judith Drake, Elizabeth Elstob ve Leydi Mary Wortley Montagu) tanışır.

‘Nasıl mutlu olabilirsiniz?’ 

Burada bir arkadaşı ile tuttuğu ev dönemin entelektüel merkezi haline gelen Mary, dönemin diğer kadın filozofları gibi Descartes’in felsefesini yorumlarken Locke’n Ampirizm’inden de etkilenir. Kadın ve erkeğin sahip olacağı ussal birikimin deneyimler ışığında kazanılacağını söyleyen Mary, kadınların da erkekler kadar akılcı olduklarını ve aynı eğitim hakkına layık oldukları fikrini savunan ilk İngiliz kadınlardan biridir. Mary, “Dünyaya bir bahçedeki laleler gibi güzelliğinizi göstermek için geldiyseniz ve başka bir şeye yaramıyorsanız, nasıl mutlu olabilirsiniz?” diye sorar. 

‘Kadınlar kendi zihinlerini ve becerilerini geliştirmeli’

“A Serious Proposal to the Ladies” adlı ilk kitabını 1694 yılında yazan Mary, diğer kadınlardan da kendilerini ciddiye almalarını talep eder. Mary’nin kadınlardan isteği, kendileri için düşünmeyi öğrenmek, sürekli erkeklerin yargısına güvenmek yerine kendi zihinlerini ve becerilerini geliştirmeleridir. Diğer bir kitabı “Thoughts on Education” başlığını taşır. Bu eseri öncü niteliğinde olan Mary, şöyle der: “Bizler onlara (erkeklere) gereğinden fazla ve kendimize de gereğinden az değer veririz, eğer ki bunu hak ettiğimizi onlara inandırır ve kendimizi değersiz bir kalbi fethetmekten daha asil şeyleri yapabileceğimize inandırmazsak.” 

‘Çünkü o hiçbir şeyi boşuna yapmaz’

Kitaplarında daima net ve keskin bir dil kullanan Mary’nin “Some Reflections Upon Marriage (Evlilik Üzerine Bazı Düşünceler)” adlı eseri ise 1700 yılında yayınlanır. Bu dönemde İngiltere’de evlilik kurumunun felsefi temellerini eleştiren ve kadınları aceleci veya iyi düşünülmemiş bir seçimin olası tehlikelerine karşı uyaran Mary, 1704’te “Krallıkta İsyan ve İç Savaşın Nedenleri Üzerine Tarafsız Bir İnceleme” yi ve “Muhalifler ve Sahipleri’ni, 1705 yılında, “İngiltere Kilisesinin Bir Kızının Hıristiyanlık Öğretisi’ adlı eserleri yazar. Mary son eserinde, “Tanrı, kadınların akıllarını kullanması gerektiğini düşünmüyor olsaydı, onlara akıl vermezdi, çünkü o, hiçbir şeyi boşuna yapmaz” diye belirtir.

Hayır okulu yaptırır

1709 yılında sosyal yaşamdan uzaklaşan Mary, kız öğrenciler için Chelsea’de Hıristiyan İrfanının Yaygınlaştırılması Derneği’nin bir simgesi olarak, Leydi Catherine Jones ve Leydi Elizabeth Hastings’in maddi destekleri ile müfredatını kendisinin hazırladığı bir hayır okulu yaptırır. Birçok kadın bu okulların planlanması ve yönetimine katılır. Daha ileri aşamalarda da bu okullarda öğretmen olurlar. 

Sorunları tanımlar

Yaşamı boyunca kendisini diğer kadınlarla özdeşleştirip doğrudan onlara hitap eden ve paylaştıkları sorunları tanımlayan Mary, çok dindar olmasına karşın 17. yüzyılda seslerini yükselten mezhep üyesi kadınlarla çok az ortak noktada buluşur. 

Önyargısız düşünce ve kanıtlara bağlı inanç 

Önyargısız düşünceyi ve kanıtlara bağlı inancı savunan Mary, sadece tanrı inancının idrak edilemeyeceğini savunan Mary, bu inancı bilimden ayrı bir noktada konumlandırır. Döneminin aydınları tarafından savunulan toplumsal sözleşme ve kardeşlik kavramlarına “Eğer bütün insanlar özgür doğuyorsa nasıl olur da bütün kadınlar köle olarak doğar" diyerek karşı çıkar ve baba egemenliğiyle kardeşler arasındaki sözleşme arasında temelde kadın üzerinde egemenlik sağlama konusunda aynılık olduğunu savunur. 

Mary, 1731 yılında meme kanserinden hayata veda eder. Mary’nin cenazesi Chelsea Kilisesi bahçesinde yakılır. 

(JINNEWS)

Yorumlar (0)
34
hafif yağmur
Günün Anketi Tümü
2020- 2021 Yılın Şampiyonu Hangi Takım olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30
Günün Karikatürü Tümü
banner56